İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/697 K.2023/1819

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının kendilerine sunmuş olduğu herhangi bir hizmet bulunmadığı, yapılan takibin haksız olduğu, ispat külfetinin davalıda olduğunu belirterek takip nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir.

MAHKEMECE

"...Dava, deniz taşımacılığı kapsamında düzenlenen faturalara dayalı başlatılan takip nedeniyle menfi tespit isteğine ilişkindir.

Davacının davalıdan herhangi bir taşıma hizmeti almadığına ilişkin iş bu menfi tespit davasını ikame ettiği, dava dilekçesi ekinde sunulan ve icra dosyasında yer alan faturalara göre takibin deniz taşımacılığından kaynaklanan alacağa ilişkin olduğu,

talebin niteliğine göre uyuşmazlığın deniz ticareti hukuku kapsamında olduğu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5.maddesinin 2.bendinde belirtildiği üzere "bir yerde Asliye Ticaret Mahkemesi varsa, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4.madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca Ticaret Mahkemesinde görülecek diğer işlere sayılan davalarla özel hükümler uyarınca Ticaret Mahkemesinde görülecek diğer işlere Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarını bakan birden çok Asliye Ticaret Mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, Asliye Ticaret Mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir" hükmü gereğince Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesi gerektiği ve İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirildiği, bu nedenle iş bu davanın İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklandığı gibi iş bu davaya bakmaya Denizcilik İhtisas Mahkemesi olarak görevlendirilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğu'' gerekçesi ile, taraflar arasındaki uyuşmazlığın Deniz Ticaret Hukukundan kaynaklandığı, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin, Denizcilik İhtisas Mahkemesi olarak belirlendiği anlaşılmakla mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE," şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava şartı olan arabuluculuğa başvuru şartının yerine getirilmediğini, yerel mahkemece görevli olup olmadığı değerlendirilmeden önce değerlendirilmesi gereken hususun açılan davada, dava şartlarının tam olup olmadığı olduğunu, yerel mahkemece verilen görevsizlik kararına herhangi biri itirazlarının bulunmadığını, anılan kararın kaldırılarak, davanın zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusunun yapılmamış olması nedeniyle dava şartı noksanlığı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklı icra takibine karşı menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 5/2. maddesi "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir" şeklinde düzenlenmiştir.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararının 18. maddesi ile İzmir'de kurulup faaliyete geçirilen Deniz İhtisas Mahkemelerinin yargı alanı, İzmir İl mülki hudutları olarak belirlendiğinden, İzmir İli mülki hudutları içerisinde bulunan mahkemeler bakımından da Deniz Ticaret ve Deniz Sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda HSK tarafından görevlendirilen Ticaret Mahkemeleri ihtisas mahkemesi olarak görevlidir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetileceği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, dava dilekçesi ekinde sunulan fatura örneklerinde konşimentoya atıf yapıldığı, icra dosyasındaki ödeme emrinde davacının deniz taşımasını yaptığına ilişkin ibare bulunduğu,

dolayısıyla uyuşmazlığın deniz taşımasından kaynaklandığı anlaşılmakla mahkemece yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesinin isabetli olmasına, diğer dava şartlarının da görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekmesine göre davalı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.