İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/2230 K.2023/1938

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2023 tarihli 2023/238 Esas ve 2023/568 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. 'nin ... Mah ...

Sk No:... .../... adresinde faaliyet gösterdiği sırada 29/11/2022 tarihinde yangın hadisesi yaşandığını, müvekkili şirketin ticari kayıt ve defterlerinin de zayi olduğunu, taraflarınca 30.03.2023 tarihinde tebliğ alınan yangın raporunda da müvekkil şirkete ait ''...1 adet konteyner içerisinde ön muhasebe bölümünde muhtelif ofis malzemeleri, fatura, fiş ve iş yerine ait değerli defterler, imalathane kısmında elektrik ana panosu ve sigortaları kısmen yanarak...'' şeklinde kanaat belirtildiğini, müvekkili şirkete ait bulunan 29.11.2022 tarihinden önceki yıllara ait (2020-2021-2022) tüm defter,

fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "... davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yangın raporundan ve zayi olan evraklardan raporun kendilerine tebliği olan 30.03.2023 tarihinde haberdar olduklarını, süresi içerisinde davayı ikame ettiklerini, kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. Maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Maddede düzenlenen (30) günlük süre hak düşürücü süredir.

6102 TTK'nın 82-(7) maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

Dosya içeriğindeki kayıt ve belgelerden, davaya konu yangının davacının kiracı olarak bulunduğu ... Mah ... Sk No:... .../... adreste kısa devre sonucu 29/11/2022 tarihinde gerçekleştiği, davacıya ait iş yerinin tamamının yandığı, yangın tutanağının ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından 29/11/2022 tarihinde tutulduğu, iş yerinin dava dışı ... adlı kişiye teslim edildiği, dava dışı ... tarafından 09/02/2023 tarihinde İtfaiye Dairesi Başkanlığına başvurularak daha önce tanzim edilen tutanağa iş yeri sahibi kısmına kendi isminin eklenmesinin talep edildiği, bunun üzerine İtfaiye Dairesi Başkanlığınca iş yeri sahibinin ... olduğu yönünde tespit tutanağı tanzim edildiği görülmüştür.

Eldeki dava, 07/04/2023 tarihinde açılmıştır.

Davacı şirketin ticaret sicil kaydından, yetkilisinin ... olduğu anlaşılmıştır.

Basiretli tacir olması gereken davacı şirketin, yangın olayının yaşandığı 29/11/2022 tarihinden itibaren dava tarihine kadar geçen sürede gerekli özen yükümünü göstermediği gibi, yangın tutanağını tebliğ almamış olması da hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir.

İlk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden bir yanlışlık bulunmadığı ve davacının istinaf itirazlarının da yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2023 tarihli 2023/238 Esas ve 2023/568 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının ( 738,00 TL) hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 269,85-TL istinaf maktu karar harcı peşin alındığından bakiye harç olmadığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf eden davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesin olduğundan ilk derece mahkemesince istinaf edene resen iadesine,

6-İstinaf incelemesine konu dava hasımsız olduğundan vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Kararın 6100 sayılı HMK.''nun 359-(4) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,