İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/698 K.2023/2002

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/111 Esas-2021/183 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mirasbırakan ...'in, Gebze 2. Noterliği’ne tanzim ettirdiği 27.02.1990 tarihli vasiyetnamesi ve Gebze 1. Noterliği’ne tanzim ettirdiği 29.06.2006 tarihli vasiyetnamesi ile müvekkili ...'nı mirasçı nasbettiğini, vefatı üzerine murisin vasiyetnamesinin Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2017/528 Esas-2017/1171 Karar sayılı dosyası ile açılıp okunduğunu, Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/13 Tereke sayılı dosyası ile de terekenin tespiti talepli dava açıldığını,

yargılama aşamasında mirasbırakan ...aleyhine Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/8489 sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığının ve murisin vefatının öğrenilmesi üzerine de takibin murisin mirasçılarına yöneltildiğinin öğrenildiğini, muris ...'in düzenlediği vasiyetname nedeniyle henüz mirasçılık durumu belli olmadığından ve Türk Medeni Kanunu’nun 599. maddesi gereği terekenin zarar görmemesi için Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü’nün 2019/8489 sayılı dosyasına konu borç nedeniyle işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, takibe konu edilen çekin, davadışı ... isimli kişiye keşide edildiği iddia edilen 20.11.2017 keşide tarihli,

73.800,00 TL bedelli ... bank çeki olduğunu, yaptıkları harici araştırmada, Kocaeli'nin Gebze İlçesinde ...

Merkezi isimli şahıs firması sahibi muris ...'in, adına çek keşide edilen ... isimli kişi ile aralarında borç doğuracak herhangi bir ticari ilişki olmadığı bilgisi edinilmiş olduğundan çekin bedelsiz olduğunu, ayrıca murisin 27.04.2017 tarihinde vefat etmiş olması karşısında, takibe konu çekin 20.11.2017 keşide tarihli olması da mümkün olamayacağından çekteki imzanın murise ait olmadığını, bu nedenle anılan çekin sahte bir çek olduğunu, arabuluculuk yolunda da anlaşma sağlanamadığını belirterek,

murisin, davalıya Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/8489 sayılı dosyasına konu borcunun olmadığının tespitine, Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/8489 sayılı dosyası ile takibe konulan çekin ve takibin iptaline, davalının kötü niyetli olması sebebiyle %20’den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, zira davacıya karşı yöneltilmiş herhangi bir husumet olmadığını, davacının söz konusu icra takibine taraf olmadığını, atanmış mirasçı sıfatına haiz davacının söz konusu davayı yasal mirasçılarla birlikte açması ya da diğer mirasçıların muvafakatini alması gerektiğini, çekin ileri tarihli düzenlenmesinin mümkün olup ticari hayatta oldukça yaygın olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, "...

Dava dayanağı icra takibi ile davacıyı mirasçı nasbetmiş olan ... 'e atfen atılmış 20.11.2017 keşide tarihli çeke dayalı olarak, davalı-alacaklı tarafından Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2019/8489 sayılı dosyası ile muris .. ve diğerleri hakkında takip başlatıldığı ve takibin sürdüğü hususlarında ihtilaf bulunmadığı, tüm dosya içeriği ve delillerin, özellikle celbedilen dava dosyaları, icra takip dosyasının, grafoloji raporunun ve bilirkişi raporunun değerlendirilmesi sonucunda; mahkemenin ön inceleme duruşmasının 3 nolu bendi ile;

'...Davacı vakfın mirasçı nasbedilmesine ve vasiyeti tenfiz memuru olarak tayin edilmesine göre, davalı tarafından ileri sürülen hukuki menfaat şartı itirazı ve aktif dava ehliyeti itirazının reddine...' karar verildiği, davacının çek keşidecisi olarak gözüken ... 'in mirasçılık sıfatının gerçekleşmesi, murisin tüm mal varlığını davacı vakfa bırakması, mahkeme kararı ile davacı vakfın mirasçılık sıfatının belirlenmesine rağmen bu hususun iptal edilmemiş olması nedeniyle bu yöndeki savunmaya itibar edilmediği,

davanın esasına gelince: dava dayanağı icra takibi ile davacıyı mirasçı nasbetmiş olan ... 'e atfen atılmış 20.11.2017 keşide tarihli çeke dayalı olarak davalı-alacaklı tarafından Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2019/8489 sayılı dosyası ile muris ... ve diğerleri hakkında kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığı ve takibin sürdüğü, ... 'in vefatı üzerine takibe yasal mirasçıları olduğu ileri sürülen ..., ... ve ... 'in dahil edildiği, davacının işbu takip dosyasında taraf olmadığı, takip konusu 20/11/2017 keşide tarihli 73.800,00 TL bedelli çekte keşideci-... 'e atfen atılmış imzanın ... 'in eli mahsulü olmadığı,

dolayısıyla kambiyo senedi niteliğindeki bu çekten dolayı ...'in ve ölümü ile mirasçı sıfatını kazanan davacı ...'nın davalı şirkete borçlu olmadığı kanaatine varılmakla; muris ... 'in mirasçı (ve vasiyeti tenfiz memuru) tayin ettiği davacı ... 'nın, Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/8489 sayılı icra takibine konu edilen 20/11/2017 keşide tarihli, 73.800,00 TL bedelli ÇEKTEN DOLAYI davalı ... 'ne BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacı yönünden sözü edilen ÇEKİN İPTALİNE,

çekin konu edildiği İCRA TAKİBİNDE DAVACININ BORÇLU OLARAK GÖSTERİLMEMESİ NEDENİYLE İCRA TAKİBİNİN İPTALİ VE KÖTÜNİYET TAZMİNATI İSTEMLERİNİN REDDİNE..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İTİRAZLARI

Davalı vekili tarafından, "....

Davacının huzurdaki davanın ikame edilmesinde hukuki yararı bulunmadığını, sözkonusu icra takibinde taraf sıfatı bulunmadığı gibi herhangi bir surette davacıya karşı alacak talebi de yöneltilmediğini, yine Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü’nün 2019/8489 sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine karşı dosya borçluları ... ve ... tarafından 'İmzaya İtiraz ve Takibin İptali' davası ikame edildiğini, Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2019/550 Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan yargılamaya ... ’nın davacı yanında müdahil olarak katıldığını,

Karşıyaka 2. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından imza itirazının kabulü ile takibin iptaline karar verildiğini, davacının huzurdaki davayı yasal mirasçıların muvafakatini almak suretiyle veya yasal mirasçılarla birlikte ikame etmesi gerektiğini, davacı kurumun vasiyetname ile mirasçı olarak atandığını, veraset ilamından da görüleceği üzere ..., ... ve ... müteveffanın yasal mirasçıları olup davacı elbirliği ile malik olduğundan ve bu hususta bir taksim bulunmadığından taraf teşkili sağlanmadığını, mahkemece eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, 28.12.2020 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya elverişli olmadığını,

mukayeseye esas belgelerin çoğunun fotokopi olup kalan belgelerin de yeterli miktarda ve özellikte olmadığından yanıltıcı sonuçlar ortaya çıkabileceğini..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çeke dayalı takibin ve çekin iptali ile menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dava, takibin yanısıra çekin de iptali ve menfi tespit istemli olduğundan, takibin İcra Hukuk Mahkemesince iptal edilmiş olması, davanın konusuz kalmasına sebep olmadığı gibi, davacı aleyhine icra takibi başlatılmamış olması da davacının çeke dayalı olarak, atanmış mirasçı sıfatına bağlı olarak takip öncesi menfi tespit davası açmasına engel teşkil etmemektedir. Bu nedenle davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmakta olup, bu yöndeki itirazların reddi gerekmiştir.

İcra Hukuk Mahkemesince alınan imza raporunda çekteki imza murise ait çıkmamış olmakla birlikte, dar yetkili mahkemede alınan bu rapor işbu davada bağlayıcı olmadığından, mahkemece yerinde olarak yeniden imza incelemesi yaptırıldığı görülmekle, alınan raporda çek aslı üzerinden ve murisin çek tanzim tarihinden önceki mukayeseye esas samimi imza asılları toplanarak inceleme yapıldığı, çekteki imzanın murise ait olmadığının belirlendiği anlaşılmakla, raporun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu anlaşılmış, bu yöndeki itirazların da esastan reddi gerekmiştir.

Atanmış mirasçının dava ehliyeti bakımından yapılan değerlendirmede; vasiyetnamenin açılması davasında okunan vasiyetnameye göre murisin tüm terekesinin mülkiyetinin davacıya geçeceğine dair bir vasiyetname olduğunun görüldüğü, bu dava sonucunda davacıya 11.12.2017 tarihli karar ile mirasçılık belgesi verildiği, yine tereke davasında da murisin terekesi tespit edilerek terekeden el çekilmesine, terekenin ...na teslimine karar verildiği,

murisin diğer mirasçıları olarak haklarında davaya konu çek nedeniyle başlatılan icra takibinin durdurulması için Karşıyaka 2.İcra Hukuk Mahkemesinde açtıkları dava dilekçesinde de bu hususların bu kişilerce doğrulandığı, beyanlarında murisin tüm malvarlığını ...na bıraktığı, bu nedenle terekeden sorumlulukları olmadığını ifade ettikleri, vasiyetname açıldığında herhangi bir itiraz olmadığından terekenin ...na teslim de edildiği hususlarının da yine teyit edildiği görülmekle, davalı vekilinin bu yöndeki itirazının da reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.