İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/2397 K.2024/378

Davacılar vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şti.'nin talebi üzerine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ' nin 2021/43 Esas 2021/283 Karar sayımı ilamı ile konkordatonun tasdikine karar verildiğini, verilen kararın 24.11.2022 tarihinde kesinleştiğini, mahkeme dosyasında konkordato talebinde bulunan ve talebi mahkemece 11.03.2021 tarihinde kabul edilen ...

Şti'nin 20.09.2023 itibariyle taksit ödemesini yapmasının gerektiğini, mahkemece tasdikine karar verilen konkordato projesine göre 64. sırada bulunan "... Ortaklığı"na 20.09.2023 tarihi itibariyle 126.900,00 TL'lik taksit ödemesini yapmadığını, konkordato talebi kabul edilen ....

Şti. tarafından, mahkemenin kararı veya başkaca bir mahkemeden bu yönde tedbir kararı verilmemişken, ödemenin yapılacağı 20.09.2023 tarihinde, haksız ve hukuka aykırı bir şekilde konkordato projesine göre. 64. sırada bulunan "...

Ortaklığı"na 20.09.2023 tarihi itibariyle 126.900,00 TL'lik taksit ödemesi yapılmamış olduğundan İİK m. 308/e gereği konkordatonun kısmen feshine karar verilmesini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. Sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesine göre, davacıya 20/12/2020, 20/03/2021, 20/06/2021, 20/09/2021, 20/12/2021, 20/03/2022, 20/06/2022, 20/09/2022, 20/12/2022, 20/03/2023, 20/06/2023, 20/09/2023 tarihlerinde de hiçbir taksit ödemesi (her bir taksitte 126.900,00 TL ödeme yapılması gerekirken bu ödemelerin) yapılmadığını,

muaccel son taksit olan 20.09.2023 tarihli taksit de dikkate alındığında bugüne kadar 1.522.800 TL (bir milyon beşyüzyirmi iki bin sekiz yüz TL) ödeme yapılması gerekirken hiçbir ödeme yapılmadığını belirtmiş , konkordato talebi kabul edilen ... tarafından 20.09.2023 tarihli taksit ödemesi de dahil olmak üzere bugüne kadar hiçbir taksit ödemesinin yapılmamış olduğu dikkate alınarak 2004 sayılı İİK m. 308/e düzenlemesi kapsamında yasal amacı dışında sakatlanmış İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/43 E. 2021/283 K. Sayılı kararda tasdik edilen konkordatonun kısmen feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

MAHKEMECE

"...İzmir 6. ATM ce İİK 308/e maddesi gereğince davaya, davalının konkordatosunu onaylayan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiğinden bahisle, dava dosyasının İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, dosya Mahkememize tevzi olunmuş ve Mahkememizin 2023/891 Esas sayılı dosyasına kaydedilmiştir.

Mahkememizin 2021/43 Esas 2021/283 Karar sayılı dosyasının UYAP suretinin incelemesinde; davacıların ... Şti ve ..., davanın konkordato davası olduğu, 11.03.2021 tarihinde davacı ...'nun konkordato talebinin reddine, davacı ... Şti.'nin konkordato talebinin kabulü ile konkordatonun İİK 306. Md gereğince tasdikine, davacı borçlunun konkordatoya tabi adi borçlarının %90'lık kısmı olan 34.754.250,07 TL'yi ilk taksidi 20.12.2020 tarihinden başlamak üzere 3'er ay ara ile 20 eşit taksit ile ödemesine karar verildiği, kararın Yargıtay 6. H.D.nin 2021/6271 Esas 2022/5462 Karar sayılı 24/11/2022 tarihli ilamı ile onanmasına karar verildiği belirlenmiştir.

Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyasının incelemesinde; davacılar .... - ...

Adi Ortaklığı ... ve ... tarafından Mahkememizin 2021/43 Esas, 2021/283 Karar sayılı dosyası kapsamında tasdik edilen konkordato projesi doğrultusunda davacı tarafa gerekli ödemelerin yapılmadığından bahisle konkordatonun feshine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında İzmir 4 ATM ye dava açıldığı, İzmir 4 ATM ce davanın İzmir 1. ATM görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın kesinleştirilerek dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, yine davacılar ... - ...

Adi Ortaklığı ... ve ... tarafından Mahkememizin 2021/43 Esas, 2021/283 Karar sayılı dosyası kapsamında tasdik edilen konkordato projesi doğrultusunda davacı tarafa gerekli ödemelerin yapılmadığından bahisle konkordatonun feshine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında İzmir 7 ATM ye dava açıldığı, İzmir 7 ATM ce davanın İzmir 1. ATM görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın kesinleştirilerek dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, Mahkememizin 2022/1030 Esasına kaydı yapıldığı, dosyanın Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği , yine davacılar ... - ...

Adi Ortaklığı ... ve ... tarafından Mahkememizin 2021/43 Esas, 2021/283 Karar sayılı dosyası kapsamında tasdik edilen konkordato projesi doğrultusunda davacı tarafa gerekli ödemelerin yapılmadığından bahisle konkordatonun feshine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında İzmir 7 ATM ye dava açıldığı, İzmir 7 ATM ce davanın İzmir 1. ATM görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, kararın kesinleştirilerek dosyanın Mahkememize tevzi edildiği, Mahkememizin 2023/310 Esasına kaydı yapıldığı, dosyanın Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği,

mahkemece 16/11/2023 tarihli kararı ile "...

