İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/693 K.2021/1121

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/07/2018 tarihli, 2017/336 Esas ve 2018/653 karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 25/12/2016 tarihinde yolcusu bulunduğu ....sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın seyir halinde iken, .... plakalı araca çarpması nedeniyle yaralandığını, .... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu trafik sigorta poliçesi ile teminatı altında alındığını, kaza sonrası müvekkilinin Çiğli Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tedavi gördüğünü, davaya konu kaza nedeniyle müvekkili adına davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını,

müvekkilinin kazadan kaynaklı geçici ve kalıcı maluliyetinin tespiti ile maluliyete tekabül eden maddi zararın davalıdan tazminin gerektiğini bildirerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50,00 TL geçici iş görememezlik tazminatı, 50,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ceza dosyasındaki tutanaklardan da anlaşılacağı üzere uzlaşma söz konusu olduğunu, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafından eksik belgelerin müvekkili şirkete ibraz edilmediğinden müvekkili şirketin gerekli işlemleri yaparak tazminat miktarını belirleyebilmesi ve ödeme yapabilmesinin mümkün olmadığını, .... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 12/01/2016-12/01/2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olduğunu, öncelikle kusur tespiti yapılması gerektiğini,

başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın reddine karar verilmesini, ceza dosyasında uzlaşma bulunduğundan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Davanın 25/12/2016 tarihli trafik kazası nedeniyle, davacının .... plakalı araçta yolcu bulunduğu sırada yaralandığından bahisle .... plakalı aracın trafik poliçesini düzenleyen .... aleyhine geçici ve kalıcı maluliyet nedeniyle açıldığı, davacı tarafça taraflar arasında uzlaşma olmadığı, şikayetten vazgeçme nedeniyle takipsizlik kararının verildiğinin bildirildiği ve aşamadaki beyanlarda uzlaşma sebebi ile maddi olarak hiçbir ödeme almadığı, cezai sıkıntı yaşanmaması için davacının söz konusu işlemi yaptığını bildirdiği,

.... plakalı araç sürücüsü .... hakkında davacı hakkında yapılan soruşturmanın uzlaştırma sonucu kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, uzlaşmanın hukuki sonucu olarak işleten aleyhine tazminat davası açılamayacağı, nazara alındığında, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen davalı sigorta şirketi hakkında da dava açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş bu dava açıldıktan sonra 14/04/2017 tarihinde sürücünün amcasının oğlu olması sebebiyle uzlaştığını, ancak uzlaşmanın hukuki sonuçlarından haberi olmadığını, uzlaştırmacı tarafından yeterince bilgilendirilmediğini, şüphelinin akrabası olması sebebiyle hiçbir edim yerine getirilmediğini, maddi bir menfaat sağlanmadığını, müvekkilinin uzlaşırken şahsi haklarından vazgeçtiğinin ayrıca müvekkiline açıklanmadığını,KTK nın 111. Maddesine uzlaşmalarında yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceğini, davacının kaza sonrası parçalı kırıklarının ve sinir yaralanmalarının olduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini bildirerek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zorunlu trafik poliçesinden kaynaklanan maddi tazminatın (sürekli ve geçici iş göremezliğe ilişkin) tahsili istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

5271 sayılı Ceza muhakemeleri kanunun 253. Maddesinde kanunda belirtilen suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulacağı belirtilmiş, aynı yasanın 252/19. maddesinde de “Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde, 171 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır.

Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Dosyada mevcut kaza tespit tutanağına göre, 25/12/2017 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazası nedeniyle, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2017/5554 sayılı hazırlık soruşturması yapıldığı, soruşturma sırasında dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilerek taraflar arasında uzlaşma sağlanması için uzlaştırmacı görevlendirildiği, 04/05/2017 tarihinde düzenlenen uzlaştırma raporuna göre müşteki ....'ın, şüpheli araç sürücüsü ....'ın özür dilemesi karşılığında şikayetinden vazgeçtiği, maddi ve manevi dava ve tazminat haklarından vazgeçtiğine dair 28/04/2017 tarihli uzlaşma tutanağı düzenlendiği ve davacının uzlaşma teklif formunu imzaladığı, imza inkarında bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili 20/03/2017 tarihinde açtığı dava ile 25/12/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek, kazaya neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından geçici ve sürekli iş göremezlik zararının tahsili amacıyla dava açmıştır.

Uyuşmazlık, trafik kazasında yaralanan davacı ....ile araç sürücüsü .... arasında düzenlenen uzlaşma tutanağı nedeniyle hukuk mahkemesinde aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı dava açılıp açılamayacağı ve CMK.nın 253/19. Maddesinin hukuk davası açılmasına engel teşkil edip etmeyeceği, uzlaşmanın iptalinin talep edilip edilemeyeceğidir.

Davacının, asıl fail konumunda bulunan araç sürücüsü ile uzlaşması aynı eylemden sigorta poliçesi sebebi ile hukuki sorumluluğu üzerine alan davalı sigorta şirketini de kapsamaktadır.Olay tarihinde yürürlükte bulunan Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Uzlaştırmanın Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20. maddesi (05/08/2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinin 33. maddesi) hükmüne göre; tarafların uzlaşması için mutlaka belli bir miktar maddi karşılık ödenmesi şartı aranmadığı gibi anılan maddenin (d) bendinde.

"Mağdurdan veya suçtan zarar görenden özür dilenmesi" hali de kararlaştırılabilecek edimler arasında sayılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; dava dışı sürücünün, davacı/mağdurdan özür dilemesi koşuluyla uzlaşma sağlanmıştır. Eldeki dava ise uzlaşma tarihinden önce 20/03/2017 tarihinde açılmıştır. Öte yandan 5237 sayılı CMK'nın 253/19. maddesi hükmü emredici nitelikte olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınmalıdır.

Şu halde mahkemece, anılan yasal düzenlemeler gözetilerek davanın, dava tarihinden sonra uzlaşmanın sağlanmış olması nedeniyle feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esastan reddine karar verilmesi netice itibariyle doğru olduğundan, davacı vekilinini istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/156 Esas, 2021/70 Karar, 2020/402 Esas 2021/916 Karar, 2016/13482 Esas 2019/3613 Karar sayılı ilamları aynı doğrultudadır.)