İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1379 K.2024/467

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2021 tarihli ve 2016/834 Esas - 2021/553 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.04.2015 tarihinde davalılardan ... yönetimindeki, ... Ltd.Şti.’nin maliki, ... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı kamyonetin açılan kasa kapağının yoldan geçmekte olan müvekkillerinin oğlu davacı ...’a çarpması sonucu, müvekkilinin yaralandığını olay nedeni ile müvekkilinde geçici ve sürekli iş göremezlik durumu oluştuğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 500,00-TL geçici iş göremezlik ile 500,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatının tüm davalılardan, 20.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... A.Ş. dışındaki davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacının asli kusurlu olduğunu, Torbalı 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/530 esas, 2015/546 karar sayılı dosyası ile yapılan yargılamada da bu şekilde karar verildiğini, davacının kaza sonrasında hemen hastaneye götürüldüğünü ve tedavisinin yapıldığını, tıbbi iyileşme sağlandığından günlük hayatına geri döndüğünü, müvekkilinin talep edilen tazminatları ödeyebilmesinin mümkün olmadığını, kaza sebebiyle ceza yargılamasında 3.000,00-TL para cezası verildiğini ancak bu parayı da müvekkilinin ödeyemediğini, açıkladığı nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde 18.12.2014-2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere poliçe ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketine dava açmanın ön koşulunun, sigorta şirketine hesaba esas tüm belgeler ile başvuru yapılması olduğundan; bahsi geçen koşulun da yerine getirilmemiş olması karşısında esasa girilmeksizin davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, tarafların kusur oranı ile davacının müterafik kusurunun tespiti ile kusur nedeniyle tazminattan uygun oranda indirim yapılmasına, kaza tarihinden faiz yürütülmesi talebinin reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir

Davalı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı küçüğün yola tek başına çıkması ve karşıya geçme amacı dışında trafiği tehlikeye sokacak şekilde yolda bulunmasının kusurlu olduğunu, ilkokul öğrencisi olan küçüğün işgücü kaybından bahsetmenin mümkün olmadığını, dava dilekçesinde eğitiminin aksadığına dair bil belge ya da rapor da sunulmadığını, müvekkili şirket yöneticileri ve çalışanlarının kazanın hemen ardından yaralanan küçüğü hastanede ziyaret ettiğini, ailesi ile görüşüldüğünü, ailenin dava açmadığını ancak aradan 1 yılı aşkın bir süre geçmesinden sonra haksız olarak işbu davayı açtıklarını,

açıkladığı nedenlerle davanın reddine, aksi halde tazminat miktarından indirim yapılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...11.04.2015 günü saat 14:20 sıralarında davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı kamyonet ile Belediye istikametinden Ertuğrul Kuş istikametine doğru ...

Caddesi üzerinde seyir halindeyken no:... önlerine geldiğinde aracının arka-sağ kapısının açılmasıyla aracının bu bölümlerinin, kaplama üzerinde yürümekte olan davacı yaya ...'a çarpması sonucu davaya konu olay meydana geldiği, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Sağlık Kurulunun 21.06.2017 tarihli raporda, Davacının Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre sürekli maluliyetinin bulunmadığı, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olduğu,

ATK 2.İhtisas Kurulunun 15.02.2019 tarihli raporunda, Davacının, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre sürekli maluliyetinin bulunmadığı, geçici iş göremezlik süresinin 12 ay olduğu, ATK 2.İhtisas Üst Kurulu nun 26.12.2019 tarihli raporunda;: Davacının, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre sürekli maluliyetinin bulunmadığı,

geçici iş göremezlik süresinin 12 ay olduğu tespit edilmiş, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin kusur raporunda belirtilen gerekçelerle, Davalı ...’nun %90 (yüzde ) oranında kusurlu, davacı ...’ın davranış faktörlerinin %10 (yüzde ) oranında etken olduğu anlaşılmıştır.

Davacı için dosyada bulunan tüm adli raporlarda sürekli iş göremezlik tayinine yer olmadığı tespiti yapıldığı, bu nedenle davacı için hesaplanacak tazminat tutarı bulunmadığı,

Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2015 yılından sonra sonradan benimsediği görüşünde; Geçici iş göremezlik zararının, 6098 sayılı Borçlar Kanunu 54/2.maddesinde kazanç kaybı olarak nitelendirildiği, iyileşme dönemi içinde yaşı küçük olup çalışması söz konusu olmayan çocukların kazanç kaybının oluşmasının söz konusu olmadığı ve geçici iş göremezlik tazminatına hükmolunamayacağı görüşünü benimsemiştir.

05.02.2004 doğumlu olan davacının 11.04.2015 olay tarihinde 11 yaşında ve ilköğrenim öğrencisi olduğu, çalışarak kazanç elde etmesi söz konusu olmadığı anlaşıldığından davacının geçici ve sürekli iş göremezlik talepli maddi tazminat davasının reddine karar verilmiş,

Manevi tazminat isteğine yönünden; manevi tazminat 6098 sayılı TBK'nın 56. maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre; hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilecektir.

Dolayısıyla; manevi tazminat, zarar görende manevi olarak huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir nitelik taşıdığından, bir ceza olmadığı gibi bu düzenleme ile mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinmemiştir. Yani; zarar görenin zenginleşmemesi, zarara sebebiyet verenin de fakirleşmemesi gerekecektir.

Amaç; olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi olduğundan, tarafların ekonomik ve sosyal durumları ile birlikte olayın meydana geliş şeklinin de gözönünde bulundurulması, hakkaniyete uygun ve adaletli bir sonuca varılması önem taşıyacaktır.

Olaya bu açıdan bakıldığında; dava konusu kazanın oluş şekli, etkenleri ve özellikleri, kazadaki kusur oranı, kazanın gerçekleştiği tarih, davacının duydukları elem, tarafların yaşı, ekonomik ve sosyal durumları göz önüne alındığında kaza tarihinde paranın alım gücü de değerlendirilerek davacı lehine 5.000,00TL manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun düşeceği..." gerekçesiyle davacının, Maddi tazminat davasının REDDİNE, Manevi Tazminat davasının KISMEN KABULÜNE, 5.000,00TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...

San. Ve Tic. Ltd. Şti' den kaza tarihi 11/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, maddi tazminat taleplerinin müvekkilinin 18 yaşından küçük olması nedeniyle reddedildiğini, bu kararın hatalı olduğunu, yaşı küçük çocuğun vefatı halinde bile ailesine destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesine karar verilirken, maluliyet yaşayan müvekkilinin tazminata yaşı küçük olduğu için hak kazanamamasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin aylarca tedavi gördüğünü, kafasına kapak düşmesi sonucu ciddi bir travma yaşadığını, psikolojisinin bozulduğunu, yaşadığı tedavi ve sıkıntılar nedeniyle eğitimde dahi aksama yaşadığını,

yerel mahkemece hükmedilen 5.000 TL manevi tazminat tutarının hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle geçici - sürekli işgöremezlik ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

1-) Geçici iş göremezlik tazminatı; kaza geçiren şahsın bir süre tedavi görmesi, iyileşinceye kadar çalışamaması ve bu yüzden iş ve kazanç kaybına uğramış bulunması durumunda hak ettiği tazminat türü olup somut uyuşmazlıkta, davacı çocuğun kaza tarihinde 11 yaşında olması nedeniyle, gelir getiren herhangi bir işte çalışması söz konusu olmadığı gibi tedavi müddeti boyunca mahrum kaldığı herhangi bir kazancı da bulunmamaktadır; bu durumda davacı küçük için geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmemesi doğru olmuştur.

2-) Çalışma yaşına gelmemiş küçükler yönünden, bedensel zarar sonucu oluşan maluliyet nedeni ile evde ya da dışarıda aileye yardımcı olma, eğitim alma, yeme, içme vb. gibi tüm yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinde emsallerine göre sarf etmesi gereken fazla çaba veya güç (efor) bir ekonomik değer olarak görülmeli ve bu nedenle bir zarar oluştuğu kabul edilmesi temel ilke olup efor tazminatına karar verilmesi gerekir. Somut olayda alınan Adli Tıp Kurumu raporlarına göre davacı küçükte kalıcı bir maluliyetin bulunmadığı anlaşıldığından mahkemece bu yöndeki talebin de reddine karar verilmesi doğru olmuştur.

3-) 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davaya konu edilen kazada, davacı küçüğün kafasında kırık oluştuğu, bu sebeple duyulan acı ve elemin kısmen giderilmesinin gerektiği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş biçimi, kazanın meydana geldiği olay tarihindeki paranın alım gücü, davalı yanın içine düşebileceği mali güçlükler ve manevi tazminatın yukarıda ifade edilen amacı da göz önünde bulundurularak davacı için takdir edilen manevi tazminatın hak ve nesafet kuralları çerçevesinde az olarak belirlendiği görülmüş ve davacının bu konudaki istinaf itirazları haklı bulunmuş ve manevi tazminatın 17.500,00 TL olarak takdiri gerekmiştir.

Bu nedenlerle; yerel mahkeme kararının sadece manevi tazminata dair kısmının davacı lehine kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından Dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir.