İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/1247 K.2024/353

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12.03.2021 tarih ve 2016/281 Esas, 2021/296 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin birleşen davada davalı-karşı davada davacı ... Şti vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Asıl Davada;

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin Ankara Asfaltı Akalan köyü mevkiindeki ... Depo Binası önüne ... Çatı sistemi sundurma imalat ve montaj işini yaptırmak için 01.06.2015 tarihli sözleşme ile ... Şti ile sözleşme yaptığını, yine müvekkilinin Ankara Asfaltı Akalan köyü mevkiindeki ... Depo binası önünde ... Şti tarafından yapılacak ... çatı sistemi sundurma imalat ve montaj çatısının kaplanması ve montajı içinde ...

Şti ile iş sözleşmesi yaptığını, ... Ltd Şti'nin çatıyı yaptığını ve davalı ...

Şti bu çatının kaplama işine başladığında 18.09.2015 tarihinde çatının çöktüğünü, çatının çökmesi sebebiyle herhangi bir can kaybı olmamasına rağmen maddi zararın çok büyük olduğunu, davalının yaptığı iş bu çatının tamamen kullanılamaz ve işin yaramaz hale geldiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince iş bu çatının yapımı için davlıya 15/06/2015 tarihli çek ile 100.000,00 TL yine 01/09/2015 tarihli çek ile 47.500 L, yine 16/06/2015 tarihli ...

Bankası Dekontu ile 47.500 TL si ve 12/09/2015 tarihli tediye makbuzu ile 7.500 TL olmak üzere ... 47.500,00 TL ödeme yaptığını belirterek taraflara arasındaki sözleme gereğince davalının yapması gereken işi kendi kusuru ile meydana gelen çöküp yıkılma sebebi ile yapamamış olmasına rağmen bu sözleşme gereği müvekkilinden almış olduğu ... 202.500,00 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, çatının çökmesinden şirketlerine atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkilinin üstlendiği işi tamamlamadan davacı şirket tarafından çatı kaplama konusunda anlaşılan dava dışı şirket elemanlarının çatıya yapmış olduğu yükleme sonucu çatının çöktüğünü, kendileri tarafından yapılan delil tespitinde kusurun dava dışı kaplama işini yapan ... Ltd Şti'ye ait olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafından yaptırılan tespitin haksız olduğunu, tespit raporunu hazırlayan bilirkişilerin ehil olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN İZMİR 2 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/590 ESAS, 2016/432 KARAR SAYILI DAVA DOSYASINDA:

İSTEM

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin Ankara Asfaltı Akalan köyü mevkiindeki ... Depo Binası önüne ... Çatı sistemi sundurma imalat ve montaj işini yaptırmak için 01.06.2015 tarihli sözleşme ile ... Şti ile sözleşme yaptığını, yine müvekkilinin Ankara Asfaltı Akalan köyü mevkiindeki ... Depo binası önünde ... Şti tarafından yapılacak ... çatı sistemi sundurma imalat ve montaj çatısının kaplanması ve montajı içinde ...

Şti ile iş sözleşmesi yaptığını, ... Şti'nin çatıyı yaptığını ve davalı ... Şti bu çatının kaplama işine başladığında 18.09.2015 tarihinde çatının çöktüğünü, çatının çökmesi sebebiyle herhangi bir can kaybı olmamasına rağmen maddi zararın çok büyük olduğunu, davalının yaptığı iş bu çatının tamamen kullanılamaz ve işin yaramaz hale geldiğini, sözleşme gereğince iş bu çatının yapımı sebebiyle davalıya 11.09.2015 tarihinde ...

Bankası A.Ş kanalı ile 20.000,00.-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin Kemalpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesine müracaatı ile 2015/76 D.iş sayılı dosyası ile mahallinde keşif ve bilirkişi tetkikatı yaptırdığını, müvekkilinin ihtarname gönderdiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini, davalının sözleşme gereğince yapması gereken işi meydana gelen çöküp yıkılma sebebi ile yapmamış olmasına rağmen müvekkilinden 20.000,00 TL'yi bu sözleşme gereği yapması gereken iş sebebi ile aldığını ve bu şekilde 20.000,00 TL kadar sebepsiz zenginleşme sağladığını,

20.000,00.-TL nin çatının çöküp yıkılma takihi olan 18.09.2015 tarihinden itibaren kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesindeki 2016/281 Esas sayılı dava ile iş bu davanın birleştirilmesine kararverilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davacı arasında Kemalpaşa Akalan Köyü girişinde bulunan deponun ... sistemi sundurmasının panel kaplaması hususunda anlaştıklarını, müvekkili tarafından yapılan .... sistem sundurmanın imalatının ise ...

Şti tarafından yapıldığını, müvekkili şirket çalışanları tarafından palen kaplama işleminin bitmesine çok yakın bir aşamada sundurmanın çöktüğünü, ... sitem sundurmanın çökmesine neden olan diğer davalı ..

