İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1051 K.2024/1583

İzmir 5. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi'nin 2017/257 Esas ve 2020/614 Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Mahkemece yapılan açık yargılama sonucunda; ''...Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Türk Milli Gemi Sicili Gemi Tasdiknamesinde kayıtlı bulunan "..." isimli gezinti gemisinin 25/02/2013 - 25/02/2016 tarihleri arasında Gemi kiracısının davalı şirket olduğunu, "..." isimli gezinti gemisinin davacı şirketin işletmekte olduğu ...na 25/06/2014-31/07/2014 tarihleri arasında toplam 19 kere bağlama yapmış olduğunu, davacı şirket tarafından "..." isimli geminin jurnal kayıtları ile sabit bağlamalarına ilişkin, günlüğü 900,00 USD'den hesap edilen toplam 17.100,00 USD (35.771,49 TL) barınma hizmet bedelinin tahakkuk ettirildiğini,

anılan bedelin ödenmesi hususunda davalı şirket ile davacı şirket arasında görüşmeler ve mail görüşmelerinin yapıldığını, davalı şirket tarafından "..." isimli gezinti gemisinin dava dışı (icra takip dosyasındaki diğer borçlu şirket olan ... Tİc. Ltd.

Şti.)'ne alt kiracı olarak kiralandığının bildirilerek faturanın iş bu şirkete kesilmesi hususunda yönlendirmesi nedeni ile davacı şirket tarafından 31/07/2014 tarih ve 17.100,00 USD karşılı olan 35.771,49 TL bedelli faturanın kesildiğini, davalı şirketin TTK mad. 1061/2 gereğince donatanı olduğunu, liman masraflarından sorumlu olduğunun her türlü şüpheden uzak olduğunu, liman ile olan bütün ilişkilerin ve yazışmaların davalı şirketçe yürütüldüğünü, davalı ile dava dışı ...

Tİc. Ltd.

Şti. arasındaki kira-alt kira ilişkisinin kendi içi ilişkileri olduğunu, aralarındaki sözleşmenin 3. Kişileri bağlayıcı nitelikte olmadığını, geminin bağlama - barınma ücretinden davalı şirketin sorumlu olduğunu, bu sorumluluklar kapsamında "..." isimli gezinti gemisinin 2014 yılında yaptığı bağlamalara ilişkin barınma hizmet bedeli olan 17.100,00 USD karşılığı olan 35.771,49 TL ödemediğinden dolayı bağlama - barınma hizmet bedelinin tahsili için davalı şirket aleyhine İzmir 10. İcra Müdürlüğü'nün 2016/9465 Esas sayılı takip dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davalı şirket tarafından takibe itiraz edildiğini,

yapılan itirazların dayanaksız olduğunu, alacağın tahsilini geciktirme amaçlı olduğunun, itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasını talep ve dava ettikleri görülmüştür.

Dava dilekçenin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı şirket vekilinin 07/04/2017 tarihli yanıt dilekçesi ile. Davalı şirket ve dava dışı ... Ltd.

Şirketinin arasında imzalanan 20/06/2014 tarihli sözleşme ve demirbaş listeleri ile birlikte dava dışı şirkete alt işletme / kiraya verildiğini, sözleşmenin 5. Maddesinin D fıkrasında tüm doğabilecek cezalar ve giderlerin dava dışı şirkete ait olduğu hususunun yer aldığını, iş bu nedenle dava konusu icra takibine itiraz ettiklerini, dava dışı şirket tarafından ilgili tarihlerde davacı şirketin işlettiği, ... bağlama yapmak üzere davacı şirkete başvurulduğunda davacı şirketin belge talebi üzerine davalı şirketin davacıya alt kira sözleşmesi,

