İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/536 K.2022/622

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2022 tarihli 2021/307 Esas ve 2022/52 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın 21.03.2020 tarihinde kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla, İzmir Anafartalar Caddesi Hurşidiye Cami yan yolunda seyir halindeyken müvekkiline çarptığını, müvekkilinin çarpma sonucunda meydana gelen kazada yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davalı sürücünün kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Trafik Sigortası poliçesinin davalılardan, ...

Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edildiğini bildirerek, müvekkili ...'da meydana gelen sürekli çalışma gücü kaybı sebebi ile oluşan zararın şimdilik. 1.000,00 TL'sinin davalılar ...

Sigorta A.Ş. 'den ( poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) ve ...'dan kaza tarihi olan 21.03.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihi olan 21.03.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili cevap dilekçesi ile özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı, ... adına kayıtlı aracın T-182409319-0-0 poliçe numarası ile 26.12.2019-26.12.2020 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda azami limitin 410.000,00-TL olduğunu, manevi tazminatın poliçe teminatı dışında olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;''...davacı tarafın maddi ve manevi tazminat davasından feragat etmesi ...'' gerekçesiyle; ''...davacının maddi ve manevi tazminat davalarının feragat nedeniyle reddine..."karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaza dolayısıyla uğramış olduğu maddi zararı davalı ...

İle sulh olunması neticesinde karşılanmış olup işbu sulh sebebi ile maddi tazminat talebine ilişkin ana para, işlemiş ve işleyecek faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin taleplerinden davalılar ... sigorta A.Ş. ve ... yönünden feragat edildiğini, davacının kaza dolayısıyla uğramış olduğu manevi zararına yönelik tazminat talebine ilişkin olarak ise davalı ... ile sulh olunmuş ve işbu sulh sebebiyle manevi tazminat talebine ilişkin ana para, işlemiş ve işleyecek faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin taleplerinden davalı ... yönünden feragat edildiğini,

yerel mahkeme tarafından maddi tazminat hususunda ticari dava şartı olan arabuluculuk ücretine ilişkin Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına şeklinde hatalı bir şekilde hüküm tesis edilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, zira somut olayda müvekkilinin maddi zararının davalı ... tarafından karşılanması sebebi ile sulh olunarak davadan feragat edildiğini, burada aslında hakkın özünden feragat söz konusu olmayıp;

müvekkili alacağına yargılama sırasında kavuştuğu için feragat edildiğini, esasen davanın konusuz kaldığını, işbu sebeple kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek, istinaf itirazında bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazası nedeniyle yaralanan davacının maddi ve manevi zararlarının, kazaya karışan araç sürücüsü ve zorunlu trafik sigortacısı olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; maddi ve manevi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 ve 14. maddelerinde arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerinden olduğu belirtilmiştir. HMK'nın 331/1. maddesinde ise; "davanın konusuz kalması sebebi ile davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

Eldeki dava, 6102 Sayılı TTK da düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklanan mutlak ticari dava niteliğindedir, bu nedenlerle 01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren 7155 Sayılı Yasa uyarınca arabuluculuk dava şartına tabidir. Davadan önce, davacı tarafça 7155 Sayılı Yasa uyarınca arabuluculuk başvurusunun yapılıp, bu şartın yerine getirildiği, davacı ile davalı ... arasında anlaşılamama tutanağı tutulduğu sabittir. Arabuluculuk dava şartına tabi olan bu davada, yargılama sırasında davalı tarafça ödeme yapılması sonucunda tarafların sulh protokolü ve feragat dilekçeleri sunmaları üzerine, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Esasen dava açıldıktan sonra, davalılar tarafından yapılan bu ödeme nedeniyle davacı tarafın davadan feragat ettiği açık olup, bu durumda davalı tarafların davada haksız olduğu ve davanın açılmasına sebebiyet verdikleri, her ne kadar davacı tarafça HMK'nın 307 maddesi gereğince davadan feragat edilmiş ise de feragatin maddi anlamda hakkın özünden feragat niteliğinde bulunmadığı, ödeme nedeniyle davanın konusuz kalmasından kaynaklanan şekli anlamda feragat niteliğinde bulunduğu görülmektedir.

Zorunlu arabuluculuk gideri yönünden, dava açılmasına davalı ... şirketinin sebebiyet verdiği gözetildiğinde, davadan önce 7155 Sayılı Yasa gereğince başvurulan arabuluculuk dava şartı yolundaki arabulucuya ödenen ücretinin de yargılama giderlerinden sayılması gerektiği ve buna göre bu ücretin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı ... şirketinden tahsil edilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile davacı uhdesinde bırakılması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Ayrıca, maddi ve manevi tazminat davaları, birbirinden bağımsız davalar olduğundan, harç ve yargılama giderlerinin de ayrı ayrı hesaplanması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE

A)Davacının maddi ve manevi tazminat davasının feragat sebebiyle REDDİNE,

a-Maddi tazminat yönünden, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL karar harcının başlangıçta peşin olarak alınan 140,04 TL harcın mahsubu ile bakiye 59,34 TL'nin kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde davacıya aidesine,

b-Davalılarca talep edilmediğinden, davalılar yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

c-Davacı tarafça yapılan arabuluculuk gideri dışındaki yargılama giderinin taleple bağlı kalınarak, davacı üzerinde bırakılmasına,

d-1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında davalı ... şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,

e-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

B)Manevi tazminat yönünden, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL karar harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

a-Davalı ... tarafından talep edilmediğinden davalı yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

b-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

c-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,"

ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

2-İSTİNAF AŞAMASINDA;

a-İstinaf başvurusu sırasında istinaf edenden alınan istinaf karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde iadesine,

b-İstinaf incelemesi esnasında davacı tarafça yapılan 38,00-TL tebligat gideri ve 220,70 TL istinaf başvuru harcı olmak üzere toplam 258,70 TL istinaf yargılama giderinin davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

d-HMK nın 359/4. maddesi uyarınca kararın, temyize tabi olmaması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 07.04.2022 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.