İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/647 K.2021/955

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 03/04/2018 tarihli, 2015/1397 Esas ve 2018/424 Karar sayılı dosyasından yapılan yargılama neticesinde verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA. Davacı vekili, müvekkilinin 09.11.2015 tarihinde kendisine ait ... plakalı araç ile seyir halindeyken davadışı sürücü ...' nın ... plakalı aracıyla çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün "kırmızı ışık ihlali" sebebiyle asli kusurlu olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ... plakalı aracın ZMM sigortasını (poliçe limiti 29.000TL), diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin ise İhtiyari MMS (kaza başına maddi teminat 50.000 TL) poliçesini tanzim eden şirketler olduğunu, hasardan ayrı ayrı poliçe limitleri ile sorumlu olduklarını, kaza sonrasında müvekkiline ait araçtaki hasar bedelinin tespiti maksadıyla İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/167 D.

İş sayılı dosyasından delil tespiti talep edildiğini, bilirkişinin düzenlemiş olduğu raporda araçta 74.467 TL tutarında hasar ve 21.566 TL tutarında değer kaybı olduğunun belirlendiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı olmak üzere belirsiz alacak davası olarak açtıkları işbu davada müvekkiline ait araçta oluşan hasar bedeline mahsuben şimdilik 30.000 TL ile değer kaybı alacağına mahsuben şimdilik 10 TL toplamı olan 30.010 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, daha sonra verdiği dilekçe ile dava değerini 63.000-TL'ye yükselttiğini,

müvekkiline ait araçta oluşan toplam 63.000-TL maddi tazminatın 29.000 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsiline, kalan 34.000 TL'sinin ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte diğer davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, rücu hakları doğabileceğinden davanın sigortalı araç işleteni olan ...

Araç Kir.Ltd.Şti'ne ihbar edilmesini, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkete 13.07.2015-13.07.2016 tarihleri arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami limit 29.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, kusur oranlarının Adli Tıp Kurumu tarafından tespitinin gerektiğini, trafik kazası tespit tutanağının kazaya karışan taraflarca düzenlendiğini, yokluklarında yapılan hasar delil tespitini kabul etmediklerini,

talep edilen tespit bedeli gibi dolaylı zararların teminat dışında olduğunu, değer kaybının da teminat dışı olduğunu, talebin fahiş olduğunu, hasar bedelinin davacı tarafından ödendiğine dair bir belge olmadığını, müvekkilinin davadan önce temerrüdü olmadığı gibi uygulanabilecek faizin de ancak yasal faiz olabileceğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş.vekilinin davaya cevap vermediği, ancak bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu ve davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

YEREL MAHKEME KARARI.

Mahkemece, "....İhtiyari mali sorumluluk sigortasının(İMMS), motorlu araç işleteninin bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazan azami hadlere kadar sigorta güvencesine almakta olduğu, sigortacının limit ve aynı zamanda gerçek zarar miktarı ile sorumlu olduğu, İMSS kapsamının başlangıç noktasının ZMSS limitinin üzerinde kalan kısım olduğu, tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; davalı ...

Sigorta AŞ.'nin ZMMM ve davalı ...

Sigorta'nın İMMS sigortacısı oldukları ... plakalı aracın sürücüsü ...'nın olay yeri olan kavşağa geldiğinde kavşakta bulunan trafik ışıkları kendi istikametine kırmızı yandığı halde durmayıp ışık ihlalinde bulunarak davacıya ait araca çarparak hasarlanmasına neden olduğu, bilirkişi raporunda belirtilen gerekçelerle % 100 oranında asli kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise kazada kusurunun bulunmadığı, davacıya ait araçta gerek mahkemece alınan bilirkişi raporu gerekse tespit dosyasındaki bilirkişi raporu ile meydana gelen hasar tutarının yaklaşık 64.860,02 TL olduğunun tespit edildiği,

aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinin 128.000-TL ve hurda değerinin ise 65.000-TL olduğu nazara alındığında davacı aracının onarımının ekonomik olmadığı, buna göre davacının gerçek zararının 128.000-TL - 65.000-TL=63.000-TL olduğu, araç pert-total işlemine tabi tutulduğundan değer kaybı oluşmayacağı, kazanın her iki poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve hasar miktarının 29.000-TL' lik kısmının ZMSS poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı ...