Gemi Sicil Tasdiknamesi ve Denize Elverişlilik Belgesini gönderdiğini, davalı şirket ile davalı arasında görüşme olmadığını, davacı tarafından davalının alt kiracısı olan şirketin muhattap olduğunu ancak, davacı tarafın kötü niyetli olarak takibi ve davayı davalı şirkete yönelttiğini, oysa söz konusu dönemde sahil güvenlikten yazılan yasal cezalarında davalı şirket adına düzenlendiğini, TTK md 1061 uyarınca, dava dışı şirketin geminin donatanı olduğunu, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini kabul anlamına gelmemek kaydı ile,

gemiyi işleten dava dışı şirketten edilineln bilgiye göre, bağlamaya konu geminin bağlama yapmayıp sadece yakıt alımı için 7 veya 8 sefer yakıt alım iskelesi olan ... a.ş petrolüne yanaştıkları yakıt alıp kalktıkları, davacı tarafından sunulan bağlama jurnal kayıtlarının bir kağıttan ibaret olduğunu, sadece yakıt alım ve manevra yanaşma süresini gösteren süreçten bahsedildiğini, bu sürenin konaklama süresi olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, davacı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettikleri görülmüştür.

İzmir 10 İcra Müdürlüğü'nün 2016/9465 Esas sayılı takip dosyası celp edilerek dosyamız içine alınmış, dosyanın yapılan incelemesinde. Dosyanın alacaklısının dosyamız davacısı şirket olduğunu, borçlularının dosyamız davalısı şirket ve dava dışı ... Tİc. Ltd.

Şti.'i olduğu, 35.771,49 TL asıl alacak 7.729,51 TL işlemiş faiz olmak üzere 43.069,00 TL alacak üzerinden takibin başlatıldığı, 11/07/2016 tarihli itiraz dilekçesi ile davalı şirket vekili tarafından ödeme emrine, alacak miktarına, işlemiş faize ve işleyecek faiz oran ve miktarına takibe tüm ferileri ile birlikte itiraz edildiği, icra müdürlüğü tarafından 11/07/2016 tarihli karar ile takibin durdurulmasına karar verildiği, durdurma kararının davacı şirkete tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.

Dava tarihinin 08/09/2017 olduğu dikkate alındığında davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Dava davacı şirket tarafından işletilen ...na davalı şirketin donatanı olduğu iddia edilen "..." adlı geminin 25/06/2014-31/07/2014 tarihleri arasında toplam 19 kez bağlama yaptığı ve bu nedenle tahakkuk eden barınma hizmet bedelin ödenmediği iddiası ile davalı şirket ve dava dışı şirket aleyhine başlatılan icra takibine davalı şirketin itirazı üzerine davalı şirket yönünden itirazın iptali istemi ile açılan davadır. Davalı tarafça husumet yönünden itirazda bulunulmuş, davalı şirketin alt kiracısının tahakkuk ettiği iddia edilen borç yönünden sorumlu olduğunun beyan edildiği görülmüştür.

Davalı şirket vekili tarafından husumete ilişkin olarak dayanılan sözleşme ve belgelerin yanıt dilekçesine ekli olduğu görülmüş, işletme sözleşmesi başlıklı sözleşmenin yapılan incelemesinde tarafların organizasyon alt işletme hakkı veren sıfatıyla dosyamız davalısı şirket olduğu, organizasyon alt işletmeci sıfatı ile dava dışı ... Ltd.

Şti olduğu, isteme konu geminin 3 ve 4. Katlarında yer alan klübun iş bu sözleşme gereğince tüm organizasyon işletme hakkının alt işletmeciye devredildiği, geminin alt işletmeciye kiralanmış olduğu ve organizasyonlara ilişkin hususların açıklandığı, sözleşmenin icra takibine konu edilen dönemi de içerdiği 20/06/2014 tarihli olduğu, sözleşmeye ekli ek protokol ile geminin tamamının işletmesinin devredildiğinin beyan edildiği, gemideki demirbaşların teslimine ilişkin tutanağın mevcut olduğu görülmüştür.

İcra takibine konu alacağa dayanak barınma hizmetlerine ilişkin tüm kayıtların dosyaya sunulması konusunda taraflara süre verilmiş, taraf vekillerince ilgili belgelerin dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.

