İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/132 K.2024/1010

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/06/2021 tarih ve 2019/561 Esas - 2021/550 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 30/06/2018 tarihinde ... İli ... İlçesi ... Semti'nde kırmızı ışıkta geçen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile müvekkiline ait ... (...) plakalı servis aracına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plaka sayılı aracın malikinin diğer davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. olduğunu, kaza sonrası aracın sigorta şirketi olan ...

Sigorta Şirketi A.Ş'ne müvekkili tarafından süresinde başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını, müvekkilin talebe konu kazada herhangi bir kusuru bulunmamakla birlikte karşı tarafların işini düzgün yapmamasından ve ilgilenmemesinden dolayı mağduriyetin daha fazla artmaması için 03/10/2018 tarihinde aracını aldığını ve 34.000,00-TL bedelle aracı tamir ettirdiğini, aracın tamirde 25 gün kaldığını,

müvekkilinin kazanın olduğu 30/06/2018 tarihinden bu yana ikame araç kiralamak zorunda kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 30/06/2018 tarihinde meydana gelen kazadan dolayı müvekkilinin uğradığı zarar ile ilgili 55.224,00-TL ikame araç kiralama bedelinin olay tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ...'nun araç sürücüsü sıfatı ile ... San. Tic. Ltd. Şti.nin araç sahibi sıfatı ile ...

Sigorta Şirketi A.Ş.'nin poliçe sorumlusu sıfatı ile müştereken ve müteselsilen alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 07.09.2017-2018 vadeli ... no.lu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olduğunu, müvekkili şirket tarafından, davacıya araçta meydana gelen hasar nedeniyle 21.01.2019 tarihli işlemiyle 26.467,62 TL ödeme yapılarak sorumluluğunun yerine getirildiğini savunarak, haksız ve mesnetsiz açılan davanın sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle reddine, ödeme yapılarak sorumluluk yerine getirildiğinden reddine, ikame araç bedelinin teminat dışı olması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... - ...

Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davada talep konusunun zamanaşımı/hak düşürücü süreye uğramış olduğunu, aracın fahiş nitelikteki tamir bedeliyle tamir edilmiş olup, hukuki dayanaktan yoksun araç kiralama bedelinin talep edilmekte olduğunu, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsü müvekkilinin kusursuz olduğunu, yapılacak keşif neticesinde hazırlanacak bilirkişi raporuyla bu hususun sübuta ereceğini, davacının servis ve/veya sigorta şirketi ile yaşadığı anlaşmazlık halini müvekkillerinden talep etmesinin hakkaniyete aykırı olup,

ihtarda belirtildiği gibi bir zarar yaşandıysa bunun sebep olan sigorta şirketine ve/veya servise yönlendirilmesi gerektiğin savunarak, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...30.06.2018 günü 22.30 sıralarında, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ... İli, ... İlçesi, Otoban çıkışı, ...

Caddesi, ... kavşağı trafik ışıklarına geldiğinde kırmızı ışıkta geçiş yaparak aracının sol ön kısımları ile; kavşakta yeşil ışıkta geçiş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ ön kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen kazada davacının aracında hasar oluştuğu, davacının mahkememiz de iş bu ikame araç bedelinin tahsili talepli tazminat davasını açtığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı ... ..Şti' nin maliki olduğu, davalı ...' nun sürücüsü olduğu ... plaka sayılı araçlar arasında meydana gelen kazada tarafların kusur oranı, davacı aracında hasar oluşup oluşmadığı,

oluşmuş ise davacının araç kiralaması nedeniyle ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı, ikame araç bedelinin poliçe kapsamında olup olmadığı hususlarında kusur ve otomotiv uzmanı bilirkişi ile Sigortacı bilirkişiden 13/01/2021 ve 07/05/2021 havale tarihli kök ve ek rapor aldırılmış, aldırılan raporların denetime elverişli ve açık olması nedeniyle mahkememizce itibar edilerek hükme esas alınmış, buna göre; kazanın meydana gelmesinde davalı sigortaya ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...' nun % 100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsü davacı ...' nin kusursuz olduğu,

davalı sigorta tarafından davacıya 29/01/2019 tarihinde hasara ilişkin olarak 26.467,62.-TL ödeme yapıldığı, aracın düzenli ve sistemli bir çalışma ile makul tamir süresinin 25 iş günü olduğu, bilirkişilerce günlüğü 300 TL den 7.500 TL ikame araç bedeli hesap edildiği, her ne kadar davacı tarafça dosyaya ikame araca ilişkin fatura sunulmuş ve 117 gün araçtan mahrum kalması nedeni ile belirtilen gün üzerinden tazminat talep edilmiş ise de; aracın makul tamir süresinin 25 gün olduğu, davacının bunun dışında kalan günlere ilişkin talepte bulunamayacağı, yerleşik Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğu,