Sigorta AŞ.'nin poliçe limiti ile sorumluluğunun bulunduğu, hasar bedelinin kalan kısmı olan 34.000-TL' sinden ise davalı ... Sigorta' nın (İMMS teminat limiti 50.000-TL olup limit içerisinde kaldığından) sorumlu olduğu anlaşılmakla. DAVACININ DAVASININ KABULÜ İLE, toplam 63.000-TL hasar tazminatının. 29.000-TL'sinin davalı ... Sigorta AŞ.'den ve kalan 34.000-TL'sinin davalı ...

Sigorta AŞ.'den -taleple bağlı kalınarak- dava tarihinden itibaren (davalı aracı ticari araç olmakla) avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, tespit gideri ve vekalet ücretinin yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İTİRAZLARI

DAVALI ... SİGORTA A.Ş.

VEKİLİ TARAFINDAN, "....Kararda aracın hurda tescil/trafikten çekme belgesinin ibrazının sigortalıya yüklenmediği, aracın kaza anındaki haliyle takyidatsız teslimine hükmedilmediği, yine davacının teslime ilişkin belgelerin ibrazı ile yükümlü tutulmadığı, müvekkili şirketin savunma ve itirazları irdelenmeden verilen söz konusu hükmün eksik ve hatalı inceleme ile oluşturulduğu, Sigorta genel şartları gereği 'çekme/hurda belgesi ibraz edilmeden sigorta tazminatı ödenmez' kuralı göz önünde tutularak,

aracın davacı tarafta kaldığı durumda dahi müvekkili şirket tarafından tazminat ödemesinin gerçekleştirilmesi için aracın çekme belgesinin ibraz edilmesinin gerektiği, hurdanın müvekkiline bırakılmasına karar verilmesi halinde bile, başvuran tarafından aracın üzerinde hiçbir kayıt ve sınırlama olmaksızın temiz şekilde müvekkiline fiilen teslimi ile satış ve devire ilişkin imkan tanıyan noter evraklarının (vekaletnamenin) teslimine karar verilmesinin gerekmekte olduğu, sovtaj değerinin tazminattan indirilmesi gerektiğinin belirlendiği, ancak sovtaj bedelinin neye göre hangi teklife göre belirlendiğinin açıkça belirtilmediği,

piyasa araştırması yapılarak ve rayiç değerleri gösterir evrakların sunularak yeniden rapor alınması, bunun yanında sovtaj bedelinin belirlenerek hesaplamadan düşülmesi gerekirken gerekli incelemelerin yapılmadığı, bilirkişi tarafından rayiç değer olarak belirlenen tutarın da neye göre belirlendiğinin belli olmadığı, bu rakama ilişkin satılık ilanları ile piyasa araştırılması yapılmadan farazi şekilde araç bedelinin belirlenmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, raporda tespit edilen maddi hasar tutarının fahiş olup, piyasa değerlerinin çok üstünde olduğu,

Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ilgili kanun gereğince aracın çekme belgesi sunulmadan müvekkili sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, zira Genel şartlar B.2.3 gereğince;

'hurda belgesi sigortacıya teslim edilmeden tazminat ödenmez' kuralı gereğince mahkeme tarafından hurda belgesinin kendilerine teslimi şartı ile tazminata hükmedilmesi gerektiği, genel şartların aracın sigortacıda veya sigortalıda kalması ayrımı da yapmadığından belgenin teslimi şartı ile hüküm kurulmaksızın verilen kararın hukuka aykırı olduğu" gerekçeleriyle mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarından maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği, karara davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece, kusur durumu ve aracın hasarının ne olduğu, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, tamiri ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık bilirkişi heyet raporu alındığı, bu konuda seçim hakkına sahip davacının araç hurdasının sigortacıya verilmesine dair bir talebinin bulunmadığı, bilirkişi raporunda hurda bedelinin aracın rayiç bedelinden düşülmesi ve kalan tutarın sigorta şirketlerince ödenmesi suretiyle gerçek zararın hesaplanmış olduğu anlaşılmıştır.

Yine, sovtaj değeri, maddi hasar tutarı ve aracın rayiç değerine yönelik saptamaların da aracın tramer kayıtları, piyasadaki emsalleri, oto galeriler, ikinci el satış yapan internet siteleri, yetkili bayiler ve hasarlı araç alım satım işi yapan firmalardan araştırılmak suretiyle gerekçeli olarak belirlenmesine göre, usul ve esas yönünden bir hukuka aykırılık saptanamayan mahkeme kararına yönelik istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir (Aynı yönde bknz.

Yargıtay (kapatılan) 17 HD 2016/7680 E.-2017/1041 K., 2016/17736 E.-2017/9799 K.).

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.