Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1028 K.2023/1021

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

15.04.2015 tarihinde Samsun ili Çarşamba ilçesinde meydana gelen trafik kazasında davacılardan ......'nin eşi, ...., ...., ....., ....., .... ve .....'nın babaları, .....'in hayatını kaybettiğini, müteveffanın SSK emeklisi olup, çiftçilikle uğraştığı ve çiftçilik neticesinde aylık toplam 3.000 TL nin üzerinde geliri olduğunu ve davacıların infak ve iaşesini karşıladığını, davacı .....'in özürlü olup hayatı boyunca müteveffa .....'in desteğine muhtaç olduğunu,

bakıma muhtaç ...... ve .....'in tek başlarına hayatlarını ikame ettirecek durumda olmamaları nedeniyle davalı .....'in müteveffanın ölümü sonrası annesi ve kardeşlerinin bakımını üstlenmek zorunda kaldığınıç beyanla davalı .....'in sevk ve idaresindeki ve davalı ...... San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı, Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi davalı .....Şirketi tarafından düzenlenmiş olan ......plakalı araç ile müteveffa .....'in içinde yolcu olduğu .....sevk ve idaresindeki davalı ..... adına kayıtlı, Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi AXA Sigorta A.Ş tarafından düzenlenmiş olan ..... plakalı aracın neden olduğu trafik kazası sonucunda davacılardan ..... 'nin eşi ....., ...., ...., ....,

..... ve .....'nın babaları ......'in ölümü nedeniyle her bir davacının fazlaya ilişkin ve diğer sorumlulara karşı dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacı .....için 1.000 TL, davacı ..... için 1.000 TL, ...... açısından kazanç kaybı nedeniyle 100,00 TL maddi tazminatın davalı ..... ve .....Sigorta A.Ş açısından dava tarihinden davalılar ....., .....San. ve Tic. Ltd.

Şti., ..... , ..... açısından kaza tarihi olan 15.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek 4489 Sayılı Yasa ile değişik 3095 Sayılı Yasanın 2/2 md. Belirtilen değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan ..... ve .....A.Ş (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) ....., ......San. Tic.

Ltd.Şti, ....., .....'den tahsili (davacılar ......ve .....'in uğramış olduğu destekten yoksun kalma zararı miktarı ve .....'in kazanç kaybı nedeniyle maddi tazminatın, tüm verilerin toplanmasından sonra yapılacak hesaplama ile belirleneceğinden, maddi/destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davaları 6100 sayılı HMK'nın 107.

Maddesinde düzenlenmiş bulunan belirsiz alacak davası olduğunu, davacı ......için 15.000 TL, davacı ...... için 15.000 TL, davacı ..... için 15.000 TL, ...... için 15.000 TL, ...... için 15.000 TL, ....... için 15.000 TL ve ...... için 20.000 TL olmak üzere toplam 110.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek 4489 Sayılı Yasa ile değişik 3095 Sayılı Yasanın 2/2.

Maddesinde belirtilen değişen oranlarda avans faizi ile davalılar ......, ......San.Tic. Ltd. Şti., ......, ......'den tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalılar ......ve ......San.Tic.Ltd.Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacıların ve davalıların adresi Samsun ili olmadığı gibi haksız fiilin de Çarşamba ilçesinde meydana geldiğini, bu nedenle eldeki dava açısından Samsun mahkemelerinin yetkili bulunmadığını, yetkili mahkemenin Çarşamba veya davalıların ikametgahının bulunduğu Ünye Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazlarının bulunduğunu, meydana gelen kazada davalıların herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ve kazanç kaybı istemli taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

davanın haksız fiilden kaynaklanmakla birlikte ticari iş niteliği haiz bulunmadığını, davacıların avans faiz talebinin tamamen hukuka aykırı bulunduğunu, davacıların talep etmiş olduğu toplam 110.000 TL manevi tazminatın fahiş bulunduğunu, kaza karışan ..... plakalı aracın kaza tarihi kapsayacak şekilde ..... Sigorta A.Ş tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalandığını, aracın kaza tarihini kapsayacak şekilde ....

Sigorta A.Ş tarafından .......Sigorta Poliçesi (Genişletilmiş Kasko) ile sigortalandığını, aracın kaza tarihini kapsayacak şekilde ......

