İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/2305 K.2023/1959

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin 10/10/2023 tarihli 2022/173 Esas ve 2023/76 Karar sayılı dosyasının yapılan ön incelemesi sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Delil tespiti ve ihtiyati tedbir isteyen vekili tale dilekçesinde özetle; müvekkili adına tescilli ... çeşidinin davalı şahsın müvekkil ıslahçı haklarına tecavüz ettiğini, bu tecavüzünün durdurulmasını, bu ürün ve tohumların miktarının tespiti yapılmasını, HMK 391 uyarınca ekilmiş olan tohumların satılmaması için ihtiyati tedbir konulmasına talep etmiştir.

CEVAP

Karşı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça iddia edilen ürünlerin ekili olduğu taşınmazın, müvekkilinin zilyetliğinde veya mülkiyetinde bulunmadığını ileri sürerek talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Davacı vekili tarafından talep edilen delil tespitinin mahkememizce yerinde refakate bilirkişi alınmak suretiyle yapıldığı anlaşıldığından, Delil tespiti hususunda herhangi bir karar verilmesine yer ve gerek bulunmadığına, talebin reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Delil tespiti ve ihtiyati tedbir isteyen vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili ... San. ve Tic.

A.Ş. ... tohum çeşidinin Oklahoma Devlet Üniversitesi, Bitki ve Toprak Bilimleri Departmanı’ndan Türkiye’deki üretim ve satış haklarını devraldığını, yapılan devir sözleşmesi ile müvekkiline söz konusu çeşidin 5553 Sayılı Tohumculuk Kanunu ve 5042 Sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun kapsamında Türkiye’de UPOV sözleşmesine uygun olarak bitki ıslahçı hakları sisteminde kendi adına koruma altına alması ve Türkiye’deki Milli Çeşit Listesine çeşit sahibi olarak kaydettirmesi için yetki verildiğini, müvekkili şirketine, ... adlı kişinin izinsiz olarak ...

İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi ... no.lu parsel sayılı taşınmazda, ... çeşidini ekip ürettiğinin ve ticari olarak satışını yaptığının tespit edildiği bilgisinin verildiğini, davacı tarafça mahkemeden tespit talebinde bulunulduğunu, mahkemenin tespit yapmaktan imtina ettiğini ve eksik incelemenin yapıldığını, mahkemece, bilirkişiye morfolojik ve moleküler yöntem ile ilgili gerekli araştırmanın yapılması için yetki verilmesine karar verilmesi gerekmekte iken usul ve yasaya aykırı olarak hükmün kurulduğunu, karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

resen göz önünde bulundurulacak sebepler ile dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; başvurunun kabulüne, kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesine ve dosyanın bilirkişiye gönderilmesinin sağlanması delil tespiti ile davanın kabulüne, davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi mümkün değilse hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemeye gönderilmesine, icranın istinaf mahkemesince karar verilinceye kadar geri bırakılmasına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa/karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; HMK 403. delil tespiti ve ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacı vekili tarafından talep edilen delil tespitinin mahkemece yerinde refakate bilirkişi alınmak suretiyle yapıldığı anlaşıldığından, delil tespiti hususunda herhangi bir karar verilmesine yer ve gerek bulunmadığına, keşif sonrası bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan rapor kapsamında ihtiyati tedbir talebinin mahkemece reddedildiği gerekçesiyle talebin reddine, karar verilmiş olup, hüküm delil tespiti ve ihtiyati tedbir isteyen vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Talep eden vekili 10/10/2023 tarihli ön inceleme celsesinde davadaki taleplerini " bizim dilekçedeki talebimiz tespit istemine ilişkindir, biz değişik iş dosyası üzerinden tespit talep ettik ancak Ödemiş'teki mahkeme tarafından dosya esasa kaydedilmiş ve daha sonrada görevsizlik kararı verilerek mahkemenize gönderilmiştir, biz delil tespiti talebinde bulunduk, talebimiz bu şekildedir," şeklinde açıklamış olup, talep dilekçesi içeriğinden de talebin delil tespiti ve ihtiyati tedbir istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

HMK'nun 341/1.maddesinde " İlk Derece Mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmüne yer verilmiştir. Aynı Yasanın 346/1. Maddesi gereğince “İstinaf dilekçesi kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder. Bu ret kararına karşı tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf kanun yoluna başvurulabilir. (HMK 346/2 fıkrası)

Somut olayda tespit isteyenin talebi, delil tespiti istemine ilişkin olup HMK'nun 341. maddesi anlamında nihai karar niteliğine sahip eda davası vasfında değildir.

HMK'nun 341. maddesinin başlığı "İstinaf Yoluna Başvurabilen Kararlar" olup maddede aleyhinde istinaf yoluna başvurulabilen kararlar sınırlı bir şekilde sayılmıştır. Delil tespitine ilişkin mahkeme kararları, maddede sayılan nihai kararlardan olmadığından bu karar aleyhine istinaf yoluna başvurulamaz.

Açıklanan nedenlerle; iş bu karara yönelik istinaf başvurusunun (istinaf dilekçesinin) ortada istinafı kabil bir karar bulunmadığından istinaf kanun yoluna başvurulamayacağından, tespit talep edenin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.