İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1343 K.2023/1310

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/29 Esas sayılı dosyasından verilen 23.05.2023 tarihli ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili tarafından verilen 17/05/2023 tarihli ihtiyati tedbir istemli dilekçesi ile özetle. Müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ilişkin açtıkları menfi tespit davası sonuçlanıncaya kadar; cebr-i icra tehdidi altında icra veznesine yatırmış oldukları dosya alacağının tamamının alacaklı tarafa ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istediklerini,

İİK'nın 72/3. maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği ancak borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebileceği" hususunun düzenlendiğini belirterek,

İzmir 22. İcra Müdürlüğü'nün 2022/15771 sayılı takip dosyasında icra veznesine yatırılan paranın İİK'nın 72/3 maddesi mahkemenin "alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere" takdir buyuracağı teminat karşılığında alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 2023/29 Esas sayılı dosyasından verilen 23.05.2023 tarihli ara kararı ile özetle; ''...Davacı vekili tarafından bu davada aynı içerikte ihtiyati tedbir isteğinde bulunulmuş, mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda "İhtiyati tedbir isteğinin reddine" ilişkin 11/01/2023 tarihli karar verilmiştir.

Bu kararın ardından davacı vekili tarafından bu kez 20/03/2023 tarihli dilekçe ile aynı içerikte ihtiyati tedbir isteğinde bulunulmuş, mahkememizce yapılan değerlendirme sonucunda "İhtiyati tedbir isteğinin reddine" ilişkin 22/03/2023 tarihli karar verilmiştir. Her iki kararda da karara karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yoluna gidilebileceği hususu belirtilmiştir.

Davacı vekili mahkememizin her iki ara kararına karşı istinaf yoluna başvurma hakkı bulunup, bu hakkı kullanmamıştır. Diğer yandan. 17/05/2023 tarihli dilekçe ekinde icra dosyasına ait kapak hesabı çıktısı sunulmuştur. Mahkememizce yeniden inceleme ve değerlendirmeyi gerektirir yaklaşık ispata yarar farklı ve yeni bir delil sunulmamıştır.

Yaklaşık ispat yönünden koşullarda bir değişiklik bulunmadığından, alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden 17/05/2023 tarihli dilekçede ileri sürülen ve yerinde görülmeyen ihtiyati tedbir isteğinin reddine'' karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN

Davacı vekili tarafından ara karara yönelik istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen 31.05.2023 tarihli istinaf başvuru dilekçesi ile özetle.

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/29 E sayılı dosyasında ikame etmiş oldukları menfi tespit davasının devam olunan yargılamasında tanzim ettikleri 17.05.2023 tarihli dilekçeleri ile İzmir 22. İcra Müdürlüğü'nün 2022/15771 takip sayılı dosyasında cebr-i icra tehdidi altında ödemiş oldukları paranın, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun "Menfi Tespit ve İstirdat Davaları" başlıklı 72/3.

Maddesi gereği, alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere takdir buyrulacak teminat karşılığında alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı tesis edilmesini talep ettiklerini, yerel mahkeme işbu tedbir taleplerine ilişkin tesis ettiği 23.05.2023 tarihli ara kararı ile " ..Diğer yandan. 17.05.2023 tarihli dilekçe ekinde icra dosyasına ait kapak hesabı çıktısı sunulmuştur.

Mahkememizce yeniden inceleme ve değerlendirmeyi gerektirir yaklaşık ispata yarar farklı ve yeni bir delil sunulmamıştır.

Yaklaşık ispat yönünden koşullarda bir değişiklik bulunmadığından, alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden 17.05.2023 tarihli dilekçede ileri sürülen ve yerinde görülmeyen ihtiyati tedbir isteğinin reddine karar vermek gerekmiştir." denilerek tedbir taleplerinin reddine karar verdiğini, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/29 E sayılı dosyasında 23.05.2023 tarihinde üretilen ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararın gerekçesinin 6100 sayılı HMK'nın 390/3'üncü maddesinin "tedbir talep eden tarafın,

dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu" düzenlemesine dayandırıldığını, her ne kadar hukuk düzeni ve hukuk düzenindeki yasaları bir bütün olarak değerlendirmek gerekirse de özel düzenleme mahiyetinde olan 2004 sayılı İİK'nun 72'inci maddesinde ihtiyati tedbir konulması için sayılan şartlar arasında ihtiyati tedbir talebinde bulunan davacının,

davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğuna dair herhangi bir düzenleme getirmediğinden ve özel düzenleme mahiyetinde olan 2004 sayılı İİK'nun 72'inci maddesinin, genel düzenlemenin hükmünü ortadan kaldırdığı hususları nazara alınarak, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/29 E sayılı dosyasında 23.05.2023 tarihinde ürettiği ihtiyati tedbir taleplerinin reddine dair kararının, istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak,

İzmir 22. İcra Müdürlüğü'nün 2022/15771 takip sayılı icra dosyasında, icra veznesine yatırılan paranın, alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere takdir buyrulacak teminat karşılığında alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili tarafından verilen 09.06.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesine yanıt dilekçesi ile özetle. Karşı yanın istinaf talebinin, davanın bir süre daha sürüncemede kalmasına yönelik gereksiz bir çaba niteliğinde olduğunu, yerel mahkemece, tedbir kararına karşı ilgili bütün hususları araştırdığını, bu konuda, kararın değiştirilmesini gerekli kılacak hiçbir eksikliğin bulunmadığını, HMK. 390/3 maddesi.

"Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." düzenlemesini içerdiğini, davacı vekilinin haklılığını yaklaşık olarak ispat edemediğini, bu sebeple, hiçbir yönden yerinde olmayan istinaf talebinin reddine, mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında iş sahibi davacı tarafından verilen çeklere istinaden başlatılan takipten sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Davacı tarafça icra veznesine yatırılan paranın teminat karşılığında alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği, mahkeme tarafından yaklaşık ispata yarar delil sunulmadığı ve alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati tedbir isteğinin reddine karar verildiği, ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 72/3. maddesinde "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu geçikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir.

HMK'nun 389/1. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nın 390/3. maddesi uyarınca tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Somut olayda; iddia ve savunma, dosyadaki belgeler dikkate alındığında davacının ihtiyati tedbir istemekte yaklaşık ispat koşulunu yerine getirmediğinden, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesi tarafından verilen karar usul ve yasaya uygundur.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.