İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1354 K.2023/1260

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29.05.2023 tarihli 2023/178 D.İş Esas, 2023/178 Karar sayılı ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

İhtiyati haciz talebinde bulunan vekili tarafından verilen 26/05/2023 tarihli dilekçesinde özetle. Müvekkilin ... A.Ş. İle karşı taraf ...

A.Ş. arasında imzalanmış olan 13/07/2021 tarihli Mevcut Bacaların Islak Bacaya Çevrilmesi için Mühendislik ve İnşaat - Yapım Sözleşmesi uyarınca, Termik Santralde bulunan üç adet bacanın ıslak bacaya dönüştürülmesi için, sözleşme ve ekleri kapsamında yapılması gereken işlerin tamamlanmasını üstlendiğini, müvekkili şirket yetkilileri tarafından, e-mail yolu ile 01/04/2023 tarihi itibariyle müvekkil şirkete ait termik santralin 2.ünitesi için rehabilitasyon çalışmalarına başlanacağı hususunda bildirimde bulunulduğunu, bu hususta sözlü olarak ve mail yoluyla defalarca iletişime geçildiğini,

sözleşmede belirtilen işlerin tamamlanması talep edildiğini, bildirimlere rağmen, karşı taraf borçlu şirketin sözleşme hükümlerine riayet etmediğini, Yatağan Noterliği'nin 19/04/2023 tarihli, 4916 sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasında imzalanan 13/07/2021 tarihli Mevcut Bacaların Islak Bacaya Çevrilmesi için Mühendislik ve İnşaat - Yapım Sözleşmesinde ki her türlü talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, Sözleşme’nin 14.2.maddesi uyarınca müvekkil şirket tarafından tek taraflı ve tazminatsız olarak feshedildiğini, sözleşme uyarınca karşı taraf borçluya 866.570,00 TL nakit avans ödemesinde bulunulduğunu,

müvekkil şirket tarafından teminat mektubunun paraya çevrilmesi için ilgili bankaya müracaat edildiğinde Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/146 D.İş sayılı dosyasında verilen teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi kararı kapsamında, tazmin taleplerimizin işleme alınmadığı taraflarına bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından borçlu şirkete ödenen 866.570,00 TL nakit avans bugüne kadar müvekkil şirkete iade edilmediğini, ihtiyati haciz talebimizin kabulü ile borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına haciz konulmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 29.05.2023 tarih ve 2023/178 D. İş Esas, 2023/178 Karar sayılı kararı ile özetle; "...Eldeki dosyada; Her ne kadar taraflar arasında sözleşmeye istinaden yatırılan nakit avansın sözleşme kapsamında yapılmayan iş nedeniyle tek taraflı olarak feshedilmesi üzerine iade edilmeyen avas nedeniyle ihtiyati haciz talep edilmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşme gereğince yerine getirilen / getirilmeyen edimler ile sözleşmenin feshine dair iddialar yargılamayı gerektirmektedir. Buna göre şu aşamada vadesi gelmiş muaccel bir borcun varlığı yargılamaya muhtaç olup, şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN

İhtiyati Haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati Haciz talep davacı vekili tarafından verilen 05.06.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle. Müvckkili ... A.Ş ile ...

A.Ş arasında imzalanmış olan 13.07.2021 tarihli “Mevcut Bacaların Islak Bacaya Çevrilmesi için Mühendislik ve İnşaat-Yapım Sözleşmesi” uyarınca, karşı taraf, müvekkili şirkete ait Termik Santralde bulunan üç adet bacanın ıslak bacaya dönüştürülmesi için, sözleşme ve ekleri kapsamında yapılması gereken işlerin tamamlanmasını üstlendiğini, taraflarca imzalanan sözleşme uyarınca yapılacak işlerin ifasının ancak termik santralde ilgili ünitenin duruşu ile mümkün olacağını, müvekkili şirket yetkilileri tarafından ısrarla detaylı bilgi talep edilmesi üzerine 01.05.2023 tarihinde işe başlanabileceğini bildirildiğini,

karşı tarafın sözleşme hükümlerine riayet etmediğini, sahada yapılacak işlerin başlama tarihi olarak belirtilen tarihte işleri yerine getirmeyi kabul etmediğini, sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, sözleşme hükümlerinde belirtilen birim fiyat artış oranlarının çok üzerinde bir artışla son derece fahiş tutarların talep edildiğini, Yatağan Noterliği'nin 19.04.2023 tarihli, 4916 sayılı ihtarnamesi ile taraflar arasında imzalanan 13.07.2021 tarihli “Mevcut Bacaların Islak Bacaya Çevrilmesi için Mühendislik ve İnşaat-Yapım Sözleşmesi”, her türlü talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla,

Sözleşme’nin 14.2.maddesi uyarınca müvekkil şirket tarafından tek taraflı ve tazminatsız olarak feshedildiğini, mahkemece ihtiyati haciz taleplerinin reddine ilişkin olarak verilen kararın yerinde olmadığını, dilekçelerinde ayrıntılı olarak açıkladıkları üzere söz konusu madde hükmü uyarınca işlerin başlangıcında yüklenici tarafından iş sahibine verilecek teminat mektubu karşılığında avans ödemesi yapılacağını, yapılan avans ödemesi daha sonra iş sahibine geri ödeneceğini,

bu doğrultuda müvekkili şirket karşı tarafça teslim edilen avans teminat mektubu karşılığında 27.08.2021 tarihinde karşı tarafa 823.241,50 TL nakit avans ve avans bedelinin %5'lik kısmı olan 43.328,50 TL stopaj vergisi olmak üzere toplamda 866.570,00 TL ödemede bulunulduğunu, ihtiyati haciz talepleri müvekkili şirketin karşı tarafa ödemiş olduğu avansın iadesine ilişkin olduğunu,

yargılama sonucuna kadar müvekkilinin alacağının karşılıksız kalma ihtimali ile aradan geçen zaman içerisinde türk lirasının değerinin düşmesiyle zararının katlanarak artması söz konusu olduğundan ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararına itirazda bulunma zaruretlerinin söz konusu olduğunu, hukuka aykırı olarak verilen ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararına yönelik itirazlarının kabulü ile yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep ederek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır:

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”;

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.”

Tarafların iddia ve savunmalarının gerçekliği ve haklılığı yapılacak olan yargılama sonunda ortaya çıkacak ise de, ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği tarih itibariyle ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, davacının davalıdan alacağının olup olmadığı ve alacak miktarı, sözleşme hükümleri kapsamında teminat iadesinin hangi koşullarda gerçekleşeceği yargılamayı gerektirmekte olup, dosyada bu aşamada bulunan deliller, ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat ölçüsünü sağlayacak nitelikte değildir. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurularının HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.