İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1081 K.2023/1004

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/03/2023 tarihli, 2023/230 Değ.İş ve 2023/230 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden/alacaklı vekili talep dilekçesinde özetle; ekte sundukları 20.12.2022 tanzim, 21.12.2022 vade tarihli ve 2.000.000,00-TL tutarlı bonodaki 100.000,00-TL'lik borcun, borçlu tarafından müvekkiline vadesinde ödenmediğini, borçlunun kaçma ihtimalinin mevcut olduğunu belirterek, borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, ".....6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2. maddesinin: 'Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilmeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilmeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez.

Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.' hükmünü içerdiği, 6361 Sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununa dayanılarak hazırlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliği'nin 8(1) maddesinde;

'Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetlerdeki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin devralınan faturada alacaklı olarak görülen kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir.' ve 8(3) maddesinde; 'Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için a) Alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması,

b) Alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi ve diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması, c) Kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşürülmesi gerekir.' düzenlemelerinin bulunduğu, somut olayda ihtiyati haciz talep dilekçesi ekinde faktoring sözleşmesi müşteri kabul beyanı, talep dayanağı bono, ihtarname ve fatura örneklerinin ibraz edildiği,

ancak ihtiyati haciz talebine dayanak bononun 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'na Dayanılarak Hazırlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8(1). maddesindeki unsurları taşımadığı, faktoring şirketlerinin temlik aldıkları alacağın ödenmemesi riskine karşılık müşterisinden ayni ve şahsi teminat alabilecekleri gibi teminat niteliğinde kambiyo senetleri de alabildikleri nazara alındığında talep dayanağı bononun bu anlamda bir teminat senedi olduğu,

bu nedenle Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8(3). maddesi kapsamında talep dayanağı kambiyo senedinin ilgililerine finansman sağlanmaması, kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedinin borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesine yönelik şartların gerçekleştiğini gösterir bilgi ve belgelerin dosyaya dilekçe ekinde sunulmadığı, iddia ve talebin yargılamayı gerektirdiği, İİK'nun 257.ve devamı maddeleri gereğince yasal koşulların oluşmadığı anlaşılmakla, İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN REDDİNE...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İTİRAZLARI

İhtiyati haciz talep eden/alacaklı vekili tarafından, "...Öncelikle borçlu tarafın ihtiyati haciz taleplerine yönelik herhangi bir itirazının bulunmadığını, bu yönüyle herhangi bir itiraz olmaksızın ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verilmesinin usule aykırılık ihtiva ettiğini, zira mahkemenin İcra ve İflas Kanundaki şartlar mevcut olduğundan, ihtiyati haciz talebini kabul etmesi gerektiğini, dolayısıyla taleplerinde tüm dayanakların sunulmuş olması nedeniyle ve alacaklı oldukları sabit olan dosyada yerel mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin usule aykırılık ihtiva ettiğini,

kendileri tarafından riskin oluştuğuna dair yaklaşık ispat şartının sağlandığını, zira ... ile ... arasında mal satışından kaynaklı 02/01/2023 tarihli e-arşiv fatura numaralı faturaya istinaden müvekkili faktoring şirketi ile ... arasında faktoring sözleşmesi imzalanarak usulüne uygun faktoring işleminin gerçekleştirildiğini, hesap kat ihtarnamesinin düzenlendiğini, ihtarnameye rağmen borçlunun ödeme yapmaması üzerine ihtiyati haciz yoluna başvurulduğunu, ihtiyati haciz talep dilekçelerinin ekinde alacağın varlığını gösteren fatura, faktoring sözleşmesi ve kat ihtarnamesinin sunulduğunu,

dolayısıyla ihtiyati haciz için yaklaşık ispatın kendileri tarafından sağlandığını, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasını..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, faktoring sözleşmesine dayalı olarak ihtiyati haciz istemine ilişkindir. Mahkemece; yukarıda yazılı gerekçelerle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verildiği, karara karşı ihtiyati haciz talep eden/alacaklı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İİK’nun 258/1. maddesi uyarınca ihtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur. Faktoring Şirketleri, temlik aldıkları alacağın ödenmemesi riskine karşılık müşterisinden ayni ve şahsi teminat alabilecekleri gibi teminat niteliğinde kambiyo senetleri de alabilirler.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı tarafça sunulan bonoya, taraflar arasındaki faktoring sözleşmesine ve faturaya göre, mahkemece bahse konu bononun teminat olarak verildiğinin ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8/2. maddesindeki.

“Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için; alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi veya diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması,

Kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir.” şartlarının gerçekleşmediğinin kabulünde ve kararın gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir (Aynı yönde bknz. Yargıtay (kapatılan) 19. HD 2016/7795 E.-2016/14411 K).

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; ihtiyati haciz talep eden/alacaklı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.