İzmir Gemi Sicil Müdürlüğüne barınmaya konu "..." adlı geminin gemi sicil kayıtlarının ve varsa gemiye ilişkin kira sözleşmesinin dosyaya sunulması istenmiş yapılan incelemede, barınmaya konu geminin dava dışı ... adına kayıtlı olduğu, taraflar arasında imzalanan 25/02/2013 tarihli İzmir 25. Noterliğinin 05375 yevmiye nolu sözleşmesi ile kiralandığı ve davalı şirketin kiracı olarak gösterildiği, tarafların yükümlülüklerini gösterir sözleşmede, kira süresince tekne ile ilgili tüm vergi ve sorumlulukların kiracıda olduğu tespit edilmiştir.

Dava dosyasında, husumetin tespiti noktasında dosyanın akademisyen bilirkişiye tevdi edildiği düzenlenen 19/02/2018 tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür. Raporun yapılan incelemesinde, davaya konu geminin maliki tarafından davalıya kiralandığı davalı tarafından da dava dışı takip borçlusuna kiraya verildiği, alt kiracı konumundaki ...nın gemiyi kendi adına işletirken yanaşma ücretinin doğumuna sebebiyet verdiği, davacı ile davalı arasında akdi bir ilişkinin tespit edilemediği, TTK md 1124/2 ye göre geminin işletilmesinden doğan giderlerin kiracıya ait olduğu, buna göre kiraya verenen davalı olduğu, kiracının ise dava dışı ... olduğundan alacaklı karşısında sadece ... şirketinin sorumlu olacağı kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Dava konusu edilen alacak yönünden gerek tarafların sıfatı, gerekse alacağa konu edilen borç ilişkisi ile limana yanaşma, limanda bulunma sayısı ve süresi yönünden inceleme yapılarak ayrıntılı rapor düzenlenmesi ile akademisyen bilirkişilere tevdi için dosyanın İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine yönerge yoluyla gönderildiği görülmüş bilirkişiler tarafından düzenlenen tarihsiz bilirkişi raporunun ek görüş ile birlikte dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Raporun yapılan incelemesinde, davalı şirketin dava konusu hizmetin verildiği dönemde geminin kiracısı olduğu, davalı şirket ile dava dışı ... Ltd.

Şti arasında imzalanan 20/06/2014 tarihli sözleşme ile, dava dışı şirkete işletme hakkının ve yararlanma hakkının devredildiği, sözleşmenin 5-c bendinde işlemlerin alt kiraya veren davalıya vekaleten yapılacağının bahsedildiği, 21/06/2014 tarihli ek protokol ile işletme sözleşmesinin tüm gemiyi kapsayacak şekilde genişletildiği, sözleşmede kullanım hakkının devredilmiş olduğu dikkate alınarak kira sözleşmesi olarak değerlendirilmesi halinde dahi bu husustan haberdar olmayan 3. Kişiler bakımından sözleşmenin etkisinden bahsetmenin mümkün olmadığı, kiracının aksi kararlaştırılmamış ise gemiyi başkasına kiralama hakkına sahip olmadığı,

gemi kira sözleşmesinde, davalı kiracıya alt kira sözleşmesi yapma izninin 25/03/2013 tarihli motorlu tekne kira sözleşmesinin 8. Maddesine göre kiralayan malikin yazılı izni olmadan 3. Kişiye kiralayamayacağının kararlaştırıldığı, dosyada yazılı iznin verilmiş olup olmadığına ilişkin belge olup olmadığı, elektronik posta yazışmalarından liman hizmetlerinden yaralandırılma konusunda davalı şirketin irtibata geçtiği, dava dışı şirket ile davacı arasında liman hizmetlerinden yararlanılmasına ilişkin herhangi bir sözleşme kurulduğuna dair belgenin sunulmadığı,

