İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/952 K.2022/956

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/245 Esas sayılı ve 15/04/2022 ara karar tarihli dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekilinin davalı ...'ın İzmir'de bulunan ofisine yanında ... ile birlikte 27/12/2019 tarihinde gittiğini, davalı ile ön görüşme yaptığını, 30/12/2019 tarihinde müvekkilinin yanında ... ve ...'in bir tanıdığı ile birlikte Ezine'den İzmir'e gittiğini, davalı ile buluştuğunu, müvekkilinin davalıdan 200.000,00 TL borç para istediğini, davalının nakit para yerine iki adet ... ve ... plaka sayılı araçları para yerine geçecek şekilde vereceğini, ancak tapu senedi ve elden senet alacağını belirttiğini, davalı lehine müvekkiline ait Çanakkale ili, ... ilçesi, ... köyü,

... parselde kayıtlı taşınmazın üzerine 350.000,00 TL lik Çanakkale ili, ... ilçesi, ... köyü, ... parselde kayıtlı taşınmazın üzerine de 150.000,00 TL lik ipotekler konulduğunu, davalının Ezine Noterliği 03/01/2020 tarihli, 03244 yevmiye nolu ve yine Ezine Noterliği 03/01/2020 tarihli 03245 yevmiye nolu sözleşmeler ile araçların 141.000,00 TL ve 53.000,00 TL üzerinden müvekkiline devredildiğini, davalının müvekkilinden ayrıca 16 adet boş senet imzalamasını istediğini, senetlerin 16 tane olmasının da müvekkilinin araç vasıtasıyla alacağı paranın geri ödemesinin 16 eşit takside bölünmesi olduğunu,

müvekkilinin araçları teslim alıp satabilmek için paraya sıkışık olduğundan teknik bilgi yetersizliğinden araçların bedelini öngöremediğini, 16 adet boş senedi imzalamak zorunda kaldığını, davalının ise dava konusu 16 adet senedi kötü niyetle tanesi 35.000,00 TL olacak şekilde doldurduğunu, toplam 560.000,00 TL lik senet oluşturduğunu, müvekkilinin bunun dışında bir de tapuda 500.000,00 TL üzerinden ipotekli borç senedi ile borçlandırıldığını, müvekkilinin 16 adet boş senedi imzaladıktan sonra araçları toplamda 160.000,00 TL bedelle ancak satabildiğini,

müvekkilinin araçların değerinin söylenen 235.000,00 TL'den 75.000,00 TL daha düşük olduğunu, müvekkilinin gerçekte davalıya sadece 160.000,00 TL borcu olduğunu, bu nedenle senetlerin toplamı olan 560.000,00 TL den kabul edilen 160.000,00 TL dışında kalan 400.000,00 TL lik menfi tespit talebinde bulunduklarını, bonoların araç satışına uygun hazırlanması gerekirken davalı tarafından haksız ve kötü niyetle yüksek fahiş miktarda doldurulduğunu,

bu nedenlerle davalı elindeki 16 adet bono senedinin haksız icraya konulmasını ve 3. Kişilere ciro yoluyla tahsil kabiliyetinin yaratılmasının önlenmesi amacıyla teminat istenmeksizin ihtiyati tedbir kararı konulmasına ve müvekkilinin sözleşmeye bağlı düzenlenen davalının yedindeki toplam 16 adet senedin 160.000,00 TL lik kısmı haricinde senet borcu olmadığının tespitini ve bu miktar dışındaki 400.000,00 TL toplam tutarlı senetlerin iptaline, asıl alacağın %20 tutarında tazminatın müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanmış bulunan 03/01/2020 tarihli Araç Alım/Satım Sözleşmesinden anlaşılacağı üzere davacı tarafın, davalı müvekkilinden 2 adet araç satın aldığını ve bu araçların toplam satış bedelinin 490.000,00.TL olarak belirlendiğini, 490.000,00.TL olarak belirlenen satış bedelinin ise, 28/02/2020 tarihinden başlayarak aylık 35'er bin TL'lik taksitler halinde 14 eşit taksitte ödenmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca ilgili araç alım satım sözleşmesinin 4. maddesinde, sözleşmeye aykırılık halinde 10.000,00.TL tutarında cezai şart ödenmesinin kabul edildiğini,

