İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1619 K.2023/1432

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/05/2023 ek karar tarihli, 2023/140 D.İş Esas ve 2023/141 D.İş Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekili 14.04.2023 havale tarihli dilekçesinde özetle; müvekkili borçlulardan 10.04.2023 ödeme günü ve 21.03.2023 düzenleme tarihli senet ile alacaklı olduğunu, ödeme günü geçmesine rağmen bugüne kadar ödeme yapılmadığını ve hatta görüşmelerinde ödeme yapılamayacağını öğrendiğini, borçlular adına kayıtlı mal varlıklarını ellerinde çıkarma gayreti olduğunun müvekkili tarafından öğrenildiğini, borçluların mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan borçluların borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

İhtiyati hacze itiraz eden karşı taraf ... vekili 24/04/2023 tarihli dilekçesinde özetle; mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının Fethiye İcra Müdürlüğü’nün 2023/6871 Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulmuş ve uygulandığını, UYAP üzerinden tespit edilen kambiyo senetinde suretinden de bakıldığında, takip yapılan alacaklı ... meşru alacaklı olmadığını, senet üzerindeki imza müvekkiline ait olmadığını, irade sakatlığı yaptırılarak oluşturulmuş bir evrak olduğu,

senet kambiyo senedi olmadığını, ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, senet üzerinde ne tür bir hak sahibi olduğu belli olmayan ... lehine ihtiyati haciz kararı verilmesinin kanuna aykırı olduğunu, senet bedelinin kendisine ödenmesini isteyen tarafın takip konusu senette alacaklının alacaklı sıfatı olmadığını, senette müvekkilinin diğer borçludan alacağı bulunmadığını, borcunu müvekkiline ödenmesinden sonra,

diğer borçlu ..., senet aslını müvekkilinden istemiş ve imha edeceğini söylediğini, sair olaylara ilişkin olarak Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/5496 Soruşturma numaralı dosyasında şikayette bulunulduğunu, ihtiyati haczin icrası sebebiyle müvekkillinin araçları haczedildiğini, haciz mahrumiyeti uygulanıldığını, müvekkilini zarara uğradığını, alacaklıya karşı açacakları tazminat davası ve Fethiye İcra Müdürlüğünün 2023/6971 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz hakkı saklı tutulduktan sonra davalar sonuçlanıncaya kadar alacaklının ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince 18/04/2023 tarih 2023/140 D.İş Esas 2023/141 D.İş Karar sayılı kararı ile ''....Alacaklısı ... borçluların ... ve ... olan 10.04.2023 ödeme tarihli 200.000,00 TL bedelli senedin vadesinde ödenmediği anlaşılmakla; İ.İ.K.’nun 257 ve devamı maddeleri gereğince, %15 teminatla, karşı taraf borçluların 200.000,00 TL borcuna yetecek kadar menkul, gayrimenkulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, İhtiyati haciz isteyen tarafından %15'i olan ( 30.000,00 ) TL nakdi veya bir bankaya ait kati süresiz banka teminat mektubunu mahkeme veznesine yatırıldığı takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene verilmesine....'' şeklinde karar verilmiştir.

Karşı taraf ... vekili tarafından 24/04/2023 tarihli dilekçe ile İhtiyati Haciz kararına itiraz edilmekle;

Mahkemece, 04/05/2023 tarihli ek karar ile ''... ihtiyati hacze itiraz sebepleri kanunda sınırlı olarak sayılmış olup, ihtiyati haciz kararına dayanak belgenin çek olup talep eden yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği, karşı taraf vekillerinin itiraz dilekçesinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerinin 2004 sayılı İİK'nın 265/1 maddesi gereğince sayılan sebeplerden olmayıp, yargılamayı gerektirdiği ve ihtiyati hacze itiraz duruşmasında incelenemeyeceği anlaşıldığından...'' gerekçesiyle; ''...İhtiyati Hacze İtirazın REDDİNE...'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/140 D.

