İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1856 K.2022/1902

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/10/2019 tarihli 2018/585 Esas ve 2019/907 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 04.09.2017 tarihinde yolcu konumunda olduğu ... plakalı araç ile, davalı şirketin sigortalısı olduğu ... plakalı araçların çarpışmaları sonucu yaralandığını, davalı ... Sigorta A.Ş.' nin ... plakalı aracın ZMMS poliçesini tanzim eden şirket olduğunu, davalı ...

Sigorta A.Ş.' nin ise ... plakalı aracın ZMMS poliçesini tanzim eden şirket olduğunu, müvekkilinin tedavisinin Manisa Celal Bayar Üniversitesinde yapıldığını, davalı sigorta şirketlerine başvurulduğunu ancak ödeme yapılmadığını, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla 100-TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 100 TL maluliyet tazminatının davalılardan başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 02/05/2019 tarihli değer arttırım dilekçesi ile; dava dilekçesi ile talep olunan geçici iş göremezlik tazminat taleplerini 8.849,02 TL' na, sürekli sakatlık tazminat taleplerini 71.344,96 TL olmak üzere arttırdıklarını belirterek, toplam tazminat talepleri 80.193,98 TL' ye kaza tarihi olan 04.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, ıslah harcının tamamlandığı görülmüştür.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça istenilen belgelirn temin edilmediği eksik belgeler ile başvuruda bulunulduğunu, davayı kabul manası olmamak üzere kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini, kusur bakımından ATK. Trafik İhtisas Dairesinden rapor aldırılmasını, dava konusu kazanın iş kazası olup olmadığının, iş kazası ise SGK tarafından bağlanan peşin sermaye değerinin tespit edilmesini, gelirin asgari ücret üzerinden hesaplanmasını, davacının yolcu konumunda olduğunun göz önünde bulundurulması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ''... dava konusu kazanın oluşumunda; davalı ... Sigorta A.Ş.' ne sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...' nin % 75 oranında kusurlu, davalı ... Sigorta A.Ş. ne sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...' nın % 25 oranında kusurlu, ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacı ...' ün kusursuz olduğu, davacının kaza nedeniyle % 12 oranında kalıcı maluliyetinin, 6 ay süreyle de geçici maluliyetinin oluştuğu,

davacının davalıdan talep edebileceği davalının kusuruna isabet eden sorumlu olduğu kalıcı maluliyetten ve geçici iş göremezlikten kaynaklı toplam maddi tazminat alacağının ise 20.048,49-TL olduğu ancak geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihinin ve poliçenin düzenlenme tarihinin 01.06.2015 tarihinden sonra olması nedeniyle yeni genel şartlara göre geçici iş göremezlik tazminatının sigorta teminatı içinde bulunmadığı, davalı ...

Sigorta A.Ş. ' nin kazaya karışan ve %25 kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ZMM sigortacısı olduğu, dolayısıyla davacının uğradığı kalıcı maluliyet zararının giderilmesinde poliçe kapsamında sorumlu olduğu, davacı vekilinin mahkememiz 02/07/2019 tarihli celsesinde ki beyanı ile davalı ... Sigorta A.Ş.' ne yönelik açtıkları davadan feragat ettiklerini bildirmiş olduğu...'' gerekçesiyle; ''... davalı ...

Sigorta A.Ş. ye yönelik açılan davanın FERAGAT NEDENİ İLE REDDİNE, davalı ... Sigorta A.Ş. ye yönelik açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE; davacının geçici işgöremezlik talebinin reddine, 17.836,24 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. ' den alınarak davacıya verilmesine...'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tarihinin 18.06.2016 olduğu, geçici iş göremezlik tazminatının, 6111 sayılı Yasa kapsamında bulunmadığını ve trafik sigortası teminat limitleri kapsamında davacıya ödenmesi gerektiğini, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 08.03.2018 tarihli güncel kararında “6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiş olup, geçici iş göremezlik ödemeleri yasa kapsamı içerisinde bulunmamaktadır.” diyerek,

geçici iş göremezlik tazminatından SGK’nın sorumlu olmadığını tartışmaya mahal bırakmayacak şekilde belirttiğini, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 18.07.2018 tarihli güncel kararında geçici iş göremezlik tazminatının, 6111 sayılı Yasa kapsamında bulunmadığını ve trafik sigortası teminat limitleri kapsamında davacıya ödenmesi gerektiğini tartışmaya mahal bırakmayacak şekilde belirttiğini, ayrıca gerekçeli kararın hüküm kısmında, "...KISMEN KABULÜ İLE.

17.836,24 TL kalıcı işgöremezlik tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine..." şeklinde hüküm kurulup hükmedilen tazminatın hangi tarihten itibaren ve hangi tür faiz işleyeceği belirtilmediğini belirterek kararın kaldırılarak, istinaf sebepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili ek istinaf başvuru dilekçesinde özetle; süresi içinde sunmuş oldukları istinaf dilekçesindeki hususlara ek olarak, İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yapılan yargılama sürecinde ... Sigorta A.Ş. ile sulh olunması sebebiyle davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden feragat edildiğini, yargılamaya davalı ...

