İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1364 K.2023/2163

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/260 Esas-2021/537 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 12.09.2019 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracın sürücüsü ... idaresinde iken, dava dışı ... idaresindeki, ...’ye ait ... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçmesi neticesinde çarpmasıyla hasarlandığını, ... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçtiğini gösteren görüntülerin mevcut olup sunulacağını, ... plakalı aracın davalı ... A.Ş. nezdinde kaza tarihinde ZMMS sigortalı olduğunu, hasar dosyası açıldığını, sigortanın kısmi ödeme yaptığını ancak ödenmeyen bakiye kısım için bu davayı açtıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında oluşan 8.000 TL bakiye hasar bedelinin 25.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, kaza nedeniyle 11.11.2019 tarihinde sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına tekabül eden 8.000 TL’nin ödendiğini, bakiye taleplerin haksız olduğunu, sorumluluklarının kalmadığını, beyana göre tek taraflı düzenlenen kaza tespit tutanağını kabul etmelerinin mümkün olmadığını, ATK'dan rapor alınarak kusur tespiti yapılması gerektiğini, kazada asli kusurlunun davacı taraf olduğunu, gerçek zararın tespiti gerektiğini, sorumluluklarının kusur oranı ve poliçe limiti dahilinde olduğunu, yasal faizin uygulanması ve temerrüt tarihinin dava tarihi olarak alınması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, ".....Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 22.02.2021 tarihli raporda özetle; 'tazminata konu ... plakalı ... marka 2017 model aracın hasar onarım bedelinin, 10.359,30-TL yedek parça, 3.200,00-TL işçilik olmak üzere toplam kdv dahil 16.000,00-TL olduğu, hasar ile kazanın uyumlu olduğu, davacı sigorta şirketinin dava öncesinde, davacı tarafa 11.11.2019 tarihinde 8.000,00-TL (hasarın %50’sini) ödemiş olduğu, mahkemece sadece kaza tespit tutanağı esas alınarak bir karara varılacaksa; davalı ...ya ZMMS sigortalı aracın sürücüsü ..., idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile, kavşak yaklaşımında hızını ayarlamaması,

fren tedbiri alabilecek düzeye düşürmemesi ve kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamaması, dikkatli olmaması, kavşakta geçiş kurallarına riayet etmemesi neticesinde kazaya sebep ve etken olduğu, dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı sayılı ticari taksi aracı ile, kavşak yaklaşımında hızını ayarlamaması, fren tedbiri alabilecek düzeye düşürmemesi ve kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamaması, dikkatli olmaması, kavşakta geçiş kurallarına riayet etmemesi neticesinde kazaya sebep ve etken olduğu, kusur durumu ve kusur oranı tespitinin mahkemeye bırakıldığı,

bu değerlendirme ve tespite göre, mahkemece tarafların kazaya etken derecelerinin eşit olduğu kabul edilerek, %50 kusur dağılımı yapılması durumunda (davacı sigorta şirketi dava öncesinde, davacı tarafa 11.11.2019 tarihinde tespit edilen hasar onarım bedelinin %50 oranındaki kısmı 8.000,00 TL ödemiş olduğundan), bakiye hasar miktarı olmayacağı, mahkemece tanık beyanları esas alınarak bir karara varılacaksa; davalı ...ya ZMMS sigortalı aracın sürücüsü ..., idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile, kavşak girişinde hızını azaltmaması,

kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçmesi geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermemesi neticesinde kazaya sebep ve etken olduğu, dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı sayılı ticari taksi aracı ile, Aşık Veysel Sokağı istikametinden ilerlerken, bu caddenin Caher Dudayen Caddesinden gelen yol ile kesiştiği kavşağa geldiğinde, trafik ışıklı kavşakta kurallara uygun şekilde kendi yönüne yanan yeşil ışıkta geçişini tamamlarken kırmızı ışık ihlali yapan davalıya sigortalı araç tarafından çarpılmaya maruz kaldığı olayda,

oluş biçimi göz önüne alındığında kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı gibi kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü de görülmediği ve kazanın oluşumuna etken olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı, bu değerlendirme ve tespite göre mahkemece davacı tarafın kusur olmadığı yönünde bir karara varılması durumunda (davacı sigorta şirketi dava öncesinde, davacı tarafa 11.11.2019 tarihinde tespit edilen hasar onarım bedelinin %50 oranındaki kısmı 8.000,00 TL ödemiş olduğundan), bakiye hasar miktarının (16.000 TL-8.000 TL) 8.000,00-TL olacağı,

aksi bir karara varıldığında bakiye onarım bedelinin olmayacağı' görüşü ile rapor düzenlendiği, somut olay değerlendirildiğinde.

12/09/2019 tarihinde, ZMMS sigortalı aracın sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile, Caher Dudayen Caddesinde Mavişehir yönüne ilerlerken aracının yan kısmı ile bu caddenin Aşık Veysel sokak kesişiminde seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları mahkemece dikkate alınarak, davalı ...ya ZMMS sigortalı aracın sürücüsü ...'nin, idaresindeki ... plakalı aracı ile, kavşak girişinde hızını azaltmaması, kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçmesi,

geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermemesi neticesinde kazaya sebep ve etken olduğundan %100 asli ve tam kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plakalı sayılı ticari taksi aracı ile kurallara uygun şekilde kendi yönüne yanan yeşil ışıkta geçişini tamamlarken kırmızı ışık ihlali yapan davalıya sigortalı araç tarafından çarpılmaya maruz kaldığı olayda, oluş biçimi göz önüne alındığında kazayı önlemek adına alabileceği herhangi bir önlem bulunmadığı gibi, kurallara aykırı olumsuz davranış faktörü de görülmediğinden kusursuz olduğunun kabul edildiği,

tazminata konu ... plakalı aracın hasar onarım bedelinin, 10.359,30 TL yedek parça, 3.200,00TL işçilik olmak üzere toplam 13.559,30 TL olmak üzere, kdv dahil 16.000,00 TL olarak tespit edildiği, sigorta şirketi dava öncesinde, davacı tarafa 11.11.2019 tarihinde tespit edilen hasar onarım bedelinin %50 oranındaki kısmı olan 8.000,00 TL'yi ödemiş olduğundan, bakiye hasar miktarının (16.000 TL-8.000 TL) 8.000,00 TL olacağı, davacının dava dilekçesinde, 8.000,00-TL hasar bedeli isteğinde bulunduğu, zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasardan sorumlu olduğu,

davalı sigorta şirketinin 25/09/2019'da temerrüde düştüğü ve davacı aracının ticari araç olduğu da göz önüne alınarak, davanın kabulü gerekmekle, sonuç olarak. DAVANIN KABULÜ İLE. 8.000,00-TL hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihi 25/09/2019'dan itibaren işleyecek ticari faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İTİRAZLARI

Davalı vekili tarafından, "...Uyuşmazlık kapsamında herhangi bir kusur raporu tanzim edilmeden tazminat hesabı yapılmasının son derece hatalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından %50 kusur dikkate alınarak 8.000 TL hasar ödemesi yapılmışken ve bilirkişi raporuna göre de %50 kusur dikkate alındığında bakiye tazminat sorumlulukları bulunmadığı hususu sabitken, tanık anlatımları dikkate alınarak son derece hatalı şekilde sigortalı sürücünün %100 kusurlu olduğunun tespiti ile aleyhlerine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini, ayrıca, ortada kaza tespit tutanağı gibi resmi bir evrak var iken,

tanık beyanları dikkate alınarak yapılan kusur değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunun da izahtan vareste olduğunu, bu sebeple, davanın reddine karar verilmesini, aksi halde ise, dosyanın, kusur oranının tespiti bakımından Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, avans faiz üzerinden karar verilmiş olmasının da hukuka aykırı olduğunu, davanın haksız fiile dayanması sebebiyle uygulanacak faizin yasal faiz olduğunu, tüm bunların yanında, bilirkişi raporunun tek yanlı tespitlere dayalı olarak hazırlandığını,

hesaplanan tazminat tutarı da fahiş olduğundan karara bu yönüyle de itirazlarının bulunduğunu..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle bakiye maddi tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağına göre her iki taraf sürücüsünün de yeşil ışıkta geçtiğine dair beyanda bulunmuş olduğunun görüldüğü, tramer kayıtlarında da bu beyanlar doğrultusunda taraf kusur oranlarının %50'şer olarak kayıtlı olduğu, mahkemece otomotiv bilirkişiden kusur ve hasar raporu alındığı, ancak raporun kesin bir görüş içermeyecek şekilde iki seçenekli olarak sonuca gittiğinin görüldüğü,

buna göre kaza tespit tutanağına göre ve tanık beyanlarına göre iki seçenekli olarak düzenlenen rapordaki, mahkemece dinlenen iki tanığın beyanına itibar edildiği seçenek benimsenerek, mahkemece davacı taraf sürücüsünün olayda kusursuz olduğu kanaatiyle davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Ancak, bahse konu bilirkişi raporuna davalı tarafça süresinde ve gerekçeli olarak itiraz edilmiş olup, bu husus mahkemece ara karara geçirilmediği gibi, davalı tarafın ATK'dan rapor alınması istemine dair bir değerlendirme de yapılmamıştır.

Ayrıca dava dilekçesinde, kaza anına dair davacı taraf sürücüsünün görüntülerinin sunulacağı belirtilmesine rağmen sunulmadığı ve bu yönde mahkemece bir araştırma da yapılmadığı anlaşılmış olup, bu haliyle dosyada kusur durumunun netleştirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Eksik inceleme ile hüküm tesis edilemez.

Mahkemece yapılması gereken iş; var ise olay anına dair görüntüler de dosyaya kazandırıldıktan sonra, taraf itirazlarını da karşılayacak şekilde dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin ayrıntılı değerlendirildiği, İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğünden oluşacak heyetten bir kusur raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Ayrıca, dosyadaki belgelere göre davacı araç (taksi) üzerinde ...'ın rehni olduğu halde, mahkemece rehin hakkı sahibi bankadan davacı aracına dair alınacak tazminata dair muvafakatinin sorulmamış olması da doğru görülmemiş, kararın işbu dava şartı bakımından da re'sen kaldırılması gerekmiştir.

Kabule göre de, somut uyuşmazlığa konu kazada davalı aracının hususi araç olduğu gözetilmeksizin, haksız fiile dayalı talep bakımından ticari faize hükmedilmesi de doğru olmamıştır (Yargıtay (kapatılan) 17. HD 2016/18798 E.-2017/9949 K, 2015/3931 E. - 2017/10544 K).

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜNE; İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/260 Esas - 2021/537 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

3-İSTİNAF AŞAMASINDA; davalı tarafından yatırılan 136,62 TL istinaf karar harcının istek halinde davalı tarafa iadesine,

4-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda ele alınmasına,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,