İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/910 K.2025/11

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/12/2021 tarihli 2018/1160 Esas ve 2021/1128 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın 18/05/2018 tarihinde sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı motosikleti ile, davalı sürücü ...'a ait sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpması sonucunda ağır bir şekilde yaralandığını, müvekkiline çarpan araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, kazaya sebebiyet veren aracın ZMMS sigortacısının davalı sigorta şirketi olduğunu, bu nedenle davalının müvekkilinin uğradığı zararın tümünden sorumlu olduğunu, davalı ... firması adına kayıtlı ... plaka sayılı araç kayıtlarına ihtiyati tedbir ya da uygun görülmesi halinde ihtiyati haciz konulmasını,

sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile poliçe kapsamı ile sınırlı olmak üzere; maddi tazminat yönünden belirsiz alacak davasının kabulü ile şimdilik 100 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı ve 100 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 200 TL maddi tazminatın, müvekkil için 60.000,00.-TL manevi tazminatın, davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili, 19/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile; sürekli maluliyetten kaynaklı 116.074,61 TL, geçici iş göremezlikten kaynaklı 7.344,02 TL: Toplamda 123.418,63 TL alacakları dava tarihi olan 04/10/2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilin davaya konu trafik kazasına karışmış ise de davacının öne sürdüğü gibi müvekkilin asli kusurlu olmadığını, kazaya konu ... plakalı araç üzerinde ZMSS poliçesi ve sigorta poliçesi bulunduğunu, bu sigorta şirketlerine başvuru yapılmadan tazminat davası açılması gerektiğini, müvekkilinin meydana gelen kaza ile ilgili herhangi bir borcunun bulunmadığını, bu nedenlerle dilekçelerinin kabulüne ve davanın öncelikle usul hukuku nedeni ile dava süresinde açılmadığından reddine, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usuldan reddine, yargılama neticesinde müvekkilin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığından davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, ancak savunma ve delil sunmadıklarından, davayı inkar etmiş sayıldıkları görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "...Somut olayda davacının maluliyetine esas yaralanmalarının bacak ve diz bölümlerinde olduğu, gerekli koruyucu ekipman kullanıldığına dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı, davacı tarafça koruyucu ekipman kullanılarak aracın kullanılması halinde maluliyetin bu ölçüde gerçekleşmeyebileceği hususları gözetilerek takdiren hesaplanan tazminat miktarları üzerinden %20 oranında müterafık kusur indirimi uygulanmıştır.

Uygulanan müterafık kusur nedeniyle davalılar lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Davada ayrıca manevi tazminat talebinde bulunulmuştur.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır.

Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Mahkemece kazanın oluş şekli, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kazanın gerçekleşmesindeki kusur durumları, davacının yaşı, maluliyetinin boyutu ve maluliyetin günlük hayatını etkileme derecesi, paranın alım gücü, son yıllarda artan enflasyon oranına kıyasla yasal faiz miktarının düşük nitelikte kalmasının hükmedilecek tazminat miktarının tatmin niteliğini hafiflettiği hususları birlikte değerlendirilerek 12.000,00-TL manevi tazminat takdiri uygun görülmüştür.

Davacı tarafça avans faizine hükmedilmesi talep edilmiş olup, her ne kadar zarar veren davalı aracı trafik kaydında hususi görünmekte ise de araç maliki ticaret şirketi olup Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin ve kapatılmasından sonra Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin artık istikrar kazanmış uygulamasına göre ticaret şirketine ait aracın hususi nitelikte olması mümkün olmadığı ve ticari nitelikte olduğunun kabulü gerektiği, ticaret şirketine ait aracın vereceği zarardan dolayı hükmedilecek tazminata avans faizi işletilebileceği gözetilerek belirlenen tazminat miktarlarına davalı araç maliki ve sürücüsü yönünden haksız fiil,

sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletildiği.." gerekçesiyle "...Davanın kısmen kabulü ile, davacının sürekli maluliyetinden doğan 116.074,61-TL ve geçici iş göremezlik zararından doğan 7.344,02-TL maddi tazminatlara %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak 92.859,69-TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı ile 5.875,22-TL geçici iş gücü kaybı tazminatının davalı sigorta açısından poliçe limitlerini geçmemek kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarlarına dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