Sigorta yönünden devam edildiğini, konu mahkeme kararının hüküm kısmının 3. Maddesinde "davanın reddedilen bölümü üzerinden hesaplanan 7.209,35 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ne verilmesine" karar verildiğini fakat vekalet ücretinin hesaplandığı miktarın, ıslah ettikleri tazminat miktarının tamamı olan 79.993,98 TL üzerinden hesaplanmış olup buna rağmen tüm hesaplanan vekalet ücretinin yalnızca davalı ...

Sigorta A.Ş. lehine hükmedildiğini, bilirkişi raporu sonrası sunulan ıslah dilekçesinde ve gerekçeli kararda da belirtildiği üzere tazminat miktarının 20.048,49 TL'sinden davalı ... Sigorta A.Ş., 60.145,48 TL'sinden ise davalı ... Sigorta A.Ş.nin sorumlu olduğunu, bu nedenlerle, davalı ... Sigorta A.Ş. lehine hükmedilen vekalet ücretinin, yine davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu miktarın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanması gerektiğini aksi taktirde davalı ...

Sigorta A.Ş. Lehine hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin de ... Sigorta A.Ş. lehine hükmedilmiş olacağını belirterek kararın kaldırılarak, istinaf sebepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı ZMMS poliçesi kapsamında geçici işgöremezlik ve sürekli maluliyet tazminatı istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, davanın kalıcı maluliyet yönünden talebinin kabulüne, geçici işgöremezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Somut olayda, 04/09/2017 günü saat 22:00 sıralarında ... plaka sayılı araç sürücüsü ...' nin 6214 sokağı takiben Menemen Caddesine giriş yaptığı sırada 75.yıl Bulvarı istikametine sola doğru şerit değiştirmek istediği sırada aracının sağ arka tekerlek kısmı ile Menemen Caddesinde seyir yapmakta olan davacıya ait sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön kısımları ile çarpışması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen kazada ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı anlaşılmıştır.

Trafik bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 17/10/2018 havale tarihli raporda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ...'mn % 75 asli derece kusurlu olduûu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nın % 25 tali derecede kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Ege Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 18/12/2018 tarihli raporda özetle; 01.07.1980 doğumlu ...' de 04.09.2017 tarihli trafik kazasına bağlı olarak oluşan sakatlık oranı, olay tarihinde yürürlükte olan "Engellilik Ölçütü Sınıflandırılması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik" göz önüne alınarak değerlendirildiğinde; sürekli sakatlık oranının %12 olarak değerlendirildiği, tıbbi iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 6 ay olacağı belirtilmiştir.

Aktüer bilirkişi ... tarafından düzenlenen 29/04/2019 havale tarihli kök raporda özetle; kaza sonucu yaralanarak sürekli malul hale gelen davacı ...’ün, TRH 2010 mortalite tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanarak tespit olunan; geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 8.849,02 TL, sürekli maluliyetten kaynaklı maddi tazminat alacağının 71.344,96 TL olduğu, toplam maddi tazminat alacağının ise 80.193,98 TL’ye tekabül ettiği, ... plakalı araç sürücü .. %75 oranında (... Sigorta) kusurlu olduğu göz önüne alındığında zararın 60.145,48 TL’sinden, ... plakalı araç sürücüsü ... ise %25 oranında (... Sigorta) kusurlu olduğu göz önüne alındığında zararın 20.048,49 TL’sinden sorumluluğunun olacağı belirtilmiştir.

Hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 18/08/2019 havale tarihli ek raporda özetle; kaza sonucu yaralanarak sürekli malul hale gelen davacı ...'ün, TRH 2010 mortalité tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanarak tespit olunan; geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 8.849,02 TL, sürekli maluliyetten kaynaklı maddi tazminat alacağının 71.344,96 TL olduğu, toplam maddi tazminat alacağının ise 80.193,98 TL'ye tekabül ettiği, ... plakalı araç sürücü ....'nin %75 oranında (...

Sigorta) kusurlu olduğu göz önüne alındığında zararın 60.145,48 TL'sinden sorumlu olacağı, ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen ve güncelleştirilen bedelin (25.852,40 TL) mahsubu sonrası bakiye sorumluluğun 34.293,08 TL olacağı, ... plakalı araç sürücüsü ... ise %25 oranında (... Sigorta) kusurlu olduğu göz önüne alındığında zararın 20.048,49 TL'sinden sorumluluğunun olacağı belirtilmiştir.

Davacı vekili 02/07/2019 tarihli duruşmada, davalı ... sigorta ile ibralaşıldığını ve sulh olunduğunu, davalı ... Sigorta yönünden davadan feragat ettiklerini, diğer davalı ... Sigorta yönünden davaya devam ettiklerini beyan etmiştir.

1-Bilindiği üzere, 6111 sayılı Kanun'un 59. maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nca karşılanacak sağlık hizmeti bedellerinin neler olduğu açıklanıp sınırlandırılmıştır. KTK'nın 98.maddesi gereği SGK Başkanlığı'nın sorumlu olduğu sağlık giderleri, trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarında yapılan tıbbi tedaviye ilişkin sağlık hizmet bedellerinden ibarettir.

