İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1206 K.2024/298

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/07/2021 tarihli ve 2020/654 Esas - 2021/405 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 07/09/2018 tarihinde davalı alacaklı ...'a aralarındaki borç ilişkisine karşılık 16.530 TL değerindeki senedi imzalayarak verdiğini, vade tarihi 20/10/2018 olan senedin karşılığı gününde bankada bulunmadığı için ...

Bankası Bostanlı Şubesi tarafından ödememe protestosu çekildiğini, müvekkilinin senet bedeli olan 16.530 TL yi alacaklı ...'a elden ödeyerek senedi geri aldığını, senedi ödediği ve protestonun bankada kayıtlı olduğunu bilmediği için senedi yırtıp atan müvekkilinin 11/10/2020 tarihinde bankadan kredi çekmek için başvurduğunda kredi notunu çeken işbu davaya konu senedin protestosu ile karşılaştığını, bankanın iç işleyişinde senedin aslı yahut alacaklının muvafakati ile kaldırıldığını öğrenen müvekkilin alacaklı ...'a müracaat ettiğini ancak aralarındaki husumetten dolayı "sen bana çok çektirdin şimdi uğraş dur" şeklinde yanıt aldığını,

tacir olan müvekkilin ödediği senedin protestosunun kaldırılmamış olmasının yüklü miktarda zarara uğrattığını, banka protestosunun müvekkilinin kredi çekmesine engel teşkil ettiğinden kaldırılması gerektiğini ileri sürerek, müvekkilinin işbu senetten dolayı davalıya bir borcu olmadığının tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin protesto çektikten sonra davacının hiçbir şekilde müvekkiline ödeme yapmadığını, aradan uzun zaman geçip müvekkil davacı hakkında icra takibinde bulunmak istediğinde senedi bulamadığını, müvekkilinin davacı ile görüşerek kendisine yeni bir senet vermesini, eski tarihli senedin sonradan bulunsa bile geçersiz olacağına ilişkin bir yazılı sözleşme yapmaları gerektiğini söylediğini ancak davacının müvekkilini oyaladığını, kambiyo senedine ilişkin menfi tespit davasında borcun olmadığının ispat yükünün davacıda olduğunu,

tanıkla ispat sınırı ve senede karşı senetle ispat kuralı gereğince borcun ödendiğinin senetle ispatlanması gerektiğini ancak davacının iddialarının tamamen soyut beyanlarla kaldığını ve dosyaya hiçbir senet ibraz etmediğini, tacir davacının kendisine protesto çekildiğini bile bile senedi yırtmayacağını ve alacak verecek ilişkisini ticari defter kayıtlarında bulundurması gerektiğini savunarak, ispat yükü kendisinde olan davacının açmış olduğu ve ispatlayamadığı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davaya konu 16.530,00 TL bononun kaybolup kaybolmadığı, davacı tarafça ödeme yapıldıktan sonra imza edilip edilmediği, davacı kredi çekmek istediği sırada bankanın 20/10/2018 tarihinde protesto çekilmesi için kredi verilmemesi nedeniyle davacının söz konusu kambiyo senedinden borcunun bulunmadığına ilişkin tespiti davası olduğu,

davacı asil tarafından davaya konu edilen 16.530 TL bedelli senedi 16/06/2021 tarihli celsede fiziken yırtıp attığını beyan ettiği anlaşılmakla davaya konu senedin fiziken olmaması nedeniyle davacının davasını kanıtlayamadığı..." gerekçesiyle davacının davaya konu ettiği senedin fiziken bulunmadığı ve beyanında da bu senedi yırttığı belirtildiğinden davaya konu senedin olmaması nedeniyle davacının davasının REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin 07/09/2018 tarihinde davalı alacaklı ...'a aralarındaki borç ilişkisine karşılık olarak 16.530,00 TL değerinde senet imzalayarak verdiğini, vade tarihi 20/10/2018 olan senetin karşılığı gününde bankada bulunmadığı için ...

Bankası Bostanlı Şubesi tarafından ödememe protestosu çekildiğini, daha sonra icra işlemleri için bankadan senedi tekrar alan alacaklının senedi müvekkiline getirerek karşılığını aldığını ve senedi iade ettiğini, müvekkilinin senedi yırtıp atığını, 11/10/2020 tarihinde bankadan kredi çekmek için başvurduğunda davaya konu senedin protestosu ile karşılaştığını, bu nedenle kredi çekmek istediği zamana kadar herhangi bir işlem yapmadığını, protestonun kaldırılması için senedin aslı yahut alacaklının muvafakatinin bulunması gerektiğini,

müvekkilinin durumun alacaklı ...'a bildirdiğini ancak aralarında husumet bulunduğundan alacaklı ...'ın protestoyu kaldırmaya yanaşmadığını, müvekkilinin tacir olduğunu, ödediği senedin protestosunun kaldırılmamış olmasının yüklü miktarda zarara uğrattığını, ödenmiş ve şu an takibe konu edilebilecek bir senedin ortada bulunmadığından mevcut banka protestosunun müvekkilinin kredi çekmesine engel teşkil ettiğinden kaldırılması gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, senet sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin istinaf itirazları haklı görülmemekle birlikte davacı dava dilekçesinin deliller kısmında açıkça yemin deliline dayandığı halde, mahkemece, ispat yükü kendisine düşen davacıya yemin teklifi hatırlatılmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.