İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/436 K.2024/1369

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/01/2022 tarihli 2021/614 Esas ve 2022/8 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Kooperatifinin 2020 yılına ait Olağan Genel Kurulunun 30/07/2021 tarihinde toplandığını, genel kurulda alınan kararların .... nezdinde 23/08/2021 tarihinde tescil edilerek Türkiye Tic. Sic. gazetesinin 23/08/2021 tarih ve 10393 sayısında yayımlandığını, İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünce, unvan değişikliği ile tescil işlemine karşı müdürlüklerine gönderdiği yazıda, 1163 sayılı Koop.

Kanunun 3. maddesinin 10 bendinin 3. paragrafı uyarınca ana sözleşme değişikliğinin kuruluştaki usullere bağlı olduğunu, tarımsal amaçlı kooperatifin isim değişikliğini ana sözleşme değişikliği kapsamında kabul ederek genel kurul ilana çıkmadan önce değişiklik maddesi ile ilgili alınacak yönetim kurulu kararı alınmasını, alınan kararın noterden onaylandıktan sonra yönetim kurulu tarafından imzalanmış beş adet madde değişiklik tadil metni ile birlikte değişiklik izni alınmak üzere İzmir İl ve Tarım Orman Müdürlüğüne başvurması gerektiğini,

bu talebin uygun görülmesi halinde alınacak valilik olurunun üst yazı ile kooperatife bildirmesi ve tüm bu işlemlerden sonra unvan değişikliğinin Genel Kurul toplantı gündemine madde olarak eklenmek suretiyle ilan edilmesi ve yapılacak genel kurul toplantısında değişikliğin görüşülüp kabul edilmesinden sonra ... nezdinde tescilinin yapılarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilmesi gerektiğini, bu prosedüre uyulmadan yapılan unvan değişikliği ile ilgili kararın tescil ve ilanının yasal geçerliliğinin bulunmadığını belirterek iptal edilmesi ve iptal kararının ilan edilmesini talep ettiğini, T.C.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç ve Ticaret Genel Müdürlüğü'nü 03/04/2017 tarih ve 500335491-431.04-E-00023898185 sayılı yazısında belirtildiği üzere 6102 sayılı yasa ve Ticaret Sicili Yönetmeliği kapsamında, Ticaret Sicili Müdürlüklerince mevzuata aykırı olarak yapılan ve sonradan hatalı olduğu fark edilen tescil işlemlerinin resen düzeltilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davalı kooperatifin, 30/07/2021 tarihinde yapılan 2020 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısının 12. gündem maddesi ile Kooperatifi Ana Sözleşmesinin 2. maddesinin “ Kooperatifin Adı: ...

Kooperatifi”dir şeklinde yapılan unvan değişikliğinin 1163 sayılı yasada belirtilen usullere aykırı olduğundan geçerli olmadığının tespitiyle bu yönde alınan genel kurul kararının tescili işlemini resen terkin edilmesi hususunda müdürlüğe yetki verilmesini, ayrıca tescili konu unvanın dava sonuçlanıncaya kadar kullanılmaması yönünde tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, ancak savunma ve delil sunmadıklarından, münkir kabul edildikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "...Dava konusu terkin işlemi ile ilgili her ne kadar davacının resen terkin yetkisi bulunmasa dahi, söz konusu yanlışlığın düzeltilmesi için davalıya TTK 33. maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 37. maddesinin yollaması ile 36. maddesi kapsamında tebligat çıkartarak süre vermesi, verilen süre içerisinde davalının eksiklikleri gidermemesi halinde ise bu hususta yetki verilmesi için yetkili Asliye Ticaret Mahkemesine başvurması gerekmektedir. Yani bu husus, davacı ... için bir dava şartı olarak öngörülmüştür. Ancak dosya kapsamı incelendiğinde, davacının davalıya böyle bir süre vermediği, bu hususta herhangi bir tebligat çıkarmadığı ve doğrudan mahkemede dava açtığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğunda reddine... " şeklinde karar verildiği görülmüştür.

Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen karar gerekçesinde; kendileri tarafından talep konusu yapılan terkin işlemi ile ilgili her ne kadar davacının resen terkin bulunmasa dahi, söz konusu yanlışlığın düzeltilmesi için davalıya TTK 33. maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 37. maddesinin yollamasıyla 36. maddesi kapsamında tebligat çıkartarak süre verilmesi,

verilen süre içerisinde davalının eksiklikleri gidermemesi halinde ise bu hususta yetki verilmesi için yetkili Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulması gerektiği başka deyişle müvekkili ... için bir dava şartı olarak öngörüldüğünü ancak dosya kapsamının incelenmesinde müvekkili tarafından davalıya böyle bir süre vermediği bu hususta tebligat çıkarmadığını ve doğrudan mahkemede dava açması olarak belirtildiğini, dava konusu olay incelendiğinde: ...

Kooperatifinin 30.07.2021 tarihinde gerçekleştirdiği 2020 yılına ait Olağan Genel Kurulda alınan kararların ...nde 19/08/2021 tarihinde tescil edilerek, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 23/08/2021 tarih ve 10393 sayısında yayımlandığını, T.C.

İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün dava dilekçesinde tarih ve sayısı belirtilen yazısıyla ve özet olarak: 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 3. maddesinin 10. bendinin 3. paragrafı uyarınca ana sözleşmenin değişikliklerini yasal prosedüre uyulmadan, Kanuna ve Ana Sözleşmeye aykırı bir şekilde önerge verilmek suretiyle unvan değişikliğinin gündeme alınmak suretiyle görüşülerek kabul edildiğinden,

bu haliyle usule aykırı şekilde yapılan unvan değişikliğiyle ilgili Olağan Genel Kurul kararının tescil ve ilanın yasal bir geçerliliğinin bulunmadığı belirtilerek iptal edilmesi ve iptal işleminin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilerek, keyfiyetin İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün bilgilendirilmesi istenilmesi ancak T.C.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü 03/04/2017 tarih ve 50035491-431.04-E-00023898185 sayılı yazısında belirtildiği üzere, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Ticaret Sicili Yönetmeliği kapsamında, Ticaret Sicili Müdürlüklerince mevzuata aykırı olarak yapılan ve sonradan hatalı olduğu fark edilen tescil işlemlerin resen düzeltilmesi mümkün bulunmaması nedeniyle işbu davanın açıldığını, mahkemece verilen karar gerekçesinin yerinde olmadığını, gerekçeli kararda aleyhlerine 1.320,00-TL Arabuluculuk ücretine hükmedilmiş olup kararın bu yönüyle de usul ve yasaya aykırı olduğunu, iş bu dosya,

dava şartı arabuluculuğa tabi bir dava olmadığını, dava konusu itibariyle bir miktar paranın ödenmesine ilişkin bir dava olmadığını, bu minvalde eldeki dava, arabuluculuğa elverişli olmayıp doğal olarak taraflar arasında arabuluculuk müessesesi işletilmiş de olmadığını, hal böyleyken müvekkilinin aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın ortadan kaldırılarak, davalı ...

Kooperatifinin ( ...) 30.07.2021 tarihli 2020 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan ve tescil edilen unvan değişikliği ile ilgili 12 gündem maddesinin tescil işleminin resen terkin edilmesi hususunda yetki verilmesini, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ünvan değişikliğine ilişkin kooperatif genel kurulu kararının geçersiz olduğunun tespiti ile anılan kararın tescil işleminin resen terkin edilmesi hususunda yetki verilme istemine ilişkindir. Mahkemece davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut olayda; davalı ... Kooperatifinin 2020 Yılına ait Olağan Genel Kurulu'nun 30/07/2021 tarihli Genel Kurulun'da alınan ünvan değişikliğine ilişkin kararın ... tarafından 19/08/2021 tarihinde tescil edilerek, ilan edildiği, T.C.

İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından davacı sicile gönderilen 01/10/2021 tarihli yazıda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 3. Maddesinin 10. bendinin 3. paragrafı uyarınca ana sözleşmenin değişikliklerinin kuruluştaki usullere bağlı olduğu,

adı geçen Tarımsal amaçlı Kooperatifin isim değişikliğinin Ana Sözleşme değişikliği kapsamında kabul edilmesi gerektiği, Genel Kurul'un ilana çıkmadan önce değişiklik maddesi ile ilgili alınacak Yönetim Kurulu Kararı kararının noterden onaylatıldıktan sonra yönetim kurulu tarafından imzalanmış beş adet madde değişiklik tadil metni ile birlikte, değişiklik izni alınmak üzere İzmir İl ve Tarım Orman Müdürlüğü'ne başvurması gerektiği,

bu talebin uygun görülmesi halinde alınacak Valilik Olurunun üst yazı ile Kooperatife bildirmesi ve tüm bu işlemlerden sonra unvan değişikliğinin Genel Kurul Toplantı gündemine madde olarak eklenmek suretiyle ilan edilip, yapılacak Genel Kurul Toplantısında değişikliğin görüşülüp kabul edilmesinden sonra ... nezdinde tescilinin yapılarak Türkiye Ticaret sicili Gazetesinde ilan edilmesi gerektiği, bu prosedüre uyulmadan, adı geçen Kooperatifin 30/07/2021 tarihli Olağan Genel Kurulunda, Kanuna ve Ana Sözleşmeye aykırı bir şekilde önerge verilmek suretiyle unvan değişikliğinin gündeme alınmak suretiyle görüşülerek kabul edildiğinden,

bu haliyle usule aykırı şekilde yapılan unvan değişikliğiyle ilgili Olağan Genel Kurul kararının tescil ve ilanın yasal bir geçerliliğinin bulunmadığı belirtilmesi üzerine davacı sicil tarafından eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar mahkemece, tescil işlemindeki yanlışlığın düzeltilmesi için davalıya TTK 33. maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 37. maddesinin yollamasıyla 36. maddesi kapsamında tebligat çıkartılarak süre verilmemesi, bu hususun dava şartı olması nedeniyle eldeki dava usulden reddedilmiş ise de, TTK'nun 37. Maddesi yıllamasıyla 36. Maddesi uyarınca davalı Kooperatife tebligat çıkarılsa dahi, davalı kooperatifi temsile yetkili yönetim kurulu üyelerinin daha önce Genel Kurul tarafından karara bağlanan isim değişikliği işlemi ile ilgili Genel Kurul kararını değiştirme yetki ve hakları bulunmadığı gibi sonradan T.C.

İzmir Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne yapacakları izin başvurusu ve alınacak izin ile dava konusu 1163 sy Kooperatifler Kanunu'nun emredici düzenlemelerine ile Anasözleşme hükümlerine aykırı olarak aldığı iddia olunan Genel Kurul kararına geçerlilik kazandırılmasının da mümkün olmadığı dikkate alındığında, TTK'nun 37. Maddesi yollamasıyla TTK'nun 36. Maddesi gereğince davalı kooperatife tebligat çıkarılarak eksikleri tamamlaması için süre verilmesinin sonuca etkili olmayacağından, mahkemece davanın esasına girilerek,

tarafların delilleri toplanıp, sonucuna göre davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi hatalı olup, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmüştür.

Yukarıda izah edilen nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının ESASTAN KABULÜNE; Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/01/2022 tarihli 2021/614 Esas ve 2022/8 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

3-İSTİNAF AŞAMASINDA; davacı tarafından yatırılan 80,70-TL istinaf karar harcının istek halinde davacı tarafa iadesine,

4-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda ele alınmasına,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,