İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/2330 K.2024/275

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin uzun süredir inşaat ve banyo malzemeleri üretimi ve satışı ile iştigal ettiğini, müvekkili şirketin bir süredir kar etmediği gibi öz kaynaklarını da tüketerek zarar ettiğini, şirketin Gaziemir Vergi Dairesi tarafından resen kapatıldığını, şu anda faaliyet göstermediğini, öz sermayesinin 20.000,00-TL olmasına karşın, sadece vergi ve SSK borçlarının 5.000.000 TL olduğunu, şirket adına kayıtlı araçların gerek cebri icra yolu ile gerekse alacaklılar tarafından borca mahsuben alındığını, şirketin makinelerinin icra kanalı ile satıldığını, hali hazırda şirketin hiçbir öz sermayesi, makinesi ve taşınmazı bulunmadığını,

hali hazırda gayri faal olduğunu, ticari faaliyet göstermediği için öz kaynağı da bulunmadığını ileri sürerek, TTK. nun 376. maddesi gereğince şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "...Dava; İİK 179 maddesine dayalı iflas talebine ilişkindir.

Davacı tarafından İİK 178 maddesinde tanımlanan mal beyanı sunulmuş mahkememizce değerlendirilmiştir.

İflas talebi İİK 180. Maddesinin yollaması ile İİK'nun 166 maddesinin 2 fıkrasındaki usulle ilan olunmuştur.

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından gönderilen sicil kaydının incelenmesinden, iflası istenen davacı Tasfiye Halinde ... Şirketinin İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez 144857 sicilinde kayıtlı olup, muamele merkezinin ... Cad. No: ... ... ... olduğu, şirketin tasfiye halinde olup, tasfiye memurunun ... olduğu anlaşılmıştır.

Şirketin vergi ve SSK borcu olup olmadığı araştırılmıştır.

Bilirkişiler Mali Müşavir ... ve Makine Mühendisi ... sundukları 03.08.2023 tarihli ek raporlarında şirketin 2017 yılından itibaren gayri faal durumda bulunduğunu, geçmiş çalışmalarından kaynaklanan borçlarının bulunduğunu, rapor tanzim tarihi olan 03.08.2023 tarihi itibarı ile reel değerler dikkate alınmak sureti ile aktiflerinin toplam değerinin 2.474.059,10-TL pasiflerinin tutarının 3.677.846,11-TL olduğunu, 1.203.787,01-TL borca batık olduğunu, şirketin sermayesini tamamen yitirdiğini, TTK ve İİK 'nun ilgili hükümleri kapsamında iflas şartlarını taşır vaziyette olduğunu bildirmişlerdir.

Toplanan tüm deliller karşısında, davacı şirketin tasfiye halinde olduğu, bilirkişi ek raporunda ortaya konulduğu üzere hükme en yakın rapor tanzim tarihi itibarı ile reel olarak aktiflerinin toplam değerinin 2.474.059,10-TL, pasiflerinin 3.677.846,11-TL olduğu, reel olarak 1.203.787,01-TL borca batık olduğu, şirket sermayesini tamamen yitirdiği, İİK 179.

Maddesindeki iflas şartlarının oluştuğu kanaatine varılmakla, davacı şirketin iflasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile. "Davanın kabulüne, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez 144857 Sicilinde kayıtlı TASFİYE HALİNDE ... ŞTİ. 'NİN İİK 179 maddesi uyarınca iflasına, İflasın bugün 10.11.2024 günü saat 12.32'de açılmasına, İflas kararının derhal İzmir İflas müdürlüğüne bildirilerek, iflas gider avansının iflas müdürlüğüne gönderilmesine" karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin "... İzmir Ticaret Müdürlüğü'nün Merkez 144857 Sicilinde kayıtlı Tasfiye Halinde .... Şti.'nin İİK 179.maddesi uyarınca iflasına,..." şeklinde karar verdiğini, anılan kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirket adına kayıtlı araçlara kıymet takdiri yapılmadığını, ayrıca SGK borçları ve vergi borçlarının yapılandırılmış olup; bunlara ilişkin son dokümlerin mahkemece dikkate alınmadan mahkemece hüküm tesis edildiğini, şirket yetkilileri ve şirket tarafından bu borçların ödenmediğini, bu nedenle istinaf taleplerinin kabulü ile İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/882 E. 2023/803 sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İİK'nın 178. ve 179. madde hükümlerine dayalı doğrudan iflas istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

Davacı vekili; davacı şirketin borca batık durumda bulunduğundan bahisle iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün Merkez 144857 sicilinde kayıtlı Tasfiye Halinde ... Şti'nin İİK 179 maddesi uyarınca iflasına, iflasın bugün 10.11.2024 günü saat 12.32'de açılmasına, iflas kararının derhal İzmir İflas Müdürlüğüne bildirilerek, iflas gider avansının İflas Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.

