İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1035 K.2023/964

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/02/2023 tarihli 2023/91 Esas ve 2023/74 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın, ... poliçe numarasıyla müvekkili şirket nezdinde ''Kasko Sigorta Poliçesi'' ile sigortalı bulunduğunu, davalı şirkete ait ... plakalı aracın, 06.05.2022 tarihinde müvekkili şirket nezdindeki sigortalı ... plakalı araç ile trafik kazasına karıştığını, davalı şirkete ait aracın kusurlu şekilde sevki sırasında meydana gelen kaza sonucu;

müvekkili şirket tarafından 21.06.2022 tarihinde, 20.139,62-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin, TTK m. 1472 gereğince ödemeyle birlikte sigortalının haklarına halef olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin, sigortalı araçta meydana gelen zarardan sorumluluğu bulunan davalı şirkete rücu hakkı doğduğunu, müvekkili şirketin, yukarıda açıklanan trafik kazası sebebiyle yapılan ödemenin tahsili amacıyla davalı borçlu aleyhine Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2022/8540 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ancak davalı borçlunun itirazı sebebiyle takibin durdurulduğunu,

bunun üzerine Manisa Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğu ancak 2022/135973 Arb. (Büro No: 2022/452) numaralı dosya üzerinden gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmeleri anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, bu nedenlerle Manisa 3. İcra Müdürlüğü 2022/8540 E. sayılı takibe ilişkin borçlunun itirazının iptali ile takibin.

20.139,62-TL asıl alacak, ödeme tarihinden takip tarihine kadar 568,94-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.708,56-TL üzerinden devamına, davalı tarafın takibe haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "... Davanın, 6100 Sayılı HMK'nun 399.

Maddesi delaletiyle 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Manisa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde 6100 Sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince dosyanın görevli "Manisa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine" gönderilmesine,

Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince davanın açılmamış sayılacağının taraflara bildirilmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu kaza sonucu sigortalı araçta oluşan hasar bedelinin, müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödendiğini, müvekkili şirketin, TTK m. 1472 uyarınca ödemeyle birlikte sigortalısının haklarına halef olduğunu ve müvekkili şirketin, sigortalı araçta meydana gelen zarardan sorumluluğu bulunan davalı şirkete rücu hakkı doğduğunu, işbu davanın, Türk Ticaret Kanunu m. 1472'de öngörülen husustan doğmuş olup Kanun’un 4/1(a) maddesi uyarınca ticari dava olduğunu, kaldı ki davanın, sigorta şirketi tarafından sigortalısının halefi olarak açıldığına göre,

görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti de nazara alınması gerektiğini, somut olayda sigortalının, zararının giderilmesi için hukuki talebini davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.ne yöneltse idi bu davanın niteliğinin TTK gereği ticari olacağının tartışmasız olduğunu, görevsizlik kararına karşı istinaf itirazlarının kabulüyle haksız kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı kasko sigortacısı şirketin sigortalısına ödediği hasar bedelinin TTK' nın 1472. Maddesi uyarınca, halefiyet hükümleri uyarınca davalı zarar sorumlusundan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın ticari dava olmadığından bahisle Manisa Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile resen mahkeme, ilk önce görevli olup, olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Haksız fiil 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, tazminatın mahiyeti ve kapsamı hakkında çeşitli hükümlere yer verilmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, davanın dayanağının haksız fiil olmasına, sigortalının tacir olmamasına, sigortalı ... plakalı aracın hususi araç olmasına göre, HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.