İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/52 K.2024/376

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati Haciz Talep Eden vekili talep dilekçesinde özetle, Müvekkilinin hala (-)18 derece depolarda davalının donmuş çilek ürününü muhafaza ettiğini, ürünlerin gıda ürünü olması sebebiyle ve dava sürecinin ilerleme aşamasını bekleyemeyecek raf ömrüne sahip olmaları sebebiyle, ilgili uyuşmazlık çözülmeden raf ömürlerinin dolacağını, müvekkili şirketin her gün elektrik masrafı ve sair giderler başta olmak üzere, deposuna başkaca mal da yükleyememekte olduğunu, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/165 Esas sayısı ile de depolama ücretlerine ilişkin başkaca faturadan kaynaklanan yargılamanın devam ettiğini,

ürünün gıda ürünü olması sebebiyle son kullanma tarihinin tespiti için taraflarınca İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/261 D. İş dosyası le tespit yaptırıldığını, tespit kapsamında ürünlerin son kullanma tarihinin 09/05/2024 olduğunun tespit edildiğini, dava dilekçesi kapsamında açıklanan sebepler nedeniyle müvekkilinin uğrayacağı zararların önüne geçilmesi yönünden davalının yükümlülüklerinden kaçınmak maksadı ile mallarını depoda bırakması,

depo giderini ödememesi ve ürünlerin raf ömrünün yaklaşıyor olması ve dava sürecinin de henüz başında olunması sebebiyle davalının taşınır, taşınmaz mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine teminatsız, uygun görülmediği takdirde mahkemenin takdir edeceği teminat mukabilinde İİK 257 /1 madde uyarıca ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "...Dava dilekçesi ve eki faturalar, toplanan deliller ve İzmir 2. ATM'nin 2023/165 Esas sayılı dosyası incelenmiştir. Dava ve talep konusu borca itiraz edildiği, ihtiyati haciz talep edenin alacağının varlığının ve miktarının yargılamayı gerektirdiği dolayısıyla bu aşamada alacaklının alacağının olup olmadığı varsa miktarı konusunda yaklaşık ispat şartının sağlanmadığı sonucuna varılmakla şartları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile; "İhtiyati haciz talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesine sunmuş oldukları 23/10/2023 tarihli talep dilekçesi ile davalı borçluya ait taşınır, taşınmaz mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine teminatsız, uygun görülmediği takdirde takdir edilecek teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkin talepte bulunulmuş olup, 17/11/2023 tarihli ara karar ile ilgili talebin reddi yönünde hüküm kurulduğunu, ilgili kararın yasaya aykırı olduğunu, talep dilekçemizde ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere müvekkili şirketin davalıya depolama hizmeti verdiğini, davalı tarafın depolama hizmeti aldığı ürünün dondurulmuş çilek olup,

dava konusu çekişmelerden bağımsız olarak müvekkili tarafın hala (-)18 derece depolarda ürünü muhafaza ettiğini, ürünlerin gıda ürünü olması sebebiyle ve dava sürecinin ilerleme aşamasını bekleyemeyecek raf ömrüne sahip olmaları sebebiyle, ilgili uyuşmazlık çözülmeden raf ömürlerinin dolacağını, davalı şirketin ürünleri müvekkili şirkete ait depolarda tutmaya devam ediyor olup, müvekkili şirket her gün elektrik masrafı ve sair giderler başta olmak üzere, deposuna başkaca mal da yükleyemediğini,

giderler ve depo bedeli için kesilen farklı bir fatura için de yargılamanın İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/165 Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, müvekkilinin davalar sonuçlanana kadar davalının dondurulmuş çileklerini depoda tutmaya devam etmesinin her gün elektrik maliyetinin yanı sıra her gün davalı için depolama ücretinin artması anlamına geldiğini, ürünün gıda ürünü olması sebebiyle bozulacağından da endişe duymakla birlikte son kullanma tarihinin tespiti için taraflarınca İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi 2023/261 Değişik İş dosyası ile tespit yaptırıldığını,

tespit kapsamında ürünlerin son kullanma tarihinin 09/05/2024 olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, borçluya ait taşınır, taşınmaz mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine teminatsız, uygun görülmediği takdirde mahkemenin takdir edeceği teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep: İlk Derece Mahkemesince verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararın kaldırılarak, talep gibi ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

İcra iflâs hukukundaki ihtiyati haciz müessesi, medenî usul hukukundaki ihtiyati tedbir ve idare hukukundaki yürütmenin durdurulması müesseseleri gibi bir geçici hukuki koruma önlemidir.

İhtiyati haciz isteyen vekilinin ileri sürdüğü vakıalar, dilekçesine eklediği deliller ve ihtiyati haciz istemi dilekçesindeki ifadeleri değerlendirildiğinde; söz konusu talebin, İcra ve İflâs Kanunu'nun ihtiyati haczi düzenleyen İİK’nın 257’nci maddesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu hükümde ihtiyati haciz talebine ilişkin iki hukukî sebep yer almaktadır. Birincisi, vadesi gelmiş (muaccel) bir para borcunun ödenmemesi hâlinde uygulanması gereken İİK’nın 257/I hükmüdür. İkincisi ise vadesi gelmemiş (müeccel) bir alacak için öngörülen İİK’nın 257/II’deki kuraldır. Bu iki kuralın yanı sıra ispat yüküne ilişkin İİK’nın 258’inci maddesi de somut olay açısından önemlidir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257. maddesinin 1’nci fıkrası uyarınca “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hükme göre, bir para alacağının vadesinin gelmesi hâlinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257. maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca “Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa”. Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258. maddenin 1’nci fıkrası uyarınca, “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur….” Bu hükme göre, alacaklı alacağının varlığı ile birlikte alacağın vadesinin geldiği veya alacağının vadesi gelmemişse, İİK’nın 257/II hükmündeki sebeplerin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermek zorundadır. Daha açık bir anlatımla sadece alacağın varlığı, ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli veya tek şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.

İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, davacı şirket, ihtiyati haciz istemini faturalara dayandırmış ve faturaların birer suretini dava dilekçesi ekinde dosyaya sunmuştur. Bu kapsamda ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından dava dilekçesine eklenen faturalar bedeline ilişkin ve haciz sebepleri hakkında İİK'nın 258.maddesi uyarınca ispat ölçüsünde olumlu kanaat oluşmadığı gibi, aleyhine ihtiyati haciz talep edilenin malvarlığını kaçırdığına dair kanaat uyandıracak derecede yeterli delil sunulmadığından İlk Derece Mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararın kaldırılması yönündeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Buna göre dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; talep ve istinaf sebeplerine göre talep eden vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.