fazlasına ilişkin istemlerin reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 12.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... San ve Tic. Ltd. Şti ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlasına ilişkin istemin reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı ...nın malik bulunduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın sebep olduğu kaza sonucu araç sürücüsü müvekkili ... bacağından yaralandığını, çarpmanın etkisiyle sol bacak kalça kısmında kırılma oluştuğunu, kaza tarihinden itibaren 3 gün Ege Üniversitesi Araştırma Hastahanesinde yatmak zorunda kaldığını, bir seri operasyon geçirdiğini, kazadan itibaren sol bacağını hiçbir şekilde kullanamadığını, Behçet Uz Hastahanesinde fizik tedavi gördüğünü,

müvekkilinin kaza tarihinden itibaren hiçbir şekilde çalışamadığını ve geçimini sağlayamadığı gibi kazadan sonraki bir aylık süreçte yataktan kalkamadığını ve bakıma muhtaç hale geldiğini, müvekkiline büyük kemik parçalı kırıkları cerrahisi uygulanarak sol kalça bölgesinde platin takıldığını, özellikle sol bacak kalça kemiğinin kırılması ile kazadan itibaren kişisel bakım ve işlerini dahi tek başına gerçekleştiremediği çok acı bir dönem geçirdiğini, manevi tazminat miktarı tayin edilirken müvekkilinin yaşadığı manevi acıların zaman bakımından uzunluğu, olayın özellikleri,

davalı araç sürücüsünün asli kusurlu oluşunun manevi tazminatın belirlenmesinde dikkate alınmasının gerektiğini, mahkemece alınan raporlarda görüleceği üzere müvekkil hayatının geri kalan döneminde %8 meslekte kazanma kaybı ve %12 oranında özürlülük oranıyla kalıcı nitelikte bir kayba uğradığını, müvekkilinin hayatı boyunca bu mağduriyeti yaşayacak olması ve bu mağduriyetin davalı tarafın asli kusuruyla meydana gelmiş olması karşısında mahkemece takdir edilen manevi tazminatın kabulünün mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle müvekkili için mahkeme tarafından takdir edilen 12.000,00 TL manevi tazminatın çok az olduğunu,

taleplerinin kabulü ile 60.000,00 TL'nin faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini, resen tespit edilecek nedenlere dayalı olarak manevi tazminat yönünden taleplerinin kabulüne, kararın kaldırılarak 60.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasıdır. Mahkemece maddi ve manevi tazminat davalarının kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

TBK. nun 56/1 maddesindeki "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. " şeklindeki yasal düzenleme gereğince davacıların manevi tazminat talep etme hakkı mevcuttur. Manevi tazminat, 22.06.1966 tarih ve 7/7.sayılı İçtihatları Birleştirme Kararı'nda da etraflıca açıklandığı üzere, ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır.

Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Zarara uğrayanın manevi ızdırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araçtır.Takdir edilecek manevi tazminet miktarı bir yandan manevi acıları gidermeli, kamuoyu ve sosyal vicdanda kabul görmeli, diğer yandan ise zarar gören açısından zenginleşme aracı olmamalıdır.

Kusur oranı, her ne kadar matematiksel anlamda bir indirim yapılmasını gerektirmezse de manevi tazminatın miktarını tayinde önem arz eder.

Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde, davacı ...'ın sol uyluk kemiğinde parçalı kırık, sol bacak boyunda diğer bacağına göre kısalık, 9 ay geiçici iş göremezlik ve %8 sürekli iş göremezliği oluşak şekilde yaralanması ile sonuçlanan kazanın meydana geliş şekli, davaya konu trafik kazasında davacı sürücü ile davalı sürücü ...'ın kusur oranları, olay tarihindeki paranın alım gücü, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, davacının yaralanması nedeniyle çektiği elem ve ızdırap nazara alınarak davacı için takdir edilen manevi tazminatın bir miktar düşük kaldığı anlaşılmakla davacı vekilinin bu husustaki istinaf itirazı kabul edilmiştir.

Ancak, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, anılan hususta gerekli düzeltmenin yapılarak HMK 353/1-b-2.madde uyarınca Dairemizce yeniden hüküm tesis edilmesine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazının kabulü ile kararın kaldırılarak HMK’nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Dairemizce yeniden hüküm tesisine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.