İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1575 K.2024/2304

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; talep konusu çekin hamili olduğunu, çeki kaybettiğini belirterek zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

TALEP

Talep, 6102 sayılı TTK'nın 818/1(s). maddesi delaletiyle, aynı Kanunun 757. vd. maddelerine dayalı zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

MAHKEMECE

"...,Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, HMK'nın 382/2(e)-6. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işidir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi delaleti ile çekler bakımından iptal davaları açısından uygulanması gerekli TTK'nın 757 ve devamı maddelerinde iptal davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış bir hak olup, TTK'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi çek elinde iken zayi olduğuna dair inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, senedin bir suretini ibraz etmek yahut da senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller bir arada değerlendirildiğinde; talep edenin hamili olduğu çekin kaybolduğundan bahisle ödeme yasağı ve zayi talebinde bulunduğu, mahkememizce ödeme yasağı talebinin kabul edildiği ve gereği için ilgili bankaya müzekkere yazıldığı, ... Bankası A.Ş'nin 03.06.2024 tarihli cevabi yazısına göre söz konusu çekin ... Bankası tarafından takas kapsamında ibraz işlemlerinin yapıldığı, ...

Bankasının 25.06.2024 tarihli cevabi yazısına göre söz konusu çekin ... Faktoring A.Ş. tarafından takas aracılığı ile ibraz edildiğinin bildirildiği, dava konusu çekin ...

Faktoring A.Ş'nin elinde bulunduğu, mahkememizce bu durumun öğrenilmesi üzerine talep eden vekiline çek istirdat davası açmak üzere 17/07/2024 tarihli ara kararla kesin süre verildiği, talep edenin ara karar doğrultusunda İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/603 esas sayılı dosyasında talep konusu çeke ilişkin olarak ...

Faktoring A.Ş. aleyhinde çek istirdatı talebinde bulunduğu, böylece talebin konusuz kaldığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir," gerekçesi ile. "Davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, -Ödeme yasağının kararın kesinleşmesinden sonra KALDIRILMASINA" şeklinde karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/460 E. Sayılı dosyasında 17.07.2024 tarihli tensip tutanağının 3 Nolu ara kararında, talep konusu çekin ...

Faktoring A.Ş. elinde bulunduğu anlaşılmakla taraflarına çek istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiğini, işbu istirdat davasını açtıktan sonra İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/460 E. Sayılı dosyasında talebin konusuz kaldığı belirtilerek davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve kararın devamında ödeme yasağının kararın kesinleşmesinden sonra kaldırılmasına, kararın kesinleşmesinden sonra ... Bankası A.Ş.

Güzeloba / Antalya şubesine müzekkere yazılarak talep konusu çek üzerine konulan ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir şerhinin kaldırılmasının istenilmesine karar verildiğini, mahkemece çek istirdatı davası henüz sonuçlanmamışken ve orada bir ödeme yasağı kararı verilmemişken dava konusu çek hakkında ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesinin doğru olmadığını, iş bu kararın müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararlara uğramasına yol açacağını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak çek hakkında ödeme yasağı tedbirinin devamına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız çek iptali istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillere göre kararda sonuç itibariyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına,;

somut olayda, dava konusu çekle ilgili ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına dair karar verilmiş olup dava konusu çekle ilgili iade/istirdat davası açılmış olmakla artık yeni açılan sözkonusu davada ihtiyati tedbir hususunun değerlendirilebilecek ve karar verilebilecek olduğunun anlaşılmasına göre davacı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.