gemi siciline şerh edilen kira sözleşmesinin 3. Kişi tarafından bilindiğinin kabulü gerektiği, alt kira sözleşmesi bakımından bu hususun kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafından talep edilen bağlama ücretlerine ilişkin hizmetlerin verildiği gemi jurnalinde kayıtlı olduğu, ayrıca buna ilişkin herhangi bir itirazın dosyadaki elektronik posta yazışmalarında da tespit edilemediği, bu haliyle hizmetin verildiğinin kabul edilebileceği, davacı tarafından talep edilen ve tahakkuk ettirilen ücret yönünden geminin liman dahilindeki yanaşma ve ayrılma saatlerinin gösterildiği,

bu saatler üzerinden yapılan hesaplamaya göre, davacının talep edebileceği bedelin 825,00 USD olacağı yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği davacı vekili tarafından raporda saat hesaplaması ile tespit edilen bedelin hatalı olduğu, dava konusu verilen hizmetin günlük olduğu, dava konusu "..." gezinti gemisinin davacı tarafından işletilen ...nın marina kısmında kendisine tahsis edilen yere bağlama yaptığı tahsis edilen yerin sadece hizmete konu gemiye tahsis edildiği, 19 gün boyunca gemiye tahsis edilen yere başka bir geminin giriş çıkış yapmasının söz konusu olmadığını, yanaşma ve ayrılma saatlerinin mevcut kayıtlarda yapılan incelemeye göre, her gün farklı saatlerde olduğu, kendisine tahsis edilen bölümü gün/24 saat olarak kiralandığının açık göstergesi olduğunu, bu nedenle raporda saat üzerinden yapılan hesaplamanın kabul edilmediği beyan edildiği görülmüştür.

Rapora karşı davalı tarafça herhangi bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Dosyada yapılan yargılama ve toplanana delillere göre; davacı şirketin ... işleten şirket olduğu, davalı şirketin kiracısı olduğu, "..." adlı gezinti gemisinin 25/06/2013 - 31/07/2014 tarihleri arasında limana 19 kez bağlama yaptığı ve bu nedenle tahakkuk eden toplam 17.100,00 USD karşılığı 35.771,49 TL(takip tarihi itibariyle) barınma hizmet bedelinin tahsili amacıyla davalı şirket ile dava dışı ... aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu hizmete konu "..." gemisinin gemi sicil tasdiknamesine göre dava dışı ... adına kayıtlı olduğu, davalı şirket ile dava dışı ... arasında imzalanan 25/02/2013 tarihli motorlu tekne kira sözleşmesinin gemi siciline kaydedildiği, sözleşmenin 8. Maddesinde kiracının kiralanan aracı kiralayanın yazılı izni olmaksızın başkasına devredip kiraya veremeyeceğinin kayıtlı olduğu, davalı tarafından dava dışı ... Ltd.

Şti'ne hizmete konu geminin kiralanmasına ilişkin dava dışı ...'nın onay veya icazetinin olduğu bir belgenin dosya da mevcut olmadığı, davalı tarafça sunulan 20/06/2014 tarihli işletme sözleşmesinin kira sözleşmesi gibi algılansa dahi dava dışı gemi malikinin yazılı onayının dosyada olmaması dikkate alınarak taraflar arasındaki yükümlülüklerin 3. Kişiler yönünden ileri sürülmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla davalı şirketin davacı şirket nezdinde husumet yönünden itirazının dinlenemeyeceği anlaşılmıştır.

Zira davacı şirket nezdinde hizmete konu geminin ...na bağlanma ve barınma hizmetinin alınması konusunda muhattabın davalı şirket olduğu, mevcut kayıtlardan tespit edilmiştir.