ortada hukuka uygun ve geçerli bir alacak söz konusu olup, bu alacak karşılığında ilgili bonoların düzenlendiğini, bu bonolardan ödeme tarihleri geçmesine rağmen davacı/borçlu tarafından ödenmeyen 29/02/2020 ödeme tarihli 35.000,00.TL'lik ve 28/03/2020 ödeme tarihli 35.000,00.TL'lik bonoya dayalı olarak davacıya karşı İzmir 14. İcra Müdürlüğünün 2020/4100 Esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, kaldı ki, taraflar arasında imzalanmış bulunan 03/01/2020 tarihli Araç Alım Satım Sözleşmesinin 9. Maddesindeki "Muacceliyet Kaydı" koşulu gereğince, diğer 12 adet bononun tamamının da muaccel hale geldiğini,

davaya konu 14 adet bononun gerçeğe aykırı şekilde düzenlendiğini iddia eden davacı borçlunun, hukuken bu iddiasını yazılı delillerle ispatlama zorunluluğu olup, tamamen soyut ve hukuki dayanaktan yoksun iddialara dayalı iş bu davanın reddini talep ettiklerini, taraflar arasında, ilgili araç alım/satım sözleşmesinin ek özel şartlarına dair 03/01/2020 tarihli EK SÖZLEŞME imzalanmış olup, bu sözleşmedeki hükümlerden anlaşılacağı üzere, ortada herhangi bir şekilde mükerrer bir borç ihdasının söz konusu olmadığını, Ek Sözleşmenin 3. Maddesinde.

"03/01/2020 tarihli araç alım sözleşmesine konu ... plaka sayılı 2017 model ... marka araç ve ... plaka sayılı 2016 model ... marka aracın taksitle toplam satış bedelleri olan 490.000,00.TL (DörtyüzdoksanbinTL)'ye karşılık alıcıdan alınmış olan 14 adet 35.000'er liralık bono bedellerini teminat altına almak için mükerrer anlamına gelmemek kaydıyla alıcı tarafından satıcı lehine Çanakkale ili, ... ilçesi, ... köyü, ... mevkii, ....

Pafta, ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine 350.000,00.TL ve ... parselde kayıtlı diğer taşınmaz üzerine 150.000,00.TL'lik anapara ipoteği hakkı tesis edilecektir." Yine Ek Sözleşmenin 4. maddesinde;"Araçların satış bedellerine karşılık alıcı tarafından satıcıya verilmiş olan bonoların herhangi birinin vadesinde ödenmemesi halinde, satıcı isterse bonolar üzerinden icra takibi, isterse ipotek hakkına dayalı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişebilecektir."hükümlerinin yer aldığını, İcra İflas Kanunu 45/3. maddesi ile atıf yapılan aynı Kanunun 167/1.

Maddesi gereğince; alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senede (bono) müstenit olan alacaklı, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, bu bölümdeki hususi usullere göre haciz yolu ile veya borçlu iflasa tabi şahıslardan ise, iflas yolu ile takipte bulunabileceğini, Yargıtay'ın konu hakkındaki emsal uygulamaları bu yönde olup, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 01/12/2016 tarihli 2016/30490 Esas - 2016/24761 Karar sayılı emsal kararının da bu yönde olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen Whatsapp mesajlaşma kayıtlarını kabul etmemekle birlikte,

davacının özel bir kurgu yapmak suretiyle kendisine gerçeğe uygun olmayan delil yaratmaya çalıştığının anlaşıldığını, eldeki ipotek hakkına dair düzenleme biçimindeki resmi ipotek akit tabloları ile ipotek belgeleri, ipotek bedellerinin gerçekliğini ve hukuki geçerliliğini gösteren 03/01/2020 tarihli Araç Alım/Satım Sözleşmesi ile aynı sözleşmenin eki olan 03/01/2020 tarihli Ek Sözleşme koşulları incelendiğinde, davacının iddialarının borçtan kurtulmaya yönelik haksız ve soyut iddialar olduğunun kesin delillerle sabit olduğunu belirterek haksız ve yersiz şekilde açılan iş bu davanın REDDİNE,

yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ''... Söke İcra Müdürlüğünün 2020/827 Esas sayılı takip dosyasında alacaklının dava dışı ... olduğu, davacı tarafın Söke İcra Müdürlüğünün 2020/827 Sayılı dosyasında vezneye giren paranın İzmir 20 İcra Müdürlüğünün 2020/4100 ve 2021/8320 sayılı dosyalarına ödeme yapılmasının durdurulmasına yönelik talebinin Söke İcra Müdürlüğünün 2020/827 Esas sayılı dosyasına yönelik bir talep olup takip hukukuna ilişkin olduğu, HMK 389 ve 390. Maddeleri kapsamında ihtiyati tedbir şartlarının mevcut olmadığı...'' gerekçesiyle; ''...Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine,...'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İzmir Cumhuriyet Başsavclığının 2921/9245 hz. sayılı soruşturmasını iddianame tanzimi ile İzmir 51. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/285 E. sayılı ve tefecilik konulu davanın açıldığını, bu süreçte şikayetleri üzerine , İzmir 51. Asliye Ceza Mahkemesi sanıklarından olan ... hakkında da tefecilik suçu isnadı ile kamu davası açıldığını işbu alacaklı sanığın, müvekkiline ait bir kısım gayrımenkullerini Söke İcra Müdürlüğündeki 2020/827 E. sayı ve menfi tespit davasına konu alacak dosyası kapsamında takibe devamla ve işbu kere Ezine İcra Müdürlüğünün 2020/216 talimat dosyası eliyle 06.04.2022 tarihinde satışını gerçekleştirdiğini,

işbu sanık-alacaklı ... hakkında da menfi tespit konulu Söke 1. Asliye Hukuk Mahkemesinden icra satış veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesinin durudurlmasını tedbiren karar verilmesini istediklerini, alacaklı sırasında bulunan işbu mahkeme davalı alacaklısı-sanık olan ...'ın da İzmir 14. İcra Müd. 2020/4100 E. sayılı icra dosyası ve İzmir 20 İcra Müd.

2021/8320 E. sayılı dosyaları eliyle icra satış veznesindeki parayı ahzu kabz hakkı doğduğunu, kaldı ki; alacaklı-davalı sanık ...'ın 4. fıkrada yazılı olduğu üzere icra açık artırma satış işlemi sattırdığı gayrımenkullerde aynı zamanda alacaklı-davalı ...'ın da ayrıca 500 bin tl bedelli ipotek tesis ettirmiş olması nedeniyle ipotek alacaklısı olarak işbu veznedeki icra satış bedelinin kendisine ödenmesi sözkonusu olduğundan,

dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla mahkemeden söke icra müdürlüğünün 2020 /827 E. sayılı icra dosyası kapsamında ezine icra müdürlüğünün istinabe ettiği ve satışını istediği keza davalı ...'ın da ipotek tesis ettiği gayrımenkullerinin icra dairesi eliyle satışından elde edilen ve veznesine giren satış parasının , davalı ...'ın alacaklısı olduğu İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2020/4100 E. ve 201/8320 E. sayılı icra takip dosyalarına ödeme yapılmasının tedbiren durdurulması istemi olduğunu, Söke 1. Asliye Huk.

Mahk. nin 2022/180 E. sayılı davasında 14.04.2022 tarihinde buyurulan ve Söke İcra Müd. nün 2020/827 E. sayılı icra veznesindeki satış parasının ödenmesinin tedbiren durdurulmasına dair ara kararı örneğini de ibraz ettiklerini, ancak icra satış veznesinde yatan paranın davalı ...'a ödenmesinin tedbiren durdurulması istemlerinin reddine dair somut bir gerekçenin olmadığını (ve istemimizin hangi şartların eksikliği bakımında reddedildiğini) sayın yerel mahkememzin kararının gerekçesinde göremediklerini belirterek 15.04.2022 tarihli ara kararının istinafen kaldırılarak "kabulüne "dair karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra açılan bonoya dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Talep, Söke İcra Müdürlüğünün 2020/827 Sayılı dosyasında vezneye giren paranın İzmir 20. İcra Müdürlüğünün 2020/4100 ve 2021/8320 sayılı dosyalarına ödeme yapılmasının durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, tedbir talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

İzmir 20.İcra Müdürlüğünün 2021/8320 sayılı dosyasında takibin, Çanakkale .... .... Köyü ... pafta ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerindeki 350.000 TL bedelli ve ... pafta ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerindeki 150.000 TL bedelli ipoteğe ilişkin ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatıldığı, icra takibinin ... tarafından ... aleyhine İzmir 14.İcra Müdürlüğünün 2020/4100 Esas sayılı dosyadaki takip konusu 70.000,00 TL asıl alacak tutarı yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yapıldığı anlaşılmıştır.

Söke İcra Müdürlüğünün 2020/827 Esas sayılı dosyasında icra takibinin ... tarafından ... aleyhine 400.000 TL bedelli ve 300.000 TL bedelli senetler nedeniyle kambiyo senetlerine mahsus yol ile yapıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına göre, davacının tedbir talebine esas Söke İcra Müdürlüğünün 2020/827 Esas sayılı dosyasında icra takibinin davacı ... tarafından ... aleyhine başlatıldığı, eldeki davanın konusu olmayan söz konusu takibin taraflarının da aynı olmadığı, dolayısıyla mahkemece davacının dava konusu olmayan takip ile ilgili olarak takip hukukuna ilişkin bir hususta tedbir kararı talep edilmiş olduğu gerekçesiyle tedbir talebinin reddine dair verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamakla davacı vekilinin itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.