İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1341 K.2022/938

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/07/2019 tarihli 2018/733 Esas ve 2019/429 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, Menemen istikametinden Karşıyaka istikametine otoyolda seyir halinde iken, Seyrek Kavşağı’nda, tali yoldan aniden önüne çıkan ...'in sevk ve idaresindeki .... plakalı araca çarpmamak için hamle yapmış ise de, aracın sürtmesiyle bariyerlere vurarak durabildiğini, meydana gelen kazada tüm kusurun ... plakalı araç sürücüsü ...’ne ait olduğunu, davalı ...

A.Ş. adına kayıtlı olan aracın 62122865 s. poliçe ile davalı ... A.Ş. tarafından zorunlu trafik sigortası ile sigortalandığını, kaza sonrasında, İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/191 D.

İş. s. dosyası ile yapılan delil tespiti sonucu düzenlenen raporda, müvekkilinin rayiç değeri 220.000,00-TL olan ... plakalı aracında 105.168,95-TL hasar, 10.000,00-TL değer kaybı meydana geldiğinin bildirildiğini, tespit dosyasında 676,60-TL masraf yapıldığını ve 485,00-TL vekalet ücreti sarf edildiğini, bilirkişi raporunun davalılara tebliğine rağmen taraflarına ödeme yapılmadığını ileri sürerek, şimdilik davalı .... sigorta şirketinden poliçe limitleri dahilinde 36.000,00-TL maddi tazminatın, davalı ....

A.Ş.’den bakiye 34.000,00-TL maddi tazminatın davalılara müracaat tarihi ile ödeme için verilen 7 günlük süreden, 11.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/191 D.İş sayılı tespit dosyasında sarf edilen 676,60-TL masraf ile 485,00-TL vekalet ücretinin yargılama masrafı olarak tahsiline, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili 06.11.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen zararlarının tazmini konusunda, .... plakalı aracın sigortacısı ... A.Ş. ile maliki .... A.Ş. hakkında açılan 2018/733 E.s. dava dosyasına .... A.Ş. tarafından sunulan cevap dilekçesi ile, aracın işleteninin... A.Ş. olduğunun bildirildiğini, davacının zararından araç işleteni davalı ...

A.Ş.’nin sorumlu bulunduğunu ileri sürerek, dava dosyasının 2018/733 E.s. dosya ile birleştirilmesine, davalı ....

A.Ş.'den şimdilik 10.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile İzmir 10 Sulh Hukuk Mahkemesi’nde sarf edilen 676.60-TL tespit masrafı ve 485,00-TL vekalet ücretinin tahsiline, fazlaya ilişkin haklırının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiş, müzakere sonucu anlaşmaya varılamadığına ilişkin 21.02.2019 tarihli 9550 sayılı arabuluculuk tutanağını sunmuştur.

CEVAP

Davalı ...

A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirkete 62122865 s. poliçe ile 29.07.2018 başlangıç, 18.07.2019 bitiş tarihli zorunlu trafik sigortası kapsamında sigortalı olduğunu, KTK.’nun 86. md. kapsamında, müvekkili sigorta şirketinin zarardan sorumluluğunun sigortalı sürücünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun tespit edilmesi gerektiğini, 06.11.2018 tarihli trafik kazasında müvekkiline sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusuru bulunmadığından, müvekkili sigorta şirketinin de sorumluluğunun bulunmadığını, İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/191 D.

İş sayılı dosyasında taraflarının yokluğunda yapılan bilirkişi incelemesinin kabulünün mümkün olmadığını, tespit masrafları ve vekalet ücreti dolaylı zarar olup müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu kapsamı dışında kaldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin aracın maliki, işleteni olmadığını, müvekkilinin .... plakalı aracı 18.07.2018 tarihinde düzenlenen 13026 numaralı uzun dönemli araç kiralama sözleşmesi kapsamında 66054 sayılı ek kontrat ile 25.07.2018 başlangıç tarihli olmak üzere, 24 ay süre ile dava dışı ... A.Ş.’ne kiraladığını ve teslim ettiğini, aracın kaza tarihi itibari ile ve halen dava dışı ... A.Ş. tarafından kiracı sıfatı ile kullanıldığını, davanın ilgili şirkete ihbarının gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen dosyada davalı ...

A.Ş.vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında 05.11.2018 tarihinde akdedilen araç kira sözleşmesi ile kazaya karışan ... plakalı aracın dava dışı ...’e teslim edildiğini, aracın dava dışı ...’e uzun süreli kiralanmasının doğal sonucu olarak 2918 s. KTK.’nun 3. md. uyarınca müvekkili şirketin sadece kiraya veren sıfatını haiz olup aracın işleteni olmadığını, davacının iddia ve talep ettiği zararın tazmini hususunda müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğinden davanın müvekkil şirket yönünden usulden reddi, davanın davanın dava dışı ...’e ihbar edilmesi gerektiğini,

davacının davayı belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde hukuki yararının bulunmadığını, dava dilekçesinde hasar miktarının 105.168,95-TL olduğunu iddia ve talep ettiğini, mahkemece eksik harcın tamamlatılması gerektiğini, İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/191 D.

