İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1023 K.2023/1002

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/119 Esas sayılı dosyasından verilen 06/04/2023 tarihli ara kararın incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden/davacı vekili tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; ... San ve Tic. A.Ş.'nin "... Mah. ... Cad. No. ... ... ..." adresindeki fabrika binası/iş yerinin, müvekkili şirketin de dahil olduğu 9 (Dokuz) sigorta şirketinin (koasürans) birlikte teminat verdiği endüstriyel yangın sigorta paket poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili ...

A.Ş.'nin koasürans dağılımının %2 karşılığı olarak sigortaladığı anılan sigortalı yerde, 23.09.2022 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle büyük çapta hasar meydana geldiğini, yangın olayına ilişkin olarak, itfaiye raporu, olay yeri incelemeleri, hasar doyası ve alınan raporlar ve ekspertiz çalışmasında sigortalı firmanın kiracısı olarak faaliyet gösteren davalı ...

A.Ş.'nin faaliyet gösterdiği yerdeki kaynak atölyesinde kaynak çalışması esnasındaki sıçrayan kıvılcımın yine davalı firmaya ait olan ve kaynak atölyesine bitişik durumdaki çelik raf sisteminde istifli haldeki emtiayı tutuşturması ile yangının başladığı ve yayılarak sigortalı yerde hasar ve zarara sebep olduğunun tespit edildiğini, ekspertiz çalışması ile hasar/zararın 6.103.000,00-USD olarak tespit edildiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunda kalan (%2) 122.060,00-USD'nin sigortalı firmaya ödendiğini, müvekkili şirketin hasar bedelini ödemekle halef olduğunu, Torbalı Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/92 D.

İş sayılı dosyasından delil tespitinin talep edildiğini ve davalı firmanın metal bölümünde yangının gelişerek yatak süngerlerine sirayet etmesi ile büyüdüğünün tespit edildiğini, ayrıca ...

A.Ş. tarafından alınan teknik bilirkişi raporunda, yangının davalı firmanın kullanımında olan kaynak atölyesinden başladığının ve binanın diğer bölümlerine yayıldığının tespit edildiğini, sigortalı yerde yangın nedeni ile meydana gelen hasar/zarardan, gerek yangının başladığı/çıktığı davalı şirket ve gerekse davalı şirketin iş yeri sigortası olan davalı ...

Şirketinin (Sigorta Şirketi poliçe limitleri ile sorumlu olduğunu) müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun açık olduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşmama olarak sonlandığını, alacaklarının tazmini için işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, toplam zararın yüksekliğinin, davalı ... A.Ş.’nin ...

A.Ş.’den olan sigorta tazminatı dışında başkaca bir mal varlığının bulunmadığı dikkate alındığında müvekkili şirketin tahsilat imkanının bir daha telafisi kabil olmayacak şekilde ortadan kalkacağını, yangın anı itibari ile haksız fiilden kaynaklanan alacağın muaccel hale geldiği ve alacağın rehinle de teminat altına alınmamış olduğu dikkate alındığında İİK m. 259’da ihtiyati haciz kararı verilmesi için aranan şartların tamamının mevcut olduğunun ortaya çıktığını, ayrıca davalı ...

A.Ş.’nin diğer davalı olan sigortalısı ... A.Ş. için verilen teminatları içeren tüm mal ve sorumluluk sigortaları teminatları kapsamında yangında zarar gören diğer 3.şahıslara ödeme yapabileceği ve bu takdirde müvekkili şirketin alacağının teminatsız kalacağı dikkate alındığında HMK m. 389 vd. uyarınca anılan sigorta poliçesindeki tüm teminatları kapsamında gerek diğer davalı ...

A.Ş. ve gerekse sair üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmaması için sigorta bedelleri üzerine kesin hükme kadar devam etmek üzere de 122.060,00-USD'lik kısmına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece, ".....Somut olayda; ihtiyati haciz talep edenin ibraz ettiği bilirkişi raporları, olay yeri inceleme formu, kıymet takdiri ve ekspertiz raporu incelendiğinde, yangının sebebinin ve kusur durumunun yaklaşık ispat kurallarına göre dosya kapsamından tespit edilemediği, sözkonusu durumun yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından ihtiyati haczin yasal koşulları oluşmadığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, ihtiyati tedbir talebi yönünden ise;

yasal mevzuata göre, uyuşmazlık konusu olmayan sigorta bedelleri üzerine tedbir konulamayacağından, haklı ve yerinde görülmeyen ihtiyati tedbir talebinin de reddine karar vermek gerektiği, sonuç olarak. DAVACI VEKİLİNİN İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN YASAL KOŞULLARI OLUŞMADIĞINDAN REDDİNE, DAVACI VEKİLİNİN İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN YASAL KOŞULLARI OLUŞMADIĞINDAN REDDİNE....." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İTİRAZLARI

İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden/davacı vekili vekili tarafından, "...İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/286 E. sayılı dosyası ile açtıkları davada ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz taleplerinin 06.04.2023 tarihli ara karar ile reddedildiğini, anılan kararın kendilerine 06.04.2023 tarihinde e-tebligat olarak tebliğ edildiğini, anılan ara kararda; ihtiyati haciz talep edenin durumunun yaklaşık ispat kurallarına göre dosya kapsamından tespit edilemediği, yargılamayı gerektirdiği, ihtiyati haczin yasal koşulları oluşmadığı denilerek reddine karar verildiğini, ihtiyati tedbir talebi yönünden ise;

uyuşmazlık konusu olmayan sigorta bedelleri üzerine tedbir konulamayacağı gerekçesi ile talebin reddine karar verildiğini, gerekçenin dosya kapsamına ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, yangın nedeni ile hasar ve zararın oldukça büyük olduğunu, davalılardan ... A.Ş.’nin faaliyet gösterdiği yerde başlayan ve buradan yayılarak sigortalı firmaya zarar veren yangına ilişkin olarak yangının başladığı/çıktığı davalı şirketin ve davalı şirketin iş yeri sigortası olan davalı ...

Şirketinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun açık olduğunu, davalı ... A.Ş.’nin asli ve tek kusurlu olduğunun sabit olduğunu, 13.10.2022 tarihli itfaiye yangın raporu. Torbalı İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün 2022/538 sayılı olay yeri inceleme raporu. Torbalı Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/92 D.İş sayılı tespit dosyasında alınan bilirkişi heyet raporu, Akdeniz Üniversitesi Dr.Öğr.Üyesi ...

(Yangın yeri araştırmacısı) tarafından hazırlanan ayrıntılı teknik bilirkişi raporu, ekspertiz raporu ve deliller değerlendirildiğinde; davalı ... A.Ş.’nin dava konusu hasar nedeni ile sorumlu ve kusurlu olduğunun açık olduğunu, hak kaybına sebep olacak şekilde eksik inceleme ile tedbir/haciz taleplerinin reddine yönelik verilen kararın kaldırılması gerektiğinin ortada olduğunu, kaldı ki, teminat veren diğer sigorta şirketlerinden ...

A.Ş.'nin başvurusu üzerine İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/232 D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı verildiğini, emsal olması bakımından ekte sunduklarını, tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; oluşan toplam zararın yüksekliğinin, davalı ... A.Ş.’nin ...

A.Ş.’den olan sigorta tazminatı dışında başkaca bir mal varlığının bulunmadığı dikkate alındığında müvekkili şirketin tahsilat imkanının bir daha telafisi kabil olmayacak şekilde ortadan kalkacağı, yangın anı itibari ile alacağın muaccel hale geldiği, alacağın rehinle de teminat altına alınmamış olduğu dikkate alındığında İİK m. 259’da ihtiyati haciz kararı verilmesi için aranan şartların tamamının mevcut olduğunun orta olduğunu, dolayısı ile 12.643,76-USD karşılığında davalı ...

A.Ş.’nin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, sigorta bedelleri üzerine kesin hükme kadar devam etmek üzere 12.643,76-USD'lik kısmına ihtiyati tedbir konulması taleplerinin de değerlendirilmesini talep ettiklerini, biran için ihtiyati haciz taleplerinin şartlarının oluşmadığı düşünülse bile hasar dosyasından yapılacak sigorta bedelleri üzerine dava değeri kadar kesin hükme kadar devam etmek üzere ihtiyati tedbir konulmasının hakkaniyete ve hukuka uygun olacağını, ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne, teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına,

teminatsız olarak davalı malları ile hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, yangın kaynaklı rücuen tazminat istemli davada ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir istemlerine ilişkindir. Mahkemece; yukarıda yazılı gerekçelerle her iki istemin de reddine dair ara karar verildiği, 06.04.2023 tarihli bu ara karara karşı ihtiyati tedbir/haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; mahkemenin ihtiyati tedbir/ihtiyati haciz istenen 2023/286 Esas sayılı dosyasının daha sonra 2023/119 E. sayılı dosyasında birleştirildiği, her iki dosyada da aynı gerekçelerle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep edilip reddedilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilmesi için tam ispat aranmamakla birlikte, yaklaşık ispat koşulunun sağlanması gerekmekle; somut uyuşmazlıkta davalı ...

AŞ'nin kiracı konumunda olması, bina elektrik tesisatının yangındaki rolü, kiracının yangına neden olacak eylemleri, sair etkenler ve dolayısıyla yangının çıkış nedeni, kusur durumları ve hasar miktarı ile koasürans ilişkisi de gözetilerek davacı sigorta şirketine düşecek tazminat miktarı gibi hususlarda henüz yaklaşık ispat koşulunun sağlanmamış olduğu, tüm bu hususların yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla, bu aşamada mahkemece verilen red kararları bakımından usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiş, istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; ihtiyati tedbir/haciz talep eden davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.