İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/229 K.2023/321

İhtiyati haciz isteyen vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekilinin 09/01/2023 tarihli dilekçesinde ve ekli belgelerden özetle; davacı şirketin ... valilik binasının yapım işini üstlendiğini, burada kullanacağı inşaat demirinin bir kısmının davalıdan temini konusunda anlaştıklarını, taraflar arasında bugüne kadar 12.631.920,88 TL'lik inşaat demiri alışverişi yapıldığını, davacı tarafın bu inşaat demirlerinin bedelini kimi zaman nakit kimi zamanda çekler ile ödediklerini,

bedeli peşin ödenmesine rağmen davalı tarafça en son 37.000 KG ( 37 ton) nervürlü inşaat demirinin 08/12/2022 tarihinde teslim edileceğinin taahhüt edilmesine rağmen ve davalının tüm uyarılarına rağmen ürün tesliminin yapılmadığı,

davacı şirketin tüm aramalarına da cevap verilmediği bunun üzerine davalı aleyhine İzmir 38. Noterliği'nin 29/12/2022 tarihli ve 29526 yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilmek sureti ile 3 gün içerisinde belirtilen nitelikteki sipariş konusu ürünlerin teslim edilmesi yahut aynı sürede teslim edilecek ürünlere karşılık ödenen 476.847,00 TL'nin 08/12/2022 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin davalı yanca 03/01/2023 tarihinde okunduğu ancak teslim gerçekleştirilmediği gibi ödemenin de yapılmadığı,

inşaatın gecikmemesi ve idarenin ceza tazminatı istemesinin engellenmesi açısından siparişin başka yerden temin edildiği belirtilerek HMK'nın 10. Maddesi ve BK'nın 89. Maddesi göz önüne alınarak şartları oluştuğu ve ayrıca davalının mal kaçırma hazırlığında olduğu öğrenilmesi üzerine talep konusu alacak için karşı taraf şirketin tüm taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına, borca yetecek tutarda ihtiyaten haciz koyulmasına, yargılama giderleri ile lehe vekalet ücretinin borçlu üzerine tahmiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

MAHKEMECE

" İhtiyati haciz talebinin şartlarının düzenlendiği İİK'nın 257. Maddesinde ise; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız asagıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1- Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmaga hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme bulunduğu, İİK nun 258/1. maddesinde ise; "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur." şeklinde düzenleme bulunduğu, yani ihtiyati haciz isteyenin alacaklı olduğunu yaklaşık ispat kuralına göre ispat edebilmiş olması gerektiği düzenlenmiştir.

Her ne kadar talep eden tarafından karşı taraf aleyhine yukarıda belirtilen gerekçeler ile inşaat demiri alım satımına yönelik kurulan ticari ilişki kapsamında yapılan son sipariş gereği bedeli peşin ödenen 37.000 kg'lık inşaat demirinin teslim edilmemesi sebebi ile ödenen peşin bedelin de iade edilmediğinden bu bedel üzerinden ihtiyati haciz talep edilmekte ise de taraflar arasındaki ticari ilişkinin talep dilekçesinde belirtildiği üzere işlem hacminin 12.631.920,88 TL olduğu,

inşaat demirlerinin talebe konu son siparişten önce de karşı tarafça talep edene temin edildiği ve talep eden tarafından paralarının kimin zaman nakit kimin zaman çeklerle ödendiğinin belirtildiği bu kapsamda taraflar arası ticari ilişkinin cari hesap şeklinde yürütüldüğünün anlaşıldığı ve ayrıca bahse konu 476.847,00 TL'lik ödemenin neye ilişkin olduğunun anlaşılmadığı gibi karşı tarafın teslim edip etmediği olgusunun sebebinin ne olduğunun da bilinemediği bu nedenle yukarıdaki belirtilen hususlar kapsamındaki ihtiyati haciz sebebinin yargılamayı gerektirdiği kanaatine varılmakla dosya kapsamına kazandırılan bilgi ve belgeler uyarınca talep

edenin alacağın varlığına kanaat edilecek yaklaşık ispat şartını sağlamadığı değerlendirilmekle şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında inşaat demirinin alım satımı konusunda bir ticari iş gerçekleştiğinin sabit olduğunu, talep eden müvekkili şirketin karşı taraf borçlu şirkete talep günü itibariyle toplam 12.631.920,88.TL.tutarında ödeme yaptığını, buna karşılık borçlu şirketin yapmış olduğu mal teslimine karşılık gelen tutarın 12.155.073,88.TL. 'ye karşılık geldiğinin açık olduğunu, ihtiyati haciz talep eden müvekkili şirketin parasını ödediği halde 37.000.KG demiri teslim alamadığının açıkça gösterildiğini, karşı taraf borçlunun, ihtara rağmen parası ödenen demiri teslime yanaşmadığı gibi,

teslim etmediği demir bedelini de iade etmediğinin de sabit olduğunu, yerel mahkemenin red kararı vermesinin hatalı olduğunu, olayda yaklaşık ispat şartının sağlandığının da açık olduğunu, dosyaya kül halinde sunulan faturalar, çekler, irsaliyeler, ödeme makbuzları ve noter ihtarnamesi ile mal sevkine ilişkin cari hesap dökümü ile açıklamalı listelerin, müvekkili şirketin karşı taraftan alacaklı olduğunu açıkça teyit ettiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına,

talebimizin kabulü ile 476.847,00.tl. için borçlu şirketin menkul, gayrimenkul, malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, faturadan kaynaklı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, muaccel bir alacağın varlığı yaklaşık ispat ölçüsünde dahi ispat edilemediğinden ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İhtiyati haciz İ.İ.K.’nun 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.

İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."

Tüm dosya kapsamın göre; ihtiyati haciz talebinde bulunan taraf ticari satımdan kaynaklanan alacağına ilişkin bedeli ödenmesine rağmen teslim edilmediği iddia edilen inşaat demiri ücretinin iadesine dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunmuş ise de dosya kapsamında sunulan kayıtların alacağın varlığını ve muaccel olduğunu kanıtlamaya elverişsiz olduğu görülmüştür.

Dosyadaki belgelere, ara kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağından dosya kapsamına göre yaklaşık ispat kuralının somut olay yönünden gerçekleşmiş olmamasına, alacağın olup olmadığı ve miktarının yargılamaya muhtaç olmasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı,

inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ihtiyati haciz isteyen vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.