İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/2362 K.2023/2038

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/05/2023 tarihli 2022/961 Esas ve 2023/375 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin 03/10/2008 tarihinde doğum nedeniyle hak kazandığı, annelik iş göremezlik ödemesini, Sosyal Güvenlik Kurumundan alamamış olması nedeniyle.

İzmir 12. İş Mahkemesinde açmış olduğu annelik iş görmezlik ödemesinin talebi konulu davasında, müvekkilin işçi olarak hizmetinin tespiti gerektiğini, yapılan yargılama neticesinde müvekkilinin talebi haklı bulunarak davanın kabulüne karar verildiğini, ancak Yargıtayın müvekkilinin SGK'dan doğum nedeniyle annelik iş görmezlik ödemesinin talep edildiği döneme ilişkin SGK kayıtlarında sigortalı olarak gözüktüğü tüm işverenlerin davaya dahili gerektiği gerekçesi ile ilk derece mahkemesinin kararını sadece usul yönünden bozduğunu, davaya dahili gereken işverenlerden bir tanesinin ...

Şti. olduğunu, şirketin ... kayıtlarından 26.09.2013 tarihinde resen silindiğini, İzmir 12. İş Mahkemesinde 2021/97 E