İş sayılı dosyası ile müvekkili ... aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiğini ve bu kararın Fethiye İcra Müdürlüğü’nün 2023/6871 Esas sayılı dosyası ile icra edildiğini, hukuka aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararına taraflarınca itiraz edildiğini, yapmış oldukları itiraz doğrultusunda, duruşmalı inceleme yapılarak itirazlarının reddine karar verildiğini, verilen red kararının usul ve yasaya aykırı olması sebebiyle işbu dilekçe ile istinaf kanun yoluna başvurduklarını, yargılamaya konu senedin diğer borçlu ... tarafından müvekkilinin iradesi sakatlanarak değiştirildiğini,

...'in müvekkiline borcu bulunmakta ilen bu borca karşılık müvekkiline senet verdiğini, borcun ödenmesinin ardından senetin müvekkili tarafından borçlu ...'e teslim edildiğini, borçlu ...'in müvekkilinin iradesine aykırı olarak senedi değiştirdiğini, suç oluşturan bu eyleme yönelik suç duyurusunda bulunulmuş olup Fethiye Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/5496 Soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma yürütüldüğünü, ayrıca bu hususa ilişkin menfi tespit davası açma haklarını saklı tuttuklarını,

müvekkilinin iradesi sakatlanarak değiştirilen senet üzerinde hak sahibi gibi görünen ... lehine ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, haksız ve hukuka aykırı ihtiyati haciz sebebiyle müvekkilinin araçlarının haczedildiğini, banka hesaplarına haciz mahrumiyeti uygulandığını, müvekkilinin zarara uğratıldığını,

bu nedenle alacaklıya karşı açacakları tazminat davası ve Fethiye İcra Müdürlüğünün 2023/6971 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz haklarını aklı tutmakla beraber söz konusu yargılamalar sonuçlanıncaya kadar Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddi kararının kaldırılmasına ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, karşı taraf 18/04/2023 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı taraf ... vekili 24/04/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile itiraz etmiş, mahkemece 04/05/2023 tarihli ek karar ile ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiş, karar ihtiyati haciz kararına itiraz eden karşı taraf ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

6102 sayılı TTK.nun 778/1-d maddesi yollamasıyla bonolarda da uygulanması gereken 714/5 maddesi; “Poliçeyi kabul etmiş olsun olmasın muhatap, ödemelerini tatil etmiş veya aleyhindeki herhangi bir icra takibi semeresiz kalmış ise, hamil başvurma haklarını ancak poliçenin ödenmesi için muhataba ibrazından ve protestonun çekilmesinden sonra kullanabilir.” hükmünü içermektedir.

İhtiyati haciz kararına dayanak senette, ...'in lehdar-ciranta konumunda olduğu, senedin protesto edildiğine ilişkin bir bilgi ve belgenin de sunulmadığı dosya içeriğiyle sabittir.

İhtiyati hacze konu konu olan 200.000,00-TL bedelli bonoda, lehtarın (birinci ciranta) ... olduğu görülmektedir. Bu durumda, yetkili hamil olan alacaklının, borçlu ciranta hakkında takip yapabilmesi için, bononun keşidecisine ödememe protestosu göndermesi zorunludur.

Dosya kapsamında söz konusu bono bakımından protesto çekildiğine dair bir belge bulunmadığı görülmekle; alacaklı hamilin talebe konu bonolar yönünden cirantaya karşı müracaat hakkının bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca mahkemece, senedin cirantası durumunda olan ihtiyati hacze itiraz eden yönünden belirtilen yasa hükmü uyarınca alacaklının protesto keşide ettiğine dair bir delil bulunmadığı hususu re'sen gözetilerek, ihtiyati hacze yapılan itirazın kabulü gerekirken, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının ... yönünden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

(Aynı yönde Yargıtay 19. HD. 2016/139 E. - 5320 K., 24.03.2016 tarihli)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı-karşı taraf ... vekilinin istinaf itirazlarının HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca esastan kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.