İş s. dosyasında müvekkil şirkete tebliğat yapılmadan bilirkişi incelemesi yapıldığını, bilirkişi raporunun delil olarak kullanılamayacağı savunarak davanın müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl davada "... .... A.Ş.’nin araç üzerindeki fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte ve uzun süreli olduğu, araç üzerinde davalı ....

A.Ş.’nin fiili hakimiyetinin kalmadığı, işletenlik sıfatının devam etmediği, dosyaya sunulan kira sözleşmesinin 05.11.2018 - 08,11.2018 tarihleri arasında 3 günlük süreyi kapsaması, araç hakimiyetinin halen kendi üzerinde bulunması nedeni ile savunmasına itibar edilmediği..." gerekçesiyle asıl davada davalı kayıt maliki ...

A.Ş. hakkında açılan davanın HMK'nun 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca pasif husumet ehliyeti-dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, asıl davada davalı sigorta şirketi yönünden davanın kısmen kabulü ile 36.000,00 TL tazminat bedelinin sigorta şirketinden tahsiline, işleten sıfatına sahip birleşen davada davalı ...

A.Ş. hakkında açılan davanın kabulüne, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda bulunan 36.000,00-TL teminat limitinin kapsamı dışında kalan 72.405,95-TL maddi zararın birleşen davalı ... Motor şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Birleşen davada davalı ....A.Ş.vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kanunu uyarınca arabuluculuk tutanağının aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesinin zaruri olduğunu, aksi halde davanın usulden reddi gerekeceğini, dosya kapsamındaki yazılı beyanlarında defeatle izah edildiği üzere, müvekkil şirketin .... plakalı aracın (“araç”) işleteni olmadığını, bu yönüyle işbu davanın müvekkil şirket bakımından pasif husumet yokluğundan usulden reddi gerekmekte iken davanın kısmen kabul edilmesinin kararın kaldırılmasını gerektirdiğini,

dosya tahtında karara esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığını, rapor hesaplama yapılması aşamasında taraflarınca itiraz edilen tespit dosyası raporunun neredeyse aynen kopya edilmekle yetinildiğini, kusur yönünden davacının durumunun tahlil edilmediğini, sigorta kayıtları celbedilmeden yapılan incelemenin hatalı olduğunu, faizin başlangıç tarihi ıslah tarihi olarak belirlenmesi gerekirken dava tarihinden belirlenmesinin hatalı olduğunu, delil tespiti dosyası bakımından masraflardan sorumlu tutulmalarının da hatalı olduğunu beyanla, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, trafik kazası sebebiyle araçtaki hasar bedelinin tahsili davasıdır. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm birleşen davada davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davacının birleşen dava yönünden davadan önce arabuluculuğa başvurmuş olduğu, 2918 Sayılı KTK'nun 3. maddesi "işleten;

araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir." şeklinde olup bu durumda davalının dava dışı sürücüye davaya konu aracı yalnızca 3 günlük gibi kısa bir süre için kiralaması sebebiyle işleten sıfatının devredilmediğinin anlaşıldığı,

araçtaki hasar bedelinin hem delil tespiti hem de eldeki dava dosyasında farklı bilirkişilerden alınan raporlar uyarınca aynı miktar olarak hesaplandığı yani birbiri ile uyumlu oldukları, değer kaybı yönünden ise eldeki davada alınan raporda belirlenen bedelin delil tespiti dosyasında alınan rapordaki bedelden daha az yani davalı lehine olacak şekilde belirlendiği ve hükme esas alındığı, yani bu hususun davalı lehine olduğu,

son olarak somut olayda uyuşmazlık, haksız fiilden kaynaklanmakta olup, haksız fiil failinin, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız fiil tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılacağı, dolayısıyla zarar görenin, haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahip olduğu,

o halde, faiz başlangıcının, birleşen davalı işleten yönünden kaza tarihinden itibaren olması gerekirken yine davalı lehine olacak şekilde taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren faizin başlatıldığı anlaşılmakla, birleşen davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Birleşen davada davalı ... A.Ş'nin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/07/2019 tarihli 2018/733 Esas ve 2019/429 Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gereken 4.945,98-TL istinaf karar harcından peşin alınan 3.753,40 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 1.192,58 TL'nin birleşen dosya davalısı ... A.Ş.' den alınarak Hazineye gelir kaydına, (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),

3-İstinaf eden birleşen dosya davalısı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

4-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,