İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/991 K.2025/458

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2022 tarihli 2017/251 Esas ve 2022/204 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...'in oğlu ve ...'in kardeşi olan ...'un 31.10.2010 tarihinde Menemen'de ... plakalı aracın sürücüsü ...'in idaresinde iken trafik kazasında çarpması sonucunda vefat ettiğini, aracın davalı sigorta şirketlerine zorunlu mali mesuliyet sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, araç sürücüsü ... hakkında tesis edilen Menemen 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/258 E. - 606 K.sayılı mahkumiyet kararının kesinleştiğini, müvekkillerinin vefat eden ...'nin desteğinden yoksun kaldıklarını,

sigorta şirketlerine başvurmasına rağmen müvekkiline ödeme yapılmadığını bildirerek; belirsiz alacak davası olarak görülen ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 100,00 TL cenaze ve def'in masrafı, davacı ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 31.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili 27/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı ... için maddi zararı (destekten yoksun kalma) 134.709,28 TL olarak arttırdıklarını, davacı ... için maddi zararı (destekten yoksun kalma) 5.464,07 TL olarak artırdıklarını, sonuç olarak cem'an 140.173,35 TL maddi zararın ve defin masraflarının 31.10.2010 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle müteveffanın desteğinden yoksun kaldığı iddiası ile davacı ... tarafından Karşıyaka 1. İş Mahkemesinin 2011/255 E.sayılı dosyası ile müvekkili şirket ve sigortalı aleyhine dava açtığını, davanın sonuçlanıp kesinleştiğini, kesin hüküm nedeni ile işbu davanın reddi gerektiğini;

kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin söz konusu zarardan kaza tarihindeki poliçe teminat limitleri dahilinde kusur oranında sorumlu olduğunu, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini, davacıların kaza sebebi ile elde ettikleri gelir ve tazminatların mahsubunun gerektiğini, faizin dava tarihinden itibaren istenebileceğini bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile müvekkili şirket nezdinde şahıs başına 30.000,00 TL teminatla sınırlı olarak sigortalı olduğunu, ancak bunun için öncelikle ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş.'den tazminatları istemesi gerektiğini, bu tazminat yetmezse müvekkili şirketin düzenlediği poliçe kapsamındaki teminatın devreye gireceğini, davacılardan ...'in müteveffanın kız kardeşi olduğunu, kendisinden büyük kız kardeşine maddi destek olmasının söz konusu olmadığını, kaldı ki ...'in kazadan üç buçuk yıl sonra evlenerek haneden ayrıldığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece ''...Davacı ... yönünden açılan davanın 6100 sayılı HMK’nun 114/1-i bendi uyarınca KESİN HÜKÜM DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN REDDİNE, Davacı ... yönünden açılan davanın; Davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın REDDİNE, Davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın kabulü ile 5.464,07-TL alacağın 04/01/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine...'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı mali mesuliyet sigortacısı ölümden dolayı bir lira maddi zarar dahi ödeme yapmamış olup feragat ve ibranamenin sadece işverene yönelik manevi tazminat için yapıldığını, davalılar ihtiyati dava arkadaşı olup biri hakkındaki davadan vazgeçmenin diğerini etkilemeyeceğini, davacının sigorta şirketi hakkındaki davasından vazgeçmediğini ve feragat dilekçesinde sadece karşı taraf yani işverenden bahsettiğini, eğer sigorta şirketinden de vazgeçseydi dilekçeyi tekil ifade ile değil çoğul ifade ile yazacağını, davalılar hakkında vazgeçiyorum demeyip bu durumu duruşmada açıkladığını,

feragat beyanının irade bozukluğu nedeni ile geçersiz olduğunu, hakimin bir kuruş bile maddi zarar ödemeyen ve olayın acı ve üzüntüsü içinde kıvranan ve duruşmadada feragatı sadece işveren hakkında yaptığını beyan etmesine rağmen saikte hata yaptığını ve hataya zorlandığını görmeden feragatı sigorta şirketine teşmil etmesinin yanlış olduğunu, aracın işleteni ve sahibi işveren ... davacının iradesini sakatlayarak feragatı yaptırdığını, yoksa sigorta şirketini ibra edip feragat etmesinin işverene bir fayda sağlamayacağını, ekonomik olarak güçsüz taraf olan sigortalının,

bir iş kazasından sonra uğradığı maddi zararının miktarını bilmeden zararını karşılamaktan uzak, orantısız bir ödeme ile bakiye alacağından vazgeçeceğinin kabulü hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, hiçbir maddi karşılık almayan sigortalı veya hak sahiplerinin işvereni ibra etmesinin de asla olanaklı olmadığını, bu gibi durumlarda, işçi lehine yorum ilkesi gereğince ayrıca gabinin varlığının iddia ve ispatının gerekmeyeceğini, Karayolları Trafik Kanununun "Sorumluluğa dair anlaşmalar" kenar başlığı altında 111. maddesine göre, Karayolları Trafik Kanunuyla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğunu,

tazminat miktarlarına dair olup, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde davaya konu yapılarak iptal edilebileceğini, bu durumda hak kazanılan tutar ile ödenen miktar arasında açık nispetsizlik olup olmadığı üzerine durulması gerektiğini, açık nispetsizlik halinde belgenin ibraname olarak değerlendirilmemesi gerektiğini,

ibranamenin gabin sebebiyle yasada belirtildiği üzere iki yıl içinde iptalinin istenebileceği ya da açılmış bir davada defi yoluyla ileri sürülebileceğinin yargısal kararlarda da kabul edildiğini belirterek istinaf talebinin kabulü ile davacı ... yönünden verilen red kararının ve aleyhe olan diğer hususların kaldırılarak davanın kabulüne, dava masrafları ile vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklı ölüm nedeniyle sigorta poliçesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze defin gideri istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davacı ... yönünden açılan davanın 6100 sayılı HMK’nun 114/1-i bendi uyarınca kesin hüküm gerekçesi ile dava şartı yokluğundan reddine, davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın reddine, davalı ... A.Ş. yönünden açılan davanın kabulü karar verilmiş olup, karar davacılar vekili tarafından davacı ... yönünden istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; davaya konu uyuşmazlık ile ilgili olarak Karşıyaka 1. İş Mahkemesi'nin 20/02/2012 tarihli 2011/255 Esas - 2012/46 Karar sayılı dosyası kapsamında davacı ... tarafından davalılar ...

San.ve Tic.A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davada yargılama sırasında davacı tarafın sunduğu feragat dilekçesi ile “yukarıda esas numarasının belirttiğim davadan feragat ediyorum.

Karşı taraftan masraf ve vekalet ücreti talebim yoktur” şeklinde yapılan feragat beyanı üzerine, davanın feragat nedeni ile reddi kararının Yargıtay 10. HD'nin 2020/7232 E.-2021/8746 K. sayılı onama kararı ile 22/06/2021 tarihinde kesinleşmiş olduğu, dosya kapsamında davacı vekilinin feragat beyanında feragatin manevi tazminat yönünden veya sadece bir davalı yönünden yapıldığına dair açıklamanın da bulunmadığı nazara alındığında Mahkeme gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacılar vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.