İzmir 1 ATM 2022/1030 Esas 2022/1196 Karar sayılı dosyası yönünden davanın kabulü ile konkordatonun davacılar yönünden feshine, birleşen İzmir 1. ATM ' nin 2021/1030 Esas ,2022/1196 Karar sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne ,Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı ana dosyası ile Mahkememiz dosyası ile birleşen 1 ATM 2023/310 Esas 2023/547 Karar sayılı dosyaları yönünden davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığından davaların dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği , kararın henüz kesinleşmediği belirlenmiştir.

Her ne kadar davacı tarafça konkordato projesi kapsamında 20.09.2023 tarihli taksit ödemesinin yapılmadığından bahisle konkordatonun davacı yönünden kısmen feshine karar verilmesine yönelik olarak davalı hakkında Mahkememize dava açılmış ise de ;

davacı tarafça konkordatonun feshine karar verilmesine yönelik ilk olarak 20/09/2022 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle İzmir 7 ATM'nin 2022/764 Esas sayılı dosyasında 29/09/2022 tarihinde dava açıldığı ve dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2022/1030 Esas 2022/1196 Karar sayılı dosyasına geldiği ve dosyanın Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği ,

davacı tarafça daha sonra yine konkordatonun feshine yönelik 20/12/2022 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle İzmir 4 ATM'nin 2022/1093 Esas sayılı dosyasında 21/12/2022 tarihinde ikinci kez dava açıldığı ve dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyasına geldiği,

davacı tarafça daha sonra yine konkordatonun feshine yönelik olarak 20/03/2023 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle İzmir 7 ATM'nin 2023/259 Esas sayılı dosyasında 03/04/2023 tarihinde dava açıldığı ve dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2023/310 Esas 2023/547 Karar sayılı dosyasına geldiği ve dosyanın yine Mahkememizin 2022/1031 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği,

davacı tarafça konkordatonun feshine yönelik son olarak ise 20/09/2023 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle İzmir 6 ATM'nin 2023/758 Esas sayılı dosyasında 02/10/2023 tarihinde dava açıldığı ve dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememizin 2023/891 Esas sayılı dosyasına geldiği, davacı tarafça 20/09/2022 tarihli taksit ödemesinin eksik yapıldığından bahisle açılan ilk davanın sonucu beklenmeden ödenmeyen sonraki taksitler yönünden de ödenmeyen her bir taksit için ayrıca konkordatonun feshine yönelik davalar açıldığı,

davacılar yönünden Mahkememizce yalnızca bir kez konkordatonun feshine karar verilebileceği ve ayrıca davanın niteliği gereği Mahkememizce verilecek kararda da ödenmeyen taksitlerin tahsiline yönelik herhangi bir hüküm kurulmasının söz konusu olamayacağı, bu husus göz önüne alındığında davacı tarafça açılan ilk davanın sonucunun beklenmesi gerektiği ve ödenmeyen her bir taksit için yeniden dava açılmasında davacılar yönünden korunmaya değer herhangi bir hukuki yararın bulunmadığı, HMK' nun 114/h maddesi gereğince dava açmakta hukuki yararın bulunmasının dava şartı niteliğinde olduğu,

dava şartlarının varlığının HMK' nın 115/1 maddesi gereğince davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılmasının ve dava şartı noksanlığı halinde HMK' nın 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesinin gerektiği incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığından davaların dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir. '' gerekçesi ile;

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, " şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı, davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın açılmasından (29.09.2022) karar verilene kadar (16.11.2023) 1 yıldan fazla süre geçtiğini, davalı tarafın hukuki imkan ile donatılmasına mukabil, enflasyon karşısında müvekkilin bu derece ezilmesine ek olarak,

bir de hukuki yarar olmadığından bahisle davanın usulden reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, alacağını almak için 5 yıldan uzun süredir hukuki süreçlere katlanmak zorunda bırakılan müvekkile yüklenilmesinin adil yargılanma hakkı ve hak arama hürriyetini esaslı şekilde sınırlandırdığını, hukuki yarar yokluğundan bahisle usulden reddedilen kısımların kaldırılması ile davanın açılmasına sebebiyet veren davalının bu davalardaki yargılama giderleri ile vekalet ücretine mahkum edilmesini, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, tasdik olunan konkordato projesine rağmen,

davalının ödemelerini yerine getirmediğinin (aynı konulu ve aynı mahkemenin 2022/1031 E. Sayılı dosyasında aldırılan 25.09.2023 tanzim tarihli) bilirkişi raporuyla sabit olduğunu, davanın açıldığı tarih itibariyle hukuki yarar bulunduğundan yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: konkordatonun feshi istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir .

Bir davanın korunmaya değer, güncel hukuksal yarar bulunmaması nedeniyle reddedilebilmesi için, borçluyu tehdit edebilecek tehlike ve savsaklamalara karşı onu koruma gereksinmesinin olmaması gerekir.

Dava şartlarının bulunması davanın esasının incelenmesi için gerekli olduğu için, davanın başından sonuna kadar var olmalıdır; bu sebeple davanın başında öncelikle dava şartları incelenir. Davanın açıldığı anda var olan bir dava şartı, daha sonra ortadan kalkarsa, bu durumda da dava, dava şartı noksanlığından usulden reddedilmelidir. (HMK md. 115/2)(Pekcanıtez, Atalay, Özekes, Medeni Usul Hukuku sayfa 243).

Davacının açtığı konkordatonun feshine ilişkin İzmir 1 ATM 2022/1030 Esas sayılı ilk davada konkordatonun fesih koşullarının olup olmadığının incelenmiş olup, aynı konkordatoya dayalı olarak birden fazla fesih kararı verilemeyeceğinden davacının ayrı dava açmakta "hukuki yarar" yoktur. Bu durumda sonradan açılan iş bu dava yönünden verilen usulden red kararında isabetsizlik görülmemiştir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmamasına göre davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.