İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/134 K.2024/428

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının borca ve ferilerine ilişkin itirazının haksız olduğu iddiası ile itirazının iptalini talep etmesi ile birlikte itirazın kötü niyetli olarak yapıldığını, davalı borçlunun dava konusu alacağı karşılamaya yetecek miktarda malı ve alacağının bulunmasına rağmen müvekkili şirket tarafından yapılan araştırma ve tespitlerden, davalının mallarını kaçırma hazırlığı içinde olduğunun öğrenildiğini, bu halde alacağın tahsil etme olasılığının ortadan kalkmış olacağını bildirmiş, öncelikle teminat alınmaksızın, aksi halde teminat karşılığı davalının borca yeter miktardaki menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMECE

"...Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca davalının sözleşmeye aykırı davranarak edimlerini yerine getirmediği ve davaya konu alacağı ödemediği iddiası ile yapılan icra takibinde davalının borca ve ferilerine ilişkin itirazının iptali istemine ilişkin olup, talep; davalıya ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına ilişkindir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati hacze karar vermenin ön koşulu. İİK 258(1) maddesi ikinci cümlesinde de belirlendiği üzere ihtiyati haciz sebeplerinin varlığının istekçi tarafından, mahkemede kanaat oluşturacak şekilde dosyaya sunulmasıdır. Bu anlamda ihtiyati haczin olağan haciz yolu olmaması nedeniyle her vadesi gelen alacak, doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olmaz.

İstekte bulunanın alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesi ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunması zorunludur. İİK'nun 260 (3) maddesinde de; ihtiyati haciz kararında, haciz konulmasının sebebinin yazılmak zorunda olduğu belirtilmiştir.

Bu düzenlemeden ister vadesi gelsin ister gelmesin ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirir nedenlerin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu, bu bağlamda talep eden tarafın bu nedenleri dosyaya sunması gerektiğinin arandığı açıktır.

İİK'nun 257 (1) maddesinde muaccel, ikinci fıkrasında ise henüz muaccel hale gelmemiş alacaklıların ihtiyati hacze konu olması düzenlenmiştir. Dava dilekçesi içeriğine göre dava konusu alacağın hükümle muaccel hale gelecek nitelikte alacak olup, dava tarihi itibariyle muaccel alacak niteliğinde bulunmamasına göre davacı tarafın İİK'nun 257 (2) maddesinde belirtilen hallerin oluştuğuna dair mahkemede yeterli kanaat oluşturacak nitelikte bilgi ve belgeleri sunması zorunludur.

Somut olayda; davaya konu alacağın, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden kaynaklandığı, sözleşmenin 5/b maddesinde ödeme zamanının belirlendiği, davalı tarafın cevabi ihtarnamesinde dava konusu edilen alacağa ilişkin olarak düzenlenen faturalara ilişkin malların teslim edilmemesi nedeniyle iade edildiğinin ve teminatların paraya çevrilmesinin önlenmesi konusunda Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/559 esas sayılı dosyasında dava açıldığının bildirildiği, dava dilekçesine ekli olarak sunulan irsaliyelerin bir bölümünde teslim alan şirket yetkililerine veya çalışanlarına ait imza, kaşe veya isimlerin bulunmadığı,

fatura düzenlenmiş olmasının, faturada yazılı malların davalı tarafa teslim edildiğini kanıtlamaya yarar belge niteliğinde bulunmadığı gibi davaya ve icra takibine konu alacak miktarını gösterir şekilde bir cari hesap mutabakatının da bulunduğunu gösterir bir belgenin dava dilekçesine ekli olarak sunulmadığı, dava dilekçesinde davacı şirket tarafından yapılan araştırma ve tespitler ile davalının mallarını kaçırma hazırlığı içinde olduğunun öğrenilmesi nedeniyle alacağın tahsil edilmesi olasılığının ortadan kalkmış olacağı soyut olarak iddia edilmiş ise de bu iddiaya ilişkin hiçbir somut bilgi ve belgenin dava dilekçesine eklenmediği,

davalı tarafın İzmir 4.İcra Müdürlüğünün 2023/17773 sayılı icra dosyasına konu dosya borcunun tamamını defaten ödediği, davalının mallarını kaçırma hazırlığı içinde olduğunu iddia eden davacı tarafın icra takibini 12/09/2023 tarihinde yapmasına ve bu tarihten dava tarihine kadar ve icra takibinden önce ihtiyati haciz talebinde bulunmamasına rağmen dava dilekçesindeki iddialarını kanıtlar belge ve delilleri sunması zorunluluğu karşısında iddiası yönünde hiçbir delil ve belge örneği sunmadığı birlikte değerlendirildiğinde;

tensip tutanağı ile birlikte getirtilmesine karar verilen belge örnekleri, davalı tarafın savunmaları ile bildireceği delillerin toplanması ve yapılacak defter ve bilirkişi incelemeleri ile davacı tarafın iddiasının kanıtlanmasının mümkün olup, davaya konu alacağın yargılamayı gerektirdiği ve yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde dava dilekçesine ekli olarak sunulan belgelerin bu aşamada ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektirir nitelikte ve yeterlilikte bulunmadığı dikkate alınarak İİK'nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği anlaşılmakla talebin reddine karar vermek gerekmiştir. '' gerekçesi ile;

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan gerektirici nedenlerle : 1-Davacı tarafın, ihtiyati haciz isteminin REDDİNE, " şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı, ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, istinaf incelemesi neticesinde ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, yerel mahkemenin, ihtiyati haciz talepli dava dilekçelerinde sundukları delillere rağmen, taleplerini reddettiğini ve bu durumun kabul edilemez olduğunu, koşulları oluşan ihtiyati haciz taleplerinin kabul edilmesi ve uygun görülecek bir teminat karşılığında müvekkili şirketin alacağının güvenceye kavuşturulması gerektiğini belirterek,

yerel mahkeme kararının kaldırılarak müvekkil şirketin alacağının semeresiz kalmaması için, borçlunun taşınır, taşınmaz, 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi gerektiğini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: itirazın iptali, talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz İ.İ.K.’nun 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; talep edenin sadece faturaya dayalı olarak talepte bulunmasına, faturaya ilişkin irsaliyelerde teslim alan imzası bulunmamasına veya teslime ilişkin herhangi bir belge sunulmamış olmasına,

davalının mallarını kaçırma hazırlığı içinde olduğuna ilişkin bir delil sunulmamış olmasına, yaklaşık ispat koşulunun sağlanmamasına, alacağın yargılamayı gerektirmesine, faturanın tek başına alacağın varlığını ispatlamayacak olmasına göre ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.