İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/157 K.2024/166

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/932 Esas sayılı dosyasından verilen 06.12.2023 tarihli ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesi ile özetle; Davacının, oluşan zararlarının tazmini istemi yanında delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu ile davacının, davalı tarafından zarara uğratıldığının açıkça sübut bulduğunu, müvekkilinin alacağını tahsilinin imkansız hale gelmemesi adına davalının malvarlığını ihtiyaten haczinin gerektiğini, aksi takdirde davalının mal kaçırma olasılığının bulunduğunu ve müvekkilinin alacağını tahsil etmesinin imkansız hale geleceğini bildirmiş, davalı tarafın adına kayıtlı taşınmazlar, araçlar ve bankalardaki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 2023/932 Esas sayılı dosyasından verilen 06.12.2023 tarihli ara kararı ile özetle; "...Somut olayda; dava dilekçesi içeriği ile dilekçeye ekli olarak sunulan belge örneklerinden, taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmasa da davalı tarafça düzenlenen fatura örneği ile davalı tarafın, faturada yazılı işleri yaptığı ve taraflar arasında davaya konu ticari ilişkinin varlığına dair yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde delilin sunulduğu,

delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporu ile davacıya ait serada eksik ve ayıpların varlığının bulunduğu belirlenmiş ise de, dava dilekçesinde, seranın yenilenmesinin davalı tarafça üstlenildiğinin belirtilmesine rağmen faturada yalnız üç kalem işin yapıldığının yazılı olduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, taraflar arasında yazılı bir anlaşma bulunmadığından bilirkişinin tespitlerini en iyi uygulamalar göz önünde bulundurarak yaptığı gibi delil tespitinin yalnız maddi vakıalara ilişkin yapılmasının mümkün olmasına,

bilirkişinin mali müşavir niteliğinin bulunmaması ve davacı tarafa ait defter ve kayıtları incelediğini raporda belirtmemesine rağmen hiçbir belgeye dayanmadan, davacının işletmesinin yıllık kazancını 41.800.000,00TL kabul ederek yaptığı hesaplamanın usul ve yasaya uygun bulunmadığı, bunun yanında raporun sonuç bölümünde de belirtildiği üzere taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmaması nedeniyle işçilik standardı ve malzeme kalitesi konusundaki, taraflar arasındaki çıkacak muhtemel uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği,

ayrıca raporda bazı zararların makine mühendisi ve elektrik mühendisi tarafından değerlendirilmesinin ve bunun yanında davalının oluşan zararın %10'undan sorumlu tutulması gerektiğinin bildirildiği birlikte değerlendirildiğinde, gerek zarar miktarı gerekse davalının ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulup tutulamayacağının yargılamayı gerektirdiği, dava dilekçesine ekli olarak sunulan belge örneklerinin yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde her iki açıdan da ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirir nitelikte ve yeterlilikte bulunmadığı,

dava dilekçesinde, davalının mal kaçırma olasılığının bulunduğu iddia edilmiş ise de, soyut beyanın dikkate alınmasının mümkün olmadığı, davalının mal kaçıracağına ilişkin hiçbir somut bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı dikkate alınarak, İ.İ.K.nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati hacze ilişkin yasal koşulların gerçekleşmediği anlaşılmakla, talebin reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından verilen 26.12.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle.

Davalının ayıplardan sorumlu tutulmasının yargılamayı gerektirdiğine dair gerekçenin açıkça hatalı olduğunu, yerel mahkemenin ara kararında temel olarak taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmaması nedeniyle davalı tarafından üstlenilen işlerin kapsamı, sorumluluk sınırı ve sair hususların yargılama ile tespit edileceğinden bahisle ihtiyati haczin reddinin gerekçelendirildiğini, yerel mahkemenin bu hususta dosyaya sunulmuş olan delillere dair değerlendirmesinin açıkça hatalı olduğunu, davalının seranın yenilenmesine ilişkin tüm işleri değil sera naylonunun yenilenmesi ve buna ilişkin sair işleri üstlendiğinin belirtildiğini,

fakat dava dilekçesinde seranın yenilenmesine ilişkin asıl işin ... isimli firma tarafından yürütüldüğünün açıkça belirtildiğini, davalı tarafından düzenlenen proforma faturada yer alan kalemler incelendiğin de davalının üstlendiği işin seraya ilişkin tüm yenileme işlemlerine ilişkin değil bunun yalnızca bir kısmı olan naylon yenileme işlemlerine ilişkin olduğunun açıkça anlaşıldığını, dilekçelerinde belirttikleri proforma fatura, bilirkişi raporu ve tüm delillerin bir arada değerlendirildiğinde müvekkili şirketin uğradığı zararın tümüyle davalı yanın eksik ayıplı ve hatalı iş ve işlemlerinden kaynaklandığını,

bu hususta hiçbir şekilde şüphe bulunmadığını, yerel mahkemenin kararında ise bilir kişinin görev kapsamını aşar şekilde hukuki değerlendirmelerde bulunmasının veya mali hesaplamaların eksik/hatalı olmasının tek başına ihtiyati haciz isteminin reddi için gerekçe olarak sunulduğunu, alacağın yargılaması gerektirmemesi gibi bir ihtiyati haciz koşulu bulunmadığını, yerel mahkemenin dilekçelerinde belirttikleri üzere alacak miktarının sorumluluk ve sair hususların yargılamaya gerektirdiğinden bahisle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verdiğini, kanunen "alacağın yargılamayı gerektirmemesi" şeklinde bir koşulun mevcut olmadığını,

dava konusu alacağın muaccel olduğundan davalının mal kaçırma kastının bulunduğunun kesin bir şekilde ortaya konmasına ihtiyacı olmadığını, yerel mahkemenin tümüyle hatalı bir gerekçeyle ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar vermesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının gerçekleştiğinin aşikar olduğunu, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve neticede ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini, yerel mahkemenin 06.12.2023 tarihli usul ve yasaya aykırı ara kararının kaldırılmasını,

tüm koşulları gerçekleşen ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”;

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.”

265. maddesinde ise. “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda, uyuşmazlık, eser sözleşmesine aykırı davranılması, sözleşmede yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi eksik ayıp hatalı iş ve işlemler nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Davacının bir alacağının olup olmadığı ve alacak miktarı bakımından delil toplanması ve değerlendirilmesi gerekmekte olup, dosyada bu aşamada bulunan deliller, ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat ölçüsünü sağlayacak nitelikte değildir. İİK.nın 258. maddesi uyarınca mevcut delillerle davacının haklılığının yaklaşık da olsa ispat şartının gerçekleşmiş sayılamayacağı anlaşıldığından; ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.