Davalı şirketin kiracısı olduğu ve hizmete konu gezinti gemisinin 25/06/2014 - 31/07/2014 tarihleri arasında 19 kez limana bağlama yaptığı, bu süre içerisinde bağlama yaptığı tarihlerde farklı saatlerde limana giriş çıkış yaptığı, davacı şirket tarafından "..." adlı gezinti gemisi için limanda belirtilen alanı ayırdığı ve o alana başkaca herhangi bir geminin yanaşmadığı, yapılan incelemede, marina kısmında kiralamanın günlük yapıldığı,

bu nedenle de tespit edilmesi gereken tutarın günlük bedel üzerinden tespiti gerektiği anlaşılmış, yapılan incelemede, davacı şirket tarafından işletilen ...da günlük tarifenin 900,00 USD olduğu tespit edilmiş, 19 günlük barınma bedeli olarak 17.100,00 USD olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça bu bedel üzerinden düzenlenen 31/07/2014 tarihli faturada tespit edilen dövizin TL karşılığı 35.771,49 TL bedelin fatura edildiği görülmüştür.

Her ne kadar bilirkişi raporunda hizmeti alan geminin limana giriş çıkış saatleri tespit edilerek saat üzerinden hesaplama yapılmış ise de, bilirkişiler tarafından yapılan hesaplamaya itibar edilemeyeceği görülmüştür.

Fatura edilen bu bedelin bu haliyle davalıdan istenebileceği anlaşılmış olup, bu konuda fatura edilen bedele takip tarihine kadar faiz işletilebileceği zira alınan hizmetin taraflarca kabul edildiği, ancak davalı tarafça muhattap noktasında davanın reddinin istendiği, fatura içeriğine ilişkin herhangi bir itirazın olmadığı,

işletilen faizin günlük bedele göre belli olduğu ve hizmetin alınması ile borcun doğduğunun kabulu gerektiği, davacı tarafından fatura tarihinden itibaren faiz istendiği istemle bağlı kalınarak faiz alacağına hükmedilmesi gerektiği bu nedenlede işlemiş faizi ile birlikte davalıdan tahsil istemi yönünde yapılan icra takibinde davalının itirazında haksız olduğu anlaşılmıştır.

İcra inkar tazminatı yönünden ise, taraflar arasında hukuki ilişki, verilen hizmetin niteliği göz önünde bulunduruldurulduğunda dava konusu alacağın likit olduğu..." gerekçesi ile.

DAVANIN KABULÜNE, İzmir 10. İcra Müdürlüğünün 2016/9465 esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptaline, Takibin 35.771,49.TL asıl alacak, 7.297,51.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 43.069,00.TL üzerinden devamına, İcra İnkar tazminatı isteminin kabulüne, Hüküm olunan alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, verilen bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme yapıldığını, mahallinde keşif yapılması taleplerinin değerlendirilmediğini, müvekkili davalı şirket ile davacı arasında yazılı veya sözlü herhangi bir anlaşmanın olmadığını, müvekkili şirketin bir sorumluluğunun olmadığını, alınan bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, raporlar arasında çelişki giderilmeden karar verilemeyeceğini, hükmün gerekçesiz olduğunu, müvekkili şirket ile dava diğer ... şirketi arasındaki alt kiralama sözleşmesinin mahkemece dikkate alınmamasının hatalı olduğunu,

davacının sunduğu tek taraflı tutulan kayıtlara göre dahi teknenin belirtilen sürelerde bağlama yapılmadan sadece yakıt ikmali için yanaşabileceğinin belirtilmesine rağmen barınma bedeli olarak davacının alacağının doğduğunun kabulünün olaya, olayın oluş biçimine, hukuka ve delillere açıkça aykırı olduğunu, teknenin yanaşma süresinin, bağlama için manevra süresinin, yakıt alırken kaldığı sürelere ilişkin konularda uzman fiilen gerçekleştiren kaptan, tekne sahibi, gemi adamı/mürettebat,

teknelere yakıt veren firma çalışanı vb. kişilerden rapor alınmaksızın ya da dinlenmeksizin hüküm tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, gemi bağlama ücretinin tahsili için yapılan ilamsız icra takibine vaki ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle TTK'nun 1061/2 maddesi gereğince gemi sicil tasdiknamesine kayıtlı kira sözleşmesine istinaden donatan olan davalı şirketin bağlama ücretinden sorumluluğunun bulunmasına, yargılamada eksiklik bulunmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.