SGK'nın hangi sağlık giderlerinden sorumlu olduğu kanunla belirlenmiş olup, normlar hiyerarşisinde daha altta olan genel şartlar ile kanun kapsamının değiştirilip genişletilemeyeceği aşikardır. Açıklanan maddi ve hukuki vakıalar karşısında.

Anayasa Mahkemesinin KTK 90/İ maddesinin iptali de göz önüne alındığında TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici işgöremezlik zararından sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine ait olduğundan, davacı için hesap edilen geçici işgöremezlik tazminatının sigorta şirketi aleyhine de hüküm altına alınması gerektiği, mahkemece, teminat kapsamında kaldığı halde davalı sigorta şirketinin geçici işgöremezlik tazminatından sorumlu olmadığına dair kararı usul ve yasaya aykırı olmakla,

davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazının kabulü ile kararın bu yönden kaldırılması gerekmiştir. (Bu yönde bknz.

Yargıtay 4. HD 2021/2511 E.- 2021/2452 K) Bu nedenle, HMK 353/1-b-2.madde uyarınca mahkeme kararının kaldırılıp Dairemizce davacının geçici işgöremezlik tazminat talebinin hesap bilirkişisinin raporunda belirlediği tutar üzerinden kısmen kabulü ile 2.212,25 TL geçici işgöremezlik tazminatının 26/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...

Sigortadan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

2-Kabule göre de; davacı vekilinin, dava dilekçesi ile hükmedilecek maddi tazminatlara başvuru tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini talep ettiği, mahkemece kalıcı maluliyet nedeniyle maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmesine rağmen, sürekli maluliyet nedeniyle hükmedilen tazminat yönünden faiz işletilmemiş olması hatalı olmuştur.

2918 sayılı KTK'nun 99. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 işgünü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacının dava öncesinde davalı ... Sigorta A.Ş.'ye yaptığı tazminat istemli başvurusunun 13/04/2018 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, tebliğ tarihine 8 iş günü eklenmek suretiyle davalının temerrüt tarihinin 26/04/2018 tarihi olduğu, ancak mahkemece hüküm altına alınan tazminat tutarına faiz işletilmediği anlaşıldığından, davalının belirlenen tazminata faiz işletilmesi yönünden yapmış olduğu istinaf itirazı yerinde görülmüştür.

Davacı vekili dava dilekçesinde başvuru tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep ettiği halde, değer arttırım dilekçesi ile kaza tarihi olan 04/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, yukarıda açıklandığı üzere KTK'nın 99. maddesi uyarınca belirlenen temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği kabul edilmiş; davacı vekili her ne kadar avans faizi talep etmiş ise de, davacının kaza sırasında yolcu oluşu, dosya kapsamına göre tacir olduğunun da iddia edilmediği ve taraflar arasında ticari ilişki veya ticari sözleşme bulunmadığı gibi tazminatın haksız fiilden kaynaklandığı, bu nedenle davacının ancak yasal faiz işletilmesi talebinde bulunabileceği, avans faizi talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır.

3-Davacı vekilinin süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesindeki hususlara ek olarak, yine yasal süresinde ek istinaf başvuru dilekçesi sunduğu anlaşılmış, davacı vekili tarafından istinaf başvuru süresi içinde sunduğu ikinci bir dilekçede ilk dilekçe ile ileri sürmediği husus hakkında istinaf talebinde bulunmasında yasal bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır. (Bu yönde bknz. Yargıtay 8. HD. 04/11/2019, 2018/15518E.-2019/9846)

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili 01/10/2019 tarihli duruşmada, feragat nedeniyle davacıdan yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan ettiğinden, mahkemece isabetli olarak davalı ... Sigorta A.Ş. vekili lehine vekalet takdir edilmediği anlaşılmıştır.

Davacı vekili, dava dilekçesi ile "... fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla 100-TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 100-TL maluliyet tazminatının davalılardan başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine..." karar verilmesini talep etmiş; aktüer bilirkişi tarafından düzenlenen 29/04/2019 tarihli raporun davacı vekiline tebliği üzerine; davacı vekili 02/05/2019 tarihli değer arttırım dilekçesi ile; "....Müvekkil ... için 8.849,02 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 71.344,96 TL sürekli sakatlık tazminatı olmak toplam 80.193,98 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 04/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili..." şeklinde değer arttırım talebinde bulunmuştur.

Bu durumda, davacı vekilinin değer arttırım dilekçesi ile talep ettiği tutarı davalı ... Sigorta A.Ş.' den müteselsilen tahsilini talep ettiğine göre, talep edilen toplam 80.193,98 TL üzerinden kabul edilen 20.048,49 TL tazminat miktarı mahsup edildikten sonra reddedilen 60.145,49 TL üzerinden vekalet ücretinin hesaplanması gerektiği, karar tarihine göre yürürlükte olan AAÜT 13. maddesi uyarınca hesaplanması gereken vekalet ücretinin davalı lehine 6.966,00-TL olarak tayin ve takdir edilmesi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının belirtilen yönden HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.