İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/655 K.2025/877

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucunda.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin müşterisi olan ... Şirketi'nin borcuna karşılık olarak müvekkili şirket lehine ... Bankası T.A.O. İmes Dudullu Ticari Şubesi’nde bulunan ... no’lu hesaptan keşide edilen 0027404 Seri Nolu, 15.02.2025 Keşide Tarihli, 194.411,00 TL bedelli çekin kargoda kaybolduğunu, belirli bir süre bahse konu çeki aramasına rağmen çeki bulamadığını belirterek 3. kişilere ödenmemesi yönünde İhtiyati tedbir kararı verilmesinin ve çekin iptaline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "... Mahkememizce 03/03/2025 tarihli ara karar ile davacı vekiline iş bu ara kararın tebliğinden itibaren başlamak üzere 2 haftalık kesin süre verilerek iş bu davaya konu çek nedeni ile bu çeke dayalı olarak İstanbul 12. İcra Müdürlüğü'nün 2025/ 7198 esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatan alacaklı ... A.Ş. aleyhine istirdat davası açması ve aynı kesin süre içerisinde dava açtığına dair ispata yarar bilgi ve belgelerin dosyamıza sunulmasının istenilmesine, kesin süre içerisinde dava açıldığı hususu Mahkememize bildirilmediği takdirde mevcut delil durumuna göre karar verileceği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan 11/03/2025 tarihli dilekçe ile ...

A.Ş. aleyhine istirdat davası açılması için taraflarına iki haftalık süre verildiği, işbu dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunun yapılması zorunlu hale gelmiş olduğundan ve bu doğrultuda verilen başkaca kararlar bulunduğunda taraflarınca ilk olarak dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunun bildirildiği anlaşılmakla bu aşamadan sonra dava konusu edilen çek yönünden istirdat davası açılması muhakkak olmakla birlikte dava açılmasa da dava konusu edilen çekin zayi olmadığı sabit olmakla birlikte ortada somut uyuşmazlık varken mevcut dava dosyası üzerinden esas hakkında bir karar verilmesi doğru olmayacağından iş

bu talep ile ilgili esas hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına ve ihtiyati tedbir bakımından da esas Mahkemesince talebin değerlendirmesi gerektiği anlaşılarak verilen ihtiyati tedbirinde kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili şirketin müşterisi olan ... Şirketi borcuna karşılık olarak müvekkili şirket lehine ... Bankası T.A.O.

İmes Dudullu Ticari Şubesi’nde bulunan ... no’lu hesaptan keşide edilen 0027404 Seri Nolu, 15.02.2025 Keşide Tarihli, 194.411,00 TL bedelli çekin müvekkili şirketin İzmir'deki adresine gönderilmek üzere kargo şirketine teslim edildiğini ancak çekin kargoda kaybedildiğini, çekin iptal edilmesi amacıyla dava açıldığını, dava açılmasından sonra şifahen edinilen bilgiler ışığında çekin kaybolmadığını, hırsızlık suçuna konu olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin müşterisi olan ...

A.Ş. tarafından borcuna karşılık olarak müvekkili şirket lehine keşide edilen çekin, keşideci şirket tarafından müvekkili şirketin İstanbul Şubesine teslim edildiğini, çekin buradan müvekkili şirketin Ege Serbest Bölgesinde bulunan "... Sk. No:... .../..." adresinde faaliyet gösteren merkezine gönderilmek üzere ...

Kargo firması aracılığı ile gönderilmiş ise de gelen kargo paketi incelendiğinde dışarıdan yırtıldığı ve bantlandığının görüldüğünü, paketin içinde yer alan zarfta çekin bulunmadığı tespit edildiğini, savcılık şikayet başvurusu yapıldığını, savcılık soruşturmasının halen devam ettiğini, çek iptali davasında İhtiyati Tedbir Kararı alındığını ve ödeme yasağı konulduğunu, çekle ilgili olarak ...

A.Ş. tarafından İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/377 Değişik İş nolu dosyasından İhtiyati Haciz kararı alınarak İstanbul 12. İcra Dairesi'nin 2025/7198 E. Sayılı dosyasından işleme konulduğunu, çekle ilgili ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir kararı olduğu ilgili icra dairesine bildirilmiş ve takip bu gerekçeyle durdurulduğunu, çek iptaline ilişkin olarak yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda süresi içerisinde çek istirdat davası açılmasına yönelik arabuluculuk başvurusunun yapılması sebebiyle ''Esas Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına'' dair karar verildiğini,

kararın kaldırılarak açılan çek istirdat davasının bekletici mesele yapılmasını ve çek istirdat davasının sonucuna göre karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME,

DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu edilen çek yönünden istirdat davası açılmasına yönelik arabuluculuk başvurusunda bulunduğu anlaşılmakla konu hususu yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir; bu karara karşı davacı vekilince, yasal süreci içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin "umumi hükümler" arasında TTK'nın 651 ve 652'de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama 'TTK m.657) ve hamiline senetlerin iptali hakkında (TTK m.757-765) getirilerek bu hükümlerin TTKm.778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Y.11.HD.2015/7222 E. 2016/1291 K.) sayılı ilamı da bu yöndedir.

Somut olayda, her ne kadar istirdat davası açılmadan karar verilmiş ise de; davacının istirdat davası açtığı istinaf dilekçesinden anlaşılmış olduğundan, kararda herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, 353/1-b-1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.