İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1198 K.2024/1988

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/04/2022 tarihli 2021/505 Esas ve 2022/285 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

05/02/2021 tarihinde müvekkiline ait olan ... plakalı araç ile davalı ...'in sahibi ve diğer davalı ...'un sürücüsü olduğu ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, aracın onarıldığını ancak ciddi miktarda değer kaybının meydana geldiğini, meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalı ... şirketine başvuru yapıldığını ancak eksik ödeme yapıldığını, Anayasa Mahkemesinin 01/09/2020 tarihli resmi gazetede yayımlanan iptal kararı sonrasında değer kaybı hesap yönteminin aracın kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki değerinin tespit edilmesi ile bulunması gerektiğini,

aracın onarımı süresince müvekkilinin araçtan mahrum kaldığını beyanla müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı tazminatına yönelik 900,00-TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan araç mahrumiyet bedeli olarak 100,00-TL’nin ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sadece davalı ... ve ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; tüm delillerin kendilerine tebliğ edilmediğini, müvekkili şirketin gerçek zarar ile sorumlu olduğunu ve davacının başvurusu üzerine araç değer kaybına yönelik ödeme yapıldığını, bakiye zararın çıkması halinde ise poliçe limiti ile sorumlu olduklarının dikkate alınması gerektiğini, kazadaki kusur oranlarının tespiti için ATK’dan rapor alınması gerektiğini, her halükarda müvekkilinin ancak ZMMS genel şartlarına göre belirlenecek zarar miktarından sorumlu olduğunu, davacının Kasko Sigortacısı olan ... A.Ş.ye müzekkere yazılarak teminat limitinin dikkate alınması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar ... ve ...'a usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, ancak savunma ve delil sunmadıklarından, davayı inkar edilmiş sayıldıkları kabul edildikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "...Davanın kabulü ile, 15.000,00-TL araç değer kaybı bedelinin davalı ...Ş. yönünden 19/04/2021 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden 05/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 450,00-TL İkame araç bedeli alacağının 05/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine..." şeklinde hüküm kurulmuştur. Karara karşı davalı ... vekili ve davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından verilen kararın eksik inceleme sebebiyle hatalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya değer kaybı bedeli ödenmiş cevap dilekçesinde hasar dosyası celbi ile mahkemeye bildirildiğini ve ispatlanmış olmasına rağmen bilirkişi tarafından ödeme tenzil edilmemiş davacı taraf talep artırım dilekçesinde de tenzil etmemiş olması sebebiyle mükerrer ödemeye sebebiyet verildiğini,

mahkemece yapılan inceleme sonucunda bakiye alacak çıkması halinde ise yapılan ödemelerin limit dahilinde dikkate alınarak ve mükerrer ödeme olmaması sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına ödemenin faiziyle birlikte tenzil edilmesinin gerektiğini, müvekkili şirket poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, kusur raporunun ATK tarafından düzenlenmediğini, kabulünün mümkün olmadığını, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları, kural olarak Resmi Gazetede yayımlandıkları tarihten itibaren ve geleceğe dönük olarak hukuki sonuçlar doğurmakta olduğunu, bu nedenle,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce iptal edilen yasa kuralına dayanılarak verilen ve kesinleşmiş mahkeme kararının Anayasa Mahkemesi kararından etkilenemeyeceğini, her halükarda müvekkili şirket ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, davalı aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde ıslah edilmemiş tutar için tazminat faiz sorumluluğu dava tarihinden itibaren, ıslah edilmiş tutara ilişkin tazminat ve faiz sorumluluğu ise ıslah tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini,

müvekkili şirkete yapılan başvuru eksik olup dava konusu olay yargılamaya muhtaç olup davacı tarafından ispatlanmadığını, mükerrer kısım için vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacıya yükletilmesini, re’sen dikkate alınacak nedenlerle öncelikle taleplerinin kabulüne, kararın usul ve esas yönünden itirazları doğrultusunda kaldırılmasına yargılama masraf ve giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı ... istinaf başvuru dilekçesinde özetle; usul yönünden 06.08.2021 tarihinde anlaşamama ile sonuçlanan arabuluculuk tutanağında da sabit olduğu üzere, davacı ... vekili ile ... Sigorta vekili arasında gerçekleştirilmiş olup davalı tarafa çağrı yapılmadan işbu arabuluculuk görüşmesinin yapıldığını, davanın esasına girmeden önce işbu usul eksikliğini giderilmesinin gerekeceğini, dava şartı gerçekleşmediğinden bahisle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.

Maddesinin 1-a/4 gereğince kararın kaldırılmasını, diğer davalı ... tarafından davacı ...'a gereken 3.585,91 liranın ödendiğini, bilirkişi raporunda yerleşik Yargıtay kararlarına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, 27.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığı belirsiz olup bu rapor doğrultusunda hüküm kurmanın elverişli olmadığını, bu nedenle davanın esasına ilişkin karar yerinde olmayıp esastan reddine karar verilmesinin gerekeceğini,

başvurularının kabulü ile kararın inceleme neticesinde kararın kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı davacı aracında oluşan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili ve Davalı ... tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

1-Dosya kapsamı, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, bilirkişinin yerleşik uygulamaya göre değer kaybı tazminatını dava konusu aracın kazadan önceki rayiç değeri ile kaza sonrası rayiç değeri arasındaki farkı gözeterek hesapladığı,

davacıya ait aracın tramer kayıtlarına göre dava konusu kazadan önce hasar kaydının bulunmadığı, belirlenen kusur oranlarının kaza tespit tutanağı ve somut olayın özelliklerine uygun olduğu, davalıların maliki, sürücüsü ve sigortacısı olduğu aracın neden olduğu trafik kazasında, davacının aracının değer kaybına uğraması ve araç mahrumiyeti nedeniyle oluşan maddi zarara ilişkin tazminat talep edilen davada, davalıların zarar gören davacıya karşı müteselsilen sorumlu olduğu müteselsil sorumlu davalılar arasında ise zorunlu dava arkadaşlığı değil, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, sigorta hükümleri TTK'da düzenlendiğinden,

davalı ... hakkındaki dava mutlak ticari dava iken, haksız fiil sorumlusu olan malik ve sürücü hakkındaki davanın, mutlak ticari dava olmadığı gibi, bu davalının sıfatına ve davanın niteliğine göre nisbi ticari dava da olmadığı, davalı ... dışındaki davalılar hakkında zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... vekili ve Davalı ...'un aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan tüm istinaf itirazları reddedilmiştir.

2-Davacı taraf dava dilekçesinde, dava tarihinden önce davalı ... tarafından kısmi değer kaybı ödemesi yapıldığını ve bakiye değer kaybı için eldeki davayı açtığını açıkça ifade emesine, davalı ... tarafından gönderilen hasar dosyası içerisinde 28/04/2021 tarihinde davacıya 3.585,91 TL değer kaybı ödemesi yapıldığına ilişkin dekont örneği de bulunmasına rağmen, mahkemece bilirkişiler tarafından hesap edilen 15.000,00 TL değer kaybı zararından davalı ... tarafından yapılan 3.585,91 TL kısmi ödeme tutarı mahsup edilmeden, toplam değer kaybı bedeli üzerinden davanın tamamen kabul edilmesi doğru olmamış, davalı ... vekili ve Davalı ...'un bu hususa yönelik istinaf itirazları kabul edilmiştir.

3-Davalı ... vekilinin faiz başlangıcı yönünden istinaf itirazı haklı bulunmuştur. Zira, 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1.maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2-b.maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda, davacı tarafın tazminat davasından önce davalı ... şirketine gönderdiği başvuru dilekçesinin davalı sigrta şirketine ulaşma tarihi belli olmamakla birlikte başvuru üzerine davalı ... tarafından 19/04/2021 tarihinde hasar dosyasının açıldığı, 28/04/2021 tarihinde 3.585,91 TL kısmi ödeme yapıldığı, buna göre, davalı ... şirketinin kısmi ödemenin yapıldığı 28/04/2021 tarihinde temerrüde düştüğü halde mahkemece temerrüt tarihinin 19/04/2021 olarak belirlenmesi hatalı olmuştur.

4-Ancak, tüm bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, yerel mahkeme kararının kaldırılarak, HMK 353/1-b-2. madde uyarınca Dairemizce davanın esası hakkında yeniden hüküm tesis edilmesine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı ... vekili ve Davalı ...'un istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, kararın kaldırılarak HMK’nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Dairemizce yeniden hüküm tesisine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.