İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1519 K.2021/1487

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/05/2018 tarihli 2017/907 Esas ve 2018/558 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

24/05/2014 tarihinde davalının sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davacının sevk ve idaresindeki motosikletin çarpışması neticesinde davacının ağır şekilde yaralandığını, kalıcı ve geçici iş göremezlik tazminatının tahsili amacıyla ... plakalı aracın sigortacısı olan davalı .... aleyhine İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2016/1477 esas sayılı dosyasının açıldığını, dava devam ederken davalı ... şirketinin yanıt dilekçesinde olay ve konu üzerinden İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/767 esas sayılı dosyasından davalılara dava ikame edildiğinin öğrenildiğini,

cevap dilekçesinin taraflarına 20/01/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, vekaletnamenin sunulduğunu, ancak davacının önceki avukatı tarafından 24/02/2017 tarihinde feragat dilekçesi gönderildiğini, bu nedenle davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiğini, sonrasında açılan İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1477 esas sayılı dosyasının ise derdestlik nedeniyle reddine karar verildiğini, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/767 esas sayılı dosyasında görülen davanın feragatini gerektirir hiçbir neden olmadığını ve meydana gelen zararın da davalılardan tazmin edilemediğini,

aracı sigortayalan davalı ... şirketinin kaza tarihindeki poliçe üst limiti ile sınırlı olmak kaydı ile davacıya tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, davacının belirtilen kazadan kaynaklı geçici ve kalıcı maluliyetinin tespiti ile bu maluliyete tekabül eden maddi zararın tazmini istediklerini, davacının tedavi sürecinde yaşadığı sıkıntıları gidermek adına manevi tazminat taleplerinin davalı gerçek kişiden tazminini istediklerini, açıklanan nedenlerle İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/767 Esas sayılı dava dosyasına sehven, hataen gönderildiğini düşündükleri feragat beyanının iptaline,

maddi tazminat talebine yönelik fazlaya ilişkin tüm dava ve tazminat hakları saklı kalmak kaydı ile yasaca yapılacak tüm indirimlerden sonra, 500,00-TL geçici, 5.000,00-TL kalıcı iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 5.500,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden kusurları oranında tahsiline, 12.000,00-TL manevi tazminatın ise davalı gerçek kişiden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın davacı tarafından tarafları ve konusu aynı şekilde İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/767 Esas sayılı dosyası ile açıldığını, dava şartlarını düzenleyen HMK Md. 114-1/ı bendi uyarınca "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" şartının arandığını, 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kararın henüz kesinleşmediğini ve halen görülmekte olduğundan davanın reddinin gerektiğini, ayrıca davadan feragat edildiğini ve davalı şirketin de sorumluluğunun kalmadığını, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın usulden derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesini istediği görülmüştür.

Davalı gerçek kişi tarafından, davaya herhangi bir yanıt verilmediği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "....İzmir 2 Asliyet Ticaret Mahkemesinin 2015/767 Esas sayılı dosyasından davacı vekilinin vekaletnamede bulunan yetkiye istinaden feragat beyanından bulunduğu, davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği ve henüz kesinleşmediği, İzmir 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1477 esas sayılı dosyasında verilen kararında kesinleşmemiş olduğu gerekçesiyle HMK 114/1-ı maddesi uyarınca daha önceden açılan ve halen görülmekte olan davanın bulunması sebebiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; feragatın kesin hükmün sonuçlarını doğurduğunu bu nedenle derdestlikten söz edilemeyeceğini, İzmir 2 Asliyet Ticaret Mahkemesinin 2015/767 esas sayılı dosyasından sehven feragat beyanının gönderildiğini, anılan dosyadaki davacının davadan feragatını gerektirir hiçbir neden olmadığını, davacıda meydana gelen zararların da davalılarca tazmin edilmediğini, yada sulh anlaşması olmadığını, bu hususta gerekli araştırmanın yapılmasının ilk derece mahkemesinden istenmesine rağmen eksik inceleme ve araştırma ile yargılamanın bitirildiğini, kararın kaldırılması gerektiğini bildirerek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; feragatin iptali ile davacının trafik kazası sonucu uğradığı iş göremezliğe ilişkin maddi ve manevi zararlarının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/767 esas sayılı dosyasında verilen feragat nedeniyle red kararının, İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1477 E. 2017/504 K sayılı kararının işbu dosya bakımından kesin hükmün sonuçlarını doğurup doğurmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davadan feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ve devamı maddeleri uyarınca davayı sonuçlandıran usulü bir işlem olup, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurduğu belirtilmiştir. Davadan feragat davacının açmış olduğu davadaki sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir. Feragat kayıtsız şartsız olmalıdır. Şarta bağlı feragat geçerli değildir.

Feragat kesin hükmün sonuçlarını doğurur ve davacı feragatten dönemez. Bu karara karşı sadece usul hukuku kurullarına aykırılık sebebiyle kanun yoluna başvurulabilir. Feragat sebebiyle davanın reddedilmesi halinde aynı hakka ilişkin yeniden dava açılamaz. Açılan davanın kesin hüküm sebebiyle reddedilmesi gerekir. Dava konusu haktan vazgeçildikten sonra dava derdest iken yeniden aynı konuda dava açılması da mümkün değildir.

Davacının davasından feragat etmesinin sonucu bu sebeple önemli olduğundan, davacının beyanından, gerçek amacının açılan davadan feragat etmek olduğunun açıkça anlaşılması gerekir.

Diğer maddi hukuk işlemlerinde olduğu gibi (BK m 23 vd) hata, hile ve ikrah nedeniyle feragatin feshi (iptali) için dava açılabileceği gibi feragatin hata, hile veya ikrah nedeniyle geçersiz olduğu aynı davada da savunma yoluyla ileri sürülebilir. Keza, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 311/1 maddesinde; "Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. İrade bozukluğu hallerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir." hükmünü öngörmektedir.

Mahkemece yazılı şekilde feragatin kesin hükmün sonuçlarını doğurduğu gerekçesiyle eldeki davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile varılmıştır.

Eldeki davada, hata sebebi ile feragatin iptali ve maddi/manevi tazminatın tahsili talep edilmiştir

Dosya kapsamında, ilk açılan ve feragat ile sonuçlanan İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/767 esas sayılı dosyası bulunmamaktadır. Davacı vekili iş bu dosyada sunduğu beyanında İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/767 esas sayılı dosyasına vekaletnamesini sunduktan sonra davacının ilk vekilinin davadan feragat beyanında bulunduğunu bildirmiştir.

Mahkemece; İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/767 esas sayılı dosyası dosyamız içerisine getirtilerek, feragatin iptali talebi ön sorun olarak ele alınıp incelenmek suretiyle, davacı vekilinin davadan feragatının hata sonucu gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilerek, anılan davadan hataen feragat edildiği sabit olduğu takdirde feragatin iptali ile işin esasına girilerek, taraf delilleri toplanarak, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hükme varılması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile istinaf incelemesine konu ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın. 353/(1)-a-6. maddeleri gereğince kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın kaldırılma sebep ve şekline göre istinaf yoluna başvuran davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.