İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1275 K.2023/1564

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Talep eden vekili 06/03/2023 tarihli dilekçesinde özetle; 25.12.2019 tarihinde müvekkili şirketin konkordato talebinin tasdikine karar verildiğini ve tasdik kararının istinaf incelemesi ve Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, Yargıtay ilamı ve kesinleşme şerhi uyarınca müvekkilinin mal varlıklarındaki ihtiyati tedbir şerhlerinin kaldırılmasını talep etmiştir.

Kayyım 07/04/2023 tarihli beyan dilekçesinde özetle; konkordatonun bağlayıcı hale gelmesi ile mühlet etkileri ortadan kalkacağı ve tasdik hükümleri uygulanacağından tedbir kararların kaldırılması gerektiği fakat davacı şirkete ait taşınmaz bulunmadığından davacı şirkete ait araçların, konkordato projesinin tamamlanması ve konkordatoya tabi borçların ödenmesi tarihine kadar satışlarının mahkeme izni ile yapılması şeklinde görüşte bulunmuştur.

MAHKEMECE

"...Dilekçeler ve dosya içeriğinin değerlendirilmesi sonucunda;

Konkordato, tasdik kararı ile bağlayıcı hale gelir (İİK.m.308/c-1). Konkordatonun taraflar için bağlayıcı hale gelmesi, geçici mühlet kararından önce başlatılmış takiplerde konulan ve henüz paraya çevrilmemiş olan hacizleri hükümden düşürür (İİK.m.308/ç-1).

Borçlu, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis edemez, kefil olamaz ve ivazsız tasarruflarda bulunamaz; taşınmazını, işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırını ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve takyit edemez. Aksi hâlde yapılan işlemler hükümsüzdür. Mahkeme bu işlemler hakkında karar vermeden önce komiserin görüşü ile alacaklılar kurulunun muvafakatini almak zorundadır (İİK.m.297/2).

Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz (TMK.m.2).

Olayda, mahkememizce 25/12/2019 tarih 2018/527 E.-2019/835 K.ile,

"... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından talep edilen konkordatonun TASDİKİNE,

Alacaklıların %40 oranına tekabül eden alacaklarından vazgeçtiğinin ve borçlu konkardato talep eden şirketin borçlarının %60'ını faizsiz olarak ve eşit taksitler halinde olmak üzere, 2020 yılı Nisan ayından başlamak üzere 2020 yılı sonuna kadar 9 taksit, 2021-2022-2023-2024-2025 yıllarında her yıl Ocak-Şubat-Mart aylarında ödemesiz Nisan-Aralık döneminde 9 aylık taksitler halinde (toplam 72 ay içinde) borcunu ödeyeceğinin TESPİTİNE,

Tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli olarak ...'in kayyım olarak TAYİNİNE," karar verildiği, istinaf ve temyiz aşamasından geçmek suretiyle 21/09/2022 tarihi itibariyle kesinleştiği, konkordatonun, tasdik kararı 25/12/2019 itibari ile bağlayıcı hale geldiği, ne var ki, tasdik edilen konkordatoya göre son ödemenin 2025 yılı Aralık ayı olduğu, bu arada geçici mühlet kararından önce başlatılmış takiplerde konulan ve henüz paraya çevrilmemiş olan hacizlerin hükümden düşmesinin tabîi bir durum olduğu belirgindir.

Konkordato müessesesinin hukuki niteliği, kamu düzeni ile ilgili olması, tasdikine karar verilen ödemelerin süresi içerisinde yatırılmasının hedeflenmesi, konkordato tasdik süresinin sona ermemesi hususları gözetildiğinde; bir yandan konkordato tasdik edilen şirket hakkındaki yukarıda belirtilen takiplerin ve hacizlerin düşmesi söz konusu iken alacaklıların alacağını tahsilini imkansız kılacak ya da zorlaştıracak sonuç doğuran borçlu şirketle ilgili malvarlığı üzerindeki tedbirlerin kaldırılmasının hukukun genel ilkelerine, hak ve adalete, dürüstlük kurallarına uygun düşmediği anlaşıldığından, konkordato tasdik edilen şirketin mal varlıklarındaki ihtiyati tedbir şerhlerinin kaldırılması talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. " gerekçesi ile;

KARAR

Açıklanan nedenlerle, Talebin REDDİNE,......" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar, müvekkilinin mal varlıklarındaki ihtiyati tedbir şerhlerinin kaldırılması talebinin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından reddedilmişse de, aynı mahkemenin, müvekkilinin mal varlıklarına ilişkin ihtiyati tedbirinin 29.09.2018 tarihli ara kararla müvekkilin mal varlığını teşkil eden gayrimenkuller, taşıtlar ve üretim araçlarının devrinin önlenmesi amacı ile, dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini, ilk derece mahkemesinin 25/12/2019 tarih 2018/527 E.-2019/835 K.ile,

"-... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından talep edilen konkordatonun TASDİKİNE,

-Alacaklıların %40 oranına tekabül eden alacaklarından vazgeçtiğinin ve borçlu konkardato talep eden şirketin borçlarının %60'ını faizsiz olarak ve eşit taksitler halinde olmak üzere, 2020 yılı Nisan ayından başlamak üzere 2020 yılı sonuna kadar 9 taksit, 2021-2022-2023-2024-2025 yıllarında her yıl Ocak-Şubat-Mart aylarında ödemesiz Nisan-Aralık döneminde 9 aylık taksitler halinde (toplam 72 ay içinde) borcunu ödeyeceğinin TESPİTİNE,

-Tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli olarak ...'in kayyım olarak TAYİNİNE,"

şeklindeki ilamın İstinaf ve Yargıtay kanun yolları aşamalarından geçip kesinleştiğini, dolayısı ile, gelinen noktada geçici bir hukuki koruma vasıtası olan müvekkilinin mal varlıkları üzerindeki ihtiyati tedbirin bir fonksiyonunun kalmadığını, borçlular yönünden, müvekkilinin mal varlığının ihtiyati tedbirle korunmasının bir hukuki yararının da olmadığını, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmamasının müvekkili şirketin mülkiyet hakkını zedelemekle birlikte, ticari hayatına da engel olduğunu, Konkordato tasdik kararından sonra,

anılı düzenlemeler ışığında mal varlığına yönelik ihtiyati tedbir şerhlerinin kaldırılmasının gerektiğini, yasada ve doktrinde, konkordato borçlarının bitimine kadar şirketin mal varlığına ilişkin ihtiyati tedbirin muhafaza edileceğine dair bir düzenlemenin bulunmadığını beyanla İstinaf Kanun Yolu Başvurularının kabulüne, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 13.04.2023 tarihli kararının kaldırılmasına ve müvekkilinin mal varlıklarındaki ihtiyati tedbir şerhlerinin kaldırılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep: konkordato tasdik kararının kesinleşmesinden sonra şirket malvarlığı üzerindeki tedbirlerin kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

İİK nun 308/c-maddesinde; "Konkordato, tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir. Tasdik edilen konkordato projesinde konkordatonun, tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı hâle geleceği de kararlaştırılabilir; bu takdirde mühletin etkileri, kanunda öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar devam eder." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Bu düzenlemeye göre, konkordato kapsamında verilen tedbirlerin kararın kesinleşmesine kadar (konkordatonun bağlayıcı hale geldiği tarihe kadar) devam edeceği anlaşılmaktadır.

İİK Madde 287 - (Değişik madde: 17/07/2003 - 4949 S.K./69. md.) (Değişik madde: 28/2/2018-7101 S.K./15. Md) de; Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhal geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki haller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

Konkordato işlemlerinin başlatılması alacaklılardan biri tarafından talep edilmişse, borçlunun 286 ncı maddede belirtilen belgeleri ve kayıtları mahkemenin vereceği makul süre içinde ve eksiksiz olarak sunması halinde geçici mühlet kararı verilir. Bu durumda anılan belge ve kayıtların hazırlanması için gerekli masraf alacaklı tarafından karşılanır. Belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz olarak sunulmaması halinde geçici mühlet kararı verilmez ve alacaklının yaptığı konkordato talebinin de reddine karar verilir.

Mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Alacaklı sayısı ve alacak miktarı dikkate alınarak gerektiğinde üç komiser de görevlendirilebilir. Üç komiser görevlendirilmesi durumunda komiserlerden biri, mahkemenin bulunduğu ilde faaliyet göstermek şartıyla Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler arasından seçilir. (Ek cümle: 6/12/2018-7155 S.K./14. md) 290 ıncı madde bu konuda kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez.

291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda, talep eden konkordato tedbirlerine ilişkin talepte bulunmuş olup, İİK 287 son maddesi gereğince tedbirlere ilişkin kanun yoluna başvurulamayacağından söz konusu karara karşı istinaf yolu kapalıdır.

Dolayısıyla mahkeme kararının istinafı kabil bir karar olmadığı, ancak verilen ara kararın istinaf yolu açık olmak üzere verildiği anlaşılmakla; talepte bulunan vekilinin istinaf başvurusunun HMK' nın 352/1-ç maddesi gereğince usulden reddine, ayrıca; mahkemece verilen kararlara karşı tarafların hangi kanun yoluna ve hangi sürede başvuracağının tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi,

bu belirlemenin tarafların iradesini yanıltmayacak bir şekilde doğru olarak yapılması gerekeceği, başka bir deyişle, verilen karar ara ve ek kararlarda, yargı mercii tarafından hem kanun yolunun hem de kanun yoluna ilişkin başvuru süresinin tarafları hataya düşürmeyecek şekilde doğru olarak gösterilmesi gerekmektedir.

Aksi takdirde, bu durumun tarafların haklarını arayabilmelerini zorlaştıracağı, dolayısıyla mahkemece verilen kararda kanun yolunun hatalı belirlenmesi durumunda, hatalı belirlemenin sonuçlarının taraflara yükletilmeyeceğinden gerek istinaf başvuru harcı ve gerekse istinaf karar harcının istinaf eden tarafa iadesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.