İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1839 K.2025/46

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

MAHKEMECE

"...,İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesi ile, Müvekkili şirketin Faktoring şirketi olup dosyaya sunulu 28.12.2023 tarihli sözleşme, 93128 sözleşme numarası ve 1400841 müşteri numarası ile borçlu ... Şti. ile sözleşme imzaladığını, bu sözleşmeye ...'ın müşterek borçlu, müşterek-müteselsil kefil sıfatı ile imza attığını, ...'ın sözleşmelerin tarihi itibariyle şirketin yetkilisi olduğunu, muhatapların muaccel borçlarının faiz ve fer'ileriyle birlikte müvekkili ...

A.Ş.'ye ödenmesi için düzenlenen ve borçlulara tebliğ edilen Kartal 28.Noterliğinin 28.08.2024 tarih ve 46499 yevmiye numaralı ihtarnamesine rağmen 431.460,00-TL borcu ödemediğini, borçlu firmaya karşı İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1249 D.İş.

Sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığını, alınan kararın İzmir 11.İcra Müdürlüğü 2024/8144 E. Sayılı dosyasından takibe konulduğunu, buna karşı borçlu firma tarafından tarafına hiçbir ödeme yapılmadığını, borçlu firmanın ve kefilin piyasaya çok yüksek miktarda borcu olduğunu ve iş yerlerini terk ederek mal kaçırma girişiminde bulunduğunu duyum aldıklarını, bu nedenlerle 431,460,00-TL toplam borcun faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve haciz sırasında yapılacak masraflar için borçlunun borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile 3. Kişilerde ki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine,

masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Somut olayda faktoring sözleşmesi, ihtarname ve cari hesap dökümüne dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununu kapsamında alacağın talep koşullarının bulunup bulunmadığı, iddia ve talebin yargılamayı gerektirdiği İİK'nun 257.ve devamı maddeleri gereğince yasal koşulların oluşmadığı sonucuna ulaşılarak ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir," gerekçesi ile; "İhtiyati haciz talebinin REDDİNE," şeklinde karar verilmiştir. Mahkeme kararına karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin faktoring şirketi olup dosyaya sunulu 28.12.2023 tarihli sözleşme, 93128 sözleşme numarası ve 1400841 müşteri numarası ile borçlu ...

Şti. ile sözleşme imzaladığını, borçlunun sözleşme gereği müvekkili şirkete temlik edilmiş olan 20.08.2024 keşide tarihli 150.000,00-TL bedelli 846156 seri numaralı, 20.08.2024 keşide tarihli, 300.000,00-TL bedelli 8820413 seri numaralı çeklerin bulunduğunu, muhatapların muaccel borçlarının faiz ve bilcümle fer'ileriyle birlikte müvekkil ...

A.Ş.'ye ödenmesi için düzenlenen ve borçlulara tebliğ edilen Kartal 28.Noterliğinin 28.08.2024 tarih ve 46499 yevmiye numaralı ihtarnamesine rağmen bakiye kalan 431.460,00-TL borcun ödenmediğini, borçluların mal kaçırma ihtimaline ve borç miktarına binaen alacağı olan Faktoring alacağının tahsili için borçluların menkul ve gayrimenkul ve 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesinin gerektiğini, yerel mahkemece verilmiş olan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, borçlu şirket ve kefil ... arasında imzalanmış olan faktoring sözleşmesi kapsamında ihtiyati haczin dayanağı olan çekler, cari hesap dökümü,

alacak bildirim formu ve taraflar arasındaki faturalar karşısında borçlu şirkete faktoring hizmeti sunulduğunu, ancak Kartal 28.Noterliğinin 28.08.2024 tarih ve 46499 yevmiye numaralı ihtarnamesi kanalıyla borçlu şirket ve kefil ...'tan talep edilen 431.460,00-TL borcun müvekkili şirkete ödenmediğini, faktoring sözleşmesi kapsamında ...'ın müşterek borçlu, müşterek-müteselsil kefil sıfatı ile imza attığını, kefil ... sözleşmelerin tarihi itibariyle şirketin yetkilisi olup talep dilekçeleri ekinde sunulu ticaret sicil gazetelerinden de anlaşılacağı üzere eş muvafakat imzalarından muaf olduğunu,

dolayısıyla borçlu şirketin ... ile birlikte işbu muaccel alacaktan sorumluluğunun bulunduğunu beyanla yerel mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına, borçlu şirket ... ile müşterek borçlu, müşterek-müteselsil kefil ...'ın menkul ve gayrimenkul ve 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, faktoring sözleşmesi kaynaklı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İhtiyati haciz İİK’nın 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.

İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü; hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.

Ancak, kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK'unda bir yenilik getirilmemekle birlikte, “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış; ayrıca, burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı vurgulanmak istenmiştir.

Talep konusu somut olayda ihtiyati haciz talep eden karşı taraf borçlu şirket ile faktoring sözleşmesi imzaladığını, sözleşmeye ...'ın müşterek borçlu, müşterek-müteselsil kefil sıfatı ile imza attığını, ...'ın sözleşmelerin tarihi itibariyle şirketin yetkilisi olduğunu, borçlu şirkete karşı İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/1249 D.İş. sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığını beyan ettiği, ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağı, talep edenin sunduğu faktoring sözleşmesi,

ihtarname ve cari hesap dökümü içerikleri değerlendirildiğinde bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, borçlu şirket yönünden öncesinde ihtiyati haciz kararı bulunduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince borçlu ... yönünden talep edilen bedel olan 431,460,00-TL üzerinden ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken talebin tümden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun bu yönden kabulü ile mahkemece verilen kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/(1).b.2 maddesi uyarınca kaldırılması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.