Sigorta A.Ş tarafından Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Poliçesi, .....Sigorta A.Ş tarafından Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile aracın karışacağı trafik kazalarında zarar görenlerin maddi ve manevi zararlarının güvence altına alındığını beyanla davanın .....A.Ş, ......A.Ş, ......A.Ş'ye davanın ihbarını, davacıların haksız ve hukuka aykırı davasının reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .......Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ......plakalı aracın davalı şirket tarafından 15.04.2015/2016 vadeli Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, poliçe teminatının araçta yolcu olarak taşınan biletli yolcuları kapsadığını, davacı yanın taleplerinin teminat dışı olduğunu beyanla davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı .....A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ......plakalı aracın 22.01.2015-22.01.2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortanın sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, gerçek zararın belirlenebilmesi için konusunda uzman kişiler tarafından bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, Sgk tarafından rücuya tabi herhangi bir ödemenin veyahut gelir bağlanıp bağlanmadığının tespitinin gerektiğini, olay tarihinden itibaren faiz isteminin yasaya aykırı olduğunu, söz konusu talep ile ilgili davadan önce şirkete müracaat edilmediğini,

davalı şirkete aracın kusurlu bulunması ve ödeme yapmasına karar verilmesi durumunda sorumluluğun azami limit ile sınırlı olacağına, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini talep ettiği anlaşılmıştır.

İhbar olunan ......vekilinin cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirket nezdinde ...... plakalı araca ilişkin poliçenin araçta bulunan yolcuların yolculuk boyunca karşılaştıkları kazaları teminat altına aldığını, davacının ......plakalı araçta yolcu olduğunun belirtilmiş olup poliçe teminatı kapsamına girmediğini, davalı şirkete davanın ihbar edilmesinde hukuki yarar olmadığını beyanla davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabul kısmen reddine dair hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İstinaf başvurusunda bulunan davacılar vekilinin dilekçesinde özetle; yerel mahkemece hükmolunan manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, müvekkili .....'in babasının ölümünden sonra işini ve çevresini bırakarak annesi ve hasta kardeşinin yanına gelmek zorunda kaldığının kanıtlanmış olmasına rağmen bu yönde müvekkili adına maddi tazminata hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

İstinaf başvurusunda bulunan davalılar ..... ile .....San.Tic.Ltd.Şti.vekilinin dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacılar tarafından yapılan talebin ıslah ve arttırımı sonrasında süresi içerisinde zamanaşımı itirazında bulunduklarını ancak yerel mahkemece zamanaşımı itirazları hususunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediğini, müvekkillerinin meydana gelen kazada herhangi bir kusuru olmadığını ve bu nedenle kararın müvekkilleri aleyhine olan kısımlarının kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Usul hukukumuzda ehliyet Medeni Kanun hükümlerine göre belirlenir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 50,51). Öte yandan Türk Medeni Kanunu açısından, ancak gerçek ve tüzel kişilere medeni haklardan yararlanma hak ve imkanı sağlanmış olup kural olarak ölüm ile kişilik sona ereceğinden bir ölünün bu haklardan yararlanması mümkün değildir (Medeni Kanun m. 8, 9, 28). Buna göre ölü bir kişiye karşı dava açılamayacağı gibi ölü kişi hakkında hüküm de verilemez.

Diğer taraftan, davada taraf olabilme ehliyetinin araştırılması konusu usul hukukuna ilişkin olup "dava" şartlarından sayıldığından, yargılama sırasında mahkemece re'sen gözönünde bulundurulması gereklidir.

Yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen tarafın vekili varsa ölüm ile vekalet ilişkisi de kural olarak sona erer. (TBK m.43/1 , 513/1) Vekilin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıları tarafından davaya devam edilebilir. .(Yargıtay 11.HD'sinin 2019/4870-2020/2659 EK , Yargıtay 3.HD'sinin 2020/10807-2020/6683 EK sayılı ilamları benzer mahiyettedir.)

Somut olayda; davacı .....'in yargılama sırasında 06/03/2020 tarihinde öldüğü anlaşılmakla, öncelikle yargılama sırasında vefat eden davacı .....'in mirasçılık belgesi getirtilerek, mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılıp, taraf teşkili sağlandıktan sonra, hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken; taraf teşkili sağlanmaksızın davanın esası hakkında karar verilmiş olması doğru görülmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 355 ve 353/1-a-4 maddesi gereğince kaldırılmasına, kararın kaldırılma sebep ve şekline göre davacılar vekili ile davalılar ...... ve .... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 07/06/2023

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!