İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1185 K.2025/1388

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilince, davalı ile aralarında 19/04/2019 başlangıç tarihli hizmet sözleşmesi akdedildiği, sözleşme gereğince verilen hizmette ilişkin kesilen e- faturaya davalı tarafça itiraz edilmediği ve fatura bedelinin ödenmediği, sözleşmenin davalı tarafında haksız olarak fesh edildiği beyanı ile itirazın iptali talepli davada ihtiyati haciz karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ile davacının sözleşme ile yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediği, davacının güvenlik elemenlarının işten çıkarılması sürecinde zorunlu arabuluculuğa başvurmadığı, davacının sözleşmeden kaynaklı işilik alacaklarına dair yükümlülüğünün yerine getirmediğini beyan etmiştir.

Mahkemece 05/06/2025 tarihli ara kararla itiraz edilen faturaya dayalı alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiğinden bahisle yasal koşulları oluşmayan talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı şirket arasında; davalı şirketin "İzmir Hafif Raylı Sistemi 4.Aşama F.Altay-Narlıdere Kaymakamlık Arası Yapım İşi Şantiyeleri"nde güvenlik personeli temin etme amacıyla 19.04.2019 başlangıç tarihli güvenlik hizmet sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmede müvekkil şirketin her ay fatura keseceğini, talep edilen şirketin de faturanın kendisine ulaşmasından itibaren 20 gün içinde ödeme yapılacağının açıkça kararlaştırıldığını, davalı şirket tarafından itiraz edilmeyerek kesinleşen faturaların müvekkil şirkete yasal süresi içinde ödenmediğini,

tahsil için dostane çözüm yollarının davalı şirket tarafından alacağın tahsilinin engellenmesi yönünde kötü niyetle kullanıldığının anlaşılması üzerine, davalının KEP adresi üzerinden davalıya ihtarname gönderilerek temerrüde düşürüldüğünü, buna rağmen davalı tarafından Kasım 2024 faturalarının dahi ödenmediğini, davalı şirketin, İzmir Büyükşehir Belediyesinin metro işini yaptığını, davalı şirketin belediyeden tahsilat yapıp yapmadığının taraflarınca bilinmemekle beraber, müvekkil tarafından kesinleşmiş faturalara ilişkin ödemenin hala alınamadığını, davalı şirketin, borçlu olduğu dosyaların sorgulanması ile taraflarınca öğrenilebilen,

İzmir 28. İcra Müdürlüğü'nün 2025/1679 icra dosyasında 2.286.364,70 TL tutarında borcun göründüğünü, ayrıca davalının İş Mahkemelerinde çalışan personellerinin ücretlerini ödemediği için de birçok davasının bulunduğunu, hizmetin verildiğinin, işin yapıldığının açık olduğunu, borç ilişkisinin, alacağın mevcudiyetinin dosyada mübrez olan Emniyet Genel Müdürlüğünün polnet sistemi görüntülerinin, ihtarnameler ile, davalının gönderdiği ihtarnameler ile açık olduğunu belirterek, yerel mahkeme ara kararının kaldırılmasını istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLER VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İhtiyati haciz İ.İ.K.’nun 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.

İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü; hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.

Ancak, kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK'da bir yenilik getirilmemekle birlikte, “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış; ayrıca, burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı, vurgulanmak istenmiştir.

Taraflar arasında 19/04/2019 başlangıç tarihli hizmet sözleşmesi akdedildiğinin anlaşılmasına, sözleşme gereğince verilen hizmete ilişkin kesilen e-faturaya dayalı alacağın tahsilini teminen ihtiyati haciz talep edilmesine göre yaklaşık ispat koşulu sağlandığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince İİK 257. maddesi gereğince koşulları oluştuğundan ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.

HMK'nın 353/1-b-2 maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına gerek duyulmadığı takdirde düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verileceği öngörülmüştür.

Bu itibarla, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin reddine dair verilen kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1).b.2 maddesi uyarınca kaldırılarak İİK 257. maddesi gereğince koşulları oluştuğundan ihtiyati haciz isteminin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.