İşbu karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dava, İİK'nın 178. ve 179. madde hükümlerine dayalı doğrudan iflas istemine ilişkindir. 6102 Sayılı TTK'nın 376/3. ve İİK'nın 179. maddeleri uyarınca borca batık hale gelen şirket bunu mahkemeye bildirmek ve iflasını istemek zorundadır.

İİK'nın 181. maddesinin aynı Yasının 160. maddesine yaptığı yollama nedeniyle İİK 178. ve 179. madde hükümleri uyarınca doğrudan iflas talebinde bulunan şirket temsilcisi ya da müdürü, ilk alacaklılar toplantısına kadar gerekli masraflar ile iflas kararının kanun yolları için gerekli tebliğ masraflarını avans olarak mahkeme veznesine yatırmalıdır. İİK'nın 178. ve 179. maddesi uyarınca iflasa karar verilebilmesi için şirketin borca batık durumda olması gerekir.

Aciz hali borçlunun ödeme araçlarından yoksunluğu nedeniyle, derhal ödemesi gereken para borçlarını ödemek konusundaki yeterli ekonomik imkâna sahip olmamasıdır. Borca batıklık ise, borçlunun malvarlığındaki aktif değerler toplamının, pasif değerler toplamını karşılayamaması durumudur. Borçlunun aciz hali ne kadar ağır olursa olsun kendi iflâsını isteyen borçlu, aciz halinde bulunduğunu ispat etmek zorundadır.

İflas talebi üzerine mahkemece bilirkişi incelemesi yapılarak iflas talebinin yerinde olup olmadığı belirlenir. Borca batıklığın tespiti için TTK'nın 376/3. maddesi uyarınca bir borca batıklık bilançosu hazırlanmalıdır. TTK'nın 376/3. maddesine göre borca batıklık bilançosunda aktiflerin rayiç değerden bilançoya geçirilerek borca batıklık bilançonun çıkarılması gerekir.

Böyle bir talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmelidir. Borca batıklık, TTK’nın 376/3. maddesinde gösterilen şekilde varlıkların rayiç değerine ve İİK’nın 178/1. madde ve fıkrasında belirtilen alacaklılar listesinde gösterilenler ile gerçek anlamda tespit edilebilecek diğer borçların tutarına göre belirlenmelidir.

Borca batıklıktan kurtulma ise tüm borçların ödenmesi anlamına gelmeyip, aktifin pasiften fazla olmasını ifade eder. Bir sermaye şirketinin borca batıklık bildiriminde bulunarak iflasını istemesi halinde, bu durumun mahkemece re’sen tespiti gerekir.

Bu tespitin yapılmasında, davacının sunduğu delillere ek olarak, mahkemece gerekli görülen diğer delillerin toplanması, bu kapsamda ilgisi görülen kamu kurumlarından alınacak bilgiler, yapılacak keşif ve mahkemece atanacak bilirkişilerce düzenlenecek raporlar da değerlendirilmelidir. Borca batıklığın tespitinde sadece davacının kayıtlarına değil, varlıklarının rayiç değerlerine de özellikle bakılmalı, bu noktada, konusunda uzman bilirkişilerin görüşüne başvurulmalıdır.

Dava teorisindeki genel ilkenin bir istisnası olarak, borca batıklık sadece dava tarihi itibariyle değil, yargılama safhasındaki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmelidir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına;

gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenmiş olmakla mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca davacı vekili tarafından sunulan 14.11.2022 tarihli dilekçe ile plakaları bildirilen araçların rayiç değerleri de dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde davacı şirketin reel değerlere göre borca batık olduğunun tespit edilmiş olması ve yine vergi ve SGK borçlarının yapılandırıldığına dair ilgili kurumlardan gelen yazı cevaplarında bu yönde bir kayıt bulunmadığı gibi bu yönde bir delilinde davacı tarafça dosyaya sunulmamış olması karşısında davacı vekilinin tüm

istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.