Ltd Şti'nin yaptığı hatalı ve özensiz imalattan kaynaklandığını belirterek asıl davanın reddini talep ettiği, ayrıca ifanın imkansız hale gelmesinde müvekkili şirketin kusuru olmadığını, diğer davalının hatalı ve özensiz imalatı sonucu olduğunu, iş sahibi olarak imalatı yapan firmayı seçen davacının gerektiği kadar özeni göstermediği ve yüklenici seçiminde kusurlu davrandığını belirterek karşı davasının kabulü ile davacı karşı davalı müvekkili şirkete 10.320 TL ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 12.03.2021 tarih ve 2016/281 Esas, 2021/296 Karar sayılı kararı ile özetle; ''...A-)Mahkememizin 2016/281 Esas sayılı asıl dava dosyasında,

1-Davanın KABULÜ ile, 202.500,00 TL'nin dava tarihi olan 25/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

B-)Birleşen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/590 esas sayılı dava dosyasında ASIL dava yönünden;

1-Davacı karşı davalının davasının KABULÜ ile, 20.000,00TL'nin 20/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı karşı davacıdan tahsili ile davacı karşı davalıya ÖDENMESİNE,

C-)Birleşen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/590 esas sayılı dava dosyasında KARŞI dava yönünden;

1-Davalı karşı davacının davasının REDDİNE'' dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Birleşen davada davalı-karşı davada davacı ... Şti vekili tarafından verilen 21.06.2021 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle;

Birleşen davada yönünden,

-... sundurmanın çökmesine neden olan diğer davalı ... Şti'nin yaptığı hatalı ve özensiz imalat olduğunu,

-Önceki işin ayıplı olduğunun farkına varması sonraki yükleniciden beklenemeyecek ise, sonraki yüklenici yaptığı işin ayıplı olmasından yine sorumlu tutulamayacağını,

-Yasa ile getirilen TBK. md. 483/2'deki ihbar yükümlülüğünün yüklenicinin çoğu zaman yaptığı işte iş sahibinden daha uzman olduğu düşüncesine dayandığını, ancak bazen iş sahibinin kendisinin de o konuda uzman olabileceğini veya bir uzmana danışarak talimat vermiş bulunabileceğini, uzmanlığa dayanılarak verilmiş yanlış talımata uyan yüklenicinin bu yanlışlığı bilmiyor ve bilmesi de gerekmiyor ise, iş sahibini uyarmasa dahi, talimata uymasından doğan zarar dolayısıyla sorumlu tutulamaması gerektiğini,

-Müvekkili şirketin betona gömülen kullanılan kimyasal ankrajları görebilmesinin mümkün olmadığı gibi hesabını yapmasının dahi mümkün olmadığını,

Karşı dava yönünden istinaf nedenleri,

-İşbu dosya içinde mübrez olan taraflarınca talep edilmiş delil tespiti dosyasından da görüleceği üzere müvekkili şirketin kendi üzerine düşen edimin %80'ini ifa ettiğini, tamamlanmak üzereyken müvekkilinin çalışanları tarafından panel kaplanan sundurmanın çöktüğünü, ifa tamamlanamadan imkânsız hale geldiğini, ifanın imkânsız hale gelmesinde ise müvekkili şirketin kusurunun olmadığını, çökmeye, ifa imkânsızlığına neden olan diğer davalı ...

Şti.nin yaptığı hatalı ve özensiz imalattan kaynaklandığını, iş sahibi olarak davacının da imalatı yapan firmayı seçerken bir tacirin göstermesi gerektiği kadar özeni göstermediğini, yüklenici seçiminde kusurlu davrandığını, dolayısıyla, davacı-karşı davalı ...'ın, müvekkili şirkete üzerine panel kaplanması için ...

Şti.nin yaptığı hatalı ve özensiz imalatı, teknik malzemeyi verdiğini, bir başka deyişle basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü, tacirin işletmesi ile ilgili faaliyetlerinde yükümlülüğü, kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenebilecek özeni değil, aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli ve öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesi gerekliliğini vurguladığını, bu nedenle de;

eser birbirini takip eder şekilde çalışan çeşitli bağımsız yükleniciler tarafından meydana getirildiğini ve önceki yüklenicinin yaptığı iş, sonraki yüklenicinin yapacağı işin teknik zeminini oluşturduğundan, önceki yüklenicinin yaptığı işin, iş sahibi tarafından sonraki yükleniciye sağlanan malzeme veya arsaymış gibi ele alındığından TBK madde 483 gereği; iş sahibi ...'ın müvekkilinin uğradığı zarardan mesul olduğunu, müvekkili şirketin ihbar sorumluluğu bulunmadığından açtıkları karşı davanın da kabulüne karar verilmesi gerekiyorken haksız bir şekilde davalarının reddedildiğini,

Belirterek kararının kaldırılarak, tekrar yargılama yapılarak istinaf dilekçeleri doğrultusunda müvekkili aleyhine açılan davanın reddine, karşı davalarının kabulüne, yargılama gider ile ücreti vekâletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

Asıl dava ve birleşen dava eser sözleşmesi nedeniyle yükleniciye ödenen iş bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Karşı dava ise, iş sahibinin kusuru nedeniyle sözleşmenin imkansızlığı iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından asıl davanın ve birleşen davanın kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verildiği; verilen kararın birleşen davada davalı- karşı davada davacı vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.

Asıl davada, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici ... Ltd Şti arasında 01/06/2015 tarihinde davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... köyü girişinde bulunan depo binası önüne ... çatı sistemi sundurma imalat ve montaji yapım işi konulu eser sözleşmesi yapıldığı, yapılan çatı imalatının 18/09/2015 tarihinde çöktüğü, davacı iş sahibi tarafından davalı yüklenici tarafından yapılan imalatın kusurlu olduğu, eserin yok olduğu bu nedenle yapmış olduğu 202.500,00TL iş bedeline ilişkin kısmi ödemenin iadesi istemiyle asıl davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Birleşen davada, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici... Şti arasında 01/06/2015 tarihinde davacıya ait ... İli, ... İlçesi, ... köyü girişinde bulunan depo binası önüne ... çatı kaplama işine ilişkin eser sözleşmesi yapıldığı, sözleşmede iş bedelinin 23.765,20 USD sözleşme süresinin ise 4 iş günü olarak belirlendiği, çatı imalatının 18/09/2015 tarihinde çöktüğü, davacı iş sahibi tarafından sözleşme konusu işin yapımının imkansızlaşması nedeniyle davalı yükleniciye yapılan 20.000,00TL'nin iadesi istemiyle birleşen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Karşı davada ise, karşı davacının yüklenici ... Şti, davalının ise iş sahibi ... Şti. olduğu, karşı davacı yüklenici kendisi tarafından yapılan imalatta herhangi bir kusur bulunmadığını, çatı çökmesinin diğer yüklenici ... Şti. tarafından yapılan imalattan kaynaklandığını, iş sahibinin bundan sorumlu olduğunu belirterek uğradığı maddi zararlarının tahsili istemiyle karşı davayı açtığı anlaşılmıştır.

Asıl dava, birleşen dava ve karşı davada taraflar arasında yapılan eser sözleşmelerinin varlığı, sözleşme gereğince yapılan işler ve yapılan ödemeler ile 18.09.2015 tarihinde çatının çöktüğü hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın çatının çökmesinde hangi tarafın kusurlu olduğu, ödenen iş bedelinin iadesi ve karşı davada uğranılan zararın tahsili isteminin yerinde olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşme ve dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 472/3 ve 476. maddeleri uyarınca; yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur. Sözleşme ve ekleri ile proje varsa teknik resimlere aykırı olarak imalât yapılmış olması halinde, imâlatın bu şekilde yapılması iş sahibi tarafından talep edilmiş olsa dahi yüklenici iş sahibine karşı genel ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemişse, yüklenici doğacak sonuçlardan kurtulamaz. (Yargıtay 6.HD'nin 2022/3475 Esas ve 2023/4077 Karar sayılı kararı)

İlk derece Mahkemesi tarafından mahallinde keşif yapıldığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli 06/11/2019 tarihli kök ve 02/12/2020 tarihli ek rapora göre çatının analizdeki yüklemelere göre daha düşük yüklemelere maruz kaldığı halde çöktüğü, imalatta hatalı detaylandırma ve işçilik kusurlarının bulunduğunun tespit edildiği; bu kapsamda meydana gelen hasarın asıl dosyada davalı yüklenici ...

Şti. tarafından yapılan imalatın ayıplı ve kusurlu olmasından kaynaklandığının tespit edildiği, birleşen davada davalı- karşı davada davacı yüklenici .... Şirketinin ise üstlendiği "çatı kaplama" imalâtının yapımına başlamadan önce ilk yüklenici ...

Şti tarafından yapılan imalatın ayıplı ve kusurlu olduğunu tespit etmesi ve iş sahibine bildirmesi gerektiği halde bu bildirimde bulunmadığı, ilk yapılan imalatın bir başka yüklenici tarafından gerçekleştirilmiş olmasının tamamlayıcı işlemi yapacak olan birleşen davada davalı- karşı davada davacı yüklenicinin işi fen ve sanata uygun yapma sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağından ve eser sözleşmesinin ifasının imkansızlaşmasında iş sahibinin kusuru olmadığı anlaşıldığından birleşen davada iş sahibinin yüklenici ...

Ltd. Şt. Şirketine yaptığı 20.000,00 TL'yi ödemenin iadesini talep edebileceği ve karşı davada davacı yüklenicinin yaptığı iş bedeli karşılığında davalı iş sahibinden herhangi bir talepte bulunamayacağından birleşen davanın kabulüne ve karşı davanın reddine ilişkin kararda usule ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından birleşen davada davalı- karşı davada davacı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, birleşen davada davalı-karşı davada davacı ... Şti vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.