İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1109 K.2025/1352

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz isteyen vekilince, müvekkili ile borçlu arasında yapılan alışverişte, borçlu yan tarafından müvekkili şirkete verilen 08.10.2024 keşide, 15.03.2025 vade tarihli 700.000,00 TL bedelli kambiyo senedine istinaden ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece 14/04/2025 tarihli kararla, İİK.'nun 257. vd. maddelerindeki ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu anlaşılmakla takdiren alacağın %15'i tutarında teminat yatırılması yahut aynı tutarda kesin ve koşulsuz teminat mektubunun mahkememize ibrazı kaydıyla talebin kabulüne dair "1-Alacaklının ibraz ettiği belgeler incelendiğinde İİK' nun 257 vd maddelerindeki yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜNE, 2-Borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarının (700.000,00-TL) İHTİYATİ HACZİNE,3-İhtiyati haciz isteyen tarafından HMK.87.maddesinde yazılı türden ve alacak miktarının % 15'i oranında (şahsi kefalet hariç) 105.000,00- TL teminat yatırılmasına," karar verilmiştir.

İhtiyati haciz kararına karşı itiraz eden vekilince, dayanak olarak sunulan bononun müvekkilinin eli ürünü olmadığı, açıkça taklit yoluyla doldurulduğu, ihtiyati haciz dosyasının yetkili yer mahkemesinde açılmadığı, yetkili yer Polatlı/ANKARA mahkemelerinin olduğu, yetkisizlik sebebiyle ihtiyati haciz kararının teminatsız bir şekilde kaldırılması ve ihtiyati haciz talebinin reddedilmesinin gerektiği, verilen kararın İİK 257 maddedeki şartlara uymadığı müvekkilinin sabit ikametgah sahibi olduğu, mal kaçırma kastı da olmadığı, öncelikli olarak teminatsız bir şekilde ihtiyati haciz kararının kaldırılması mahkemece aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında hacizlerin kaldırılması talep edilmiştir.

Mahkemece itiraz üzerine, "

Dosyanın incelenmesinde; HMK'nın 389/1. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nın 390/3. maddesi uyarınca tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

İİK'nun 50. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken HMK'nun yetkiye ilişkin hükümleri uyarınca, bonoya dayalı olarak, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra daireleri ve mahkemeleri ile bonoda öngörülen ödeme yeri icra daireleri ve mahkemeleri yetkilidir. TTK m.777/3 maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenleme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden bononun düzenleme yerindeki ayrıca çekte de muhatap bankanın bulunduğu icra dairesi ve mahkemeleri yetkilidir.

Dava dilekçesi ve ekleri ile yaklaşık ispat gerçekleştiği, borçlunun itiraza konu ettiği hususların yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine" karar verilmiştir.

İtirazın reddi kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen vekilince istinaf dilekçesinde, mahkeme kararının gerekçesiz olduğu, dayanak olarak sunulan bononun müvekkilinin eli ürünü olmadığı, taklit yoluyla doldurulduğu, ihtiyati haciz dosyasının yetkili yer mahkemesinde açılmadığı, yetkili yer Polatlı/ANKARA mahkemelerinin olduğu, , verilen kararın İİK 257 maddedeki şartlara uymadığı müvekkilinin sabit ikametgah sahibi olduğu, mal kaçırma kastı da olmadığı, taşkın haciz uygulandığı beyanıyla yetkisiz mahkemece verilen ihtiyati haczin kaldırılması, yetkili olunduğu kanaatinde olunur ise ihtiyatin haczin kaldırılması, talep edenin yatıdığı teminat miktarının arttırılması talep edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Talep ihtiyati hacze itirazın reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir. HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. 2004 Sayılı İİK.'nın 257. maddesinin ilk fıkrasında; "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi ile muaccel, başka deyişle; vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haczin koşulları sayılmaktadır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 258. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; “… alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur...” düzenlemesi ile alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.

Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir (HMK. 200. md.). Kuşkusuz, yargılama sonunda; alacağın varlık ve miktarı kesin deliller ile ortaya konulacaktır.

Ancak, yargılama sonuçlanıncaya kadar geçici hukuki koruma olarak para alacağının güvence altına alınması amacıyla para alacaklarında İİK.'nun 257. vd. maddelerindeki koşulların bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceğinin kabulü gerekir.

İİK'nın 265/1 maddesine göre, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

2004 Sayılı İİK’nun 50. ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken HMK'nun 6. maddesi, "Genel yetkili mahkeme, dava açıldığı tarihte davalı gerçek ve tüzel kişinin yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir" hükmünü içermektedir.

İİK'nun 50/1. maddesine göre, para ve teminat borçlarına ilişkin icra takiplerinde yetkili icra dairesi, HMK'nun 447/2. maddesi atfıyla aynı Kanun'un yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. Ayrıca, takip dayanağı akdin yapıldığı yer icra dairesi de yetkilidir.

Kambiyo senedi niteliğindeki bonoya dayalı borçlar aranacak borçlar niteliğinde olup, bonoda belirtilen borçluların yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki mahkemeden, bonoda öngörülen yetkili mahkemeden, bonoda gösterilen ödeme yerindeki mahkemeden, bonoda ödeme yeri gösterilmemişse, bononun düzenlendiği yerdeki mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. Buna göre, bonoya dayalı takip, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK. 6. md.), bonoda öngörülen ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nun 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, ödeme yeri olarak tanzim yeri kabul edilir) (HMK. 10. md.) ve ayrıca İİK'nun 50/1. maddesi uyarınca bononun tanzim edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, ve özellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağından dosya kapsamına göre yaklaşık ispat kuralının somut olay yönünden gerçekleşmiş olmasına, alacağın rehinle temin edilmemiş olmasına, borçlunun bono metninde yer alan yerleşim yeri mahkemesinden ihtiyati haciz kararı alınmasına, ek kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediğinin, ihtilafın doğru olarak tanımlandığının, inceleme konusu ek kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.