davacının, davalı sigortanın oyalaması nedeni ile aracı geç teslim aldığına ilişkin iddiasını ispatlayamadığı, dolayısıyla ikame araç bedelinin sigorta poliçesi kapsamında olmaması nedeniyle ikame araç bedelinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığı..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu maddi hasarlı trafik kazasına ilişkin yerel mahkemece aldırılan bilirkişi raporları ile ...'nun kazada asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, söz konusu kaza nedeniyle müvekkilinin aracının servis aracı olmasından kaynaklı yaptığı sözleşmeler gereği ikame araç kiralamasının zorunlu hale geldiğini, yerel mahkemece aldırılan bilirkişi raporu incelendiğinde makul tamir süresi ile ikame araç bedelinin neye göre belirlendiğine dair herhangi bir dayanak sunulmadığını,

genel geçer ortalama uygulanacak prosedürlerin somut olaya uyarlanmaya çalışıldığını, kaza geçirmiş servis aracının tamir süresinin 25 gün olabilecekse bile 117 gün boyunca tamir edilmemesinin sebebinin davalı sigorta şirketi ve diğer davalılar olduğunu, sigorta şirketi aracı tamir etmek için aldığını 117 gün boyunca aracı tamir etmediğini, bu yüzden soyut olarak makul tamir süresi değil de olaydaki somut gerçeklerin tespit edilmesi gerekirken soyut ve genel geçer teorilerle hazırlanmış dayanaktan yoksun rapora göre hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

müvekkilinin zararının giderilmediğini aksine mağduriyetinin daha çok arttığını, asıl sorumlu ve zararın artmasına neden olan davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddedilmesini kabul etmediklerini, yerel mahkemece hiç bir emsal araştırma yapılmadan maktu bir şekilde bilirkişinin sunduğu raporla kararı hukuka ve vicdana aykırı olarak verdiğini, yerel mahkemece hiç bir itirazlarının değerlendirilmediğini, araç kiralama bedeli irsaliyeleri mevcut iken hesaplamanın da faturalarda belirtilen miktar üzerinden yapılması gerektiğini, deliller ve dava dilekçesine sunulan eklerin dahi incelenmediğini,

değerlendirilmediğini ve araştırma yapılmadan karar verildiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ... Tic. Ltd.

Şti. ve ... vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleşmesinde müvekkillerinden ...'nun kusuru bulunmadığını, davanın zaman aşımı/hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu aracın S plakalı ticari araç olması nedeniyle ikame araç bedelinin talep edilemeyeceğini, kazanç kaybı istenebileceğini, davacının isteminin yersiz olduğunu, talep edilecek ikame araç bedeli ve kazanç kaybı bedelinin fahiş miktarda olmaması gerektiğini, davacının yaklaşık 4 ay boyunca kazaya konu aracı tamir ettirmediğini,

bu nedenle kendi kusuruyla zararın artmasına neden olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının kendi aracının onarımını yaptırarak, onarım bedeliyle birlikte onarım süresi boyunca uğramış olduğu kazan kaysını talep edebileceğini, davacı tarafça gönderilen ihtarnamede tamirin yaklaşık 20 gün sürdüğünün beyan edildiğini, hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında makul onarım süresinin davacının talebinden dahi fazla hesaplandığını, 25 gün üzerinden makul onarım süresine hükmedilmesinin davacının kendi beyanıyla çeliştiğini, mahkemece verilen hükmün taleple bağlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiğini,

davacının dosyaya sunduğu faturaların söz konusu dava ile ilgisi bulanmadığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ikame araç bedelinin karşı araç işleten, sürücü ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısından tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacı ve davalılar işleten ve sürücü vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi asıl ve ek raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davalı sürücünün kırmızı ışıkta geçerek sebebiyet verdiği kazada tam ve asli kusurlu olduğunun açık olduğu, davalı zorunlu mali mesuliyet sigortacısının ZMM Genel Şartları uyarınca ikame araç bedelinden sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı,

bu davalı yönünden davanın reddinin bu sebeple doğru olduğu, alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere araçta kaza sebebiyle oluşan hasarın kapsamı uyarınca makul tamir süresinin 25 gün olduğu, davacı her ne kadar tamir süresinin uzamasının davalı sigorta şirketi ile yapılan yazışmalar olduğunu belirtse de bu hususun işleten ve sürücüyü bağlamayacağı, davalı sürücü ve işletenin yalnızca aracın makul süredeki tamir ücretinden sorumlu oldukları anlaşılmakla tarafların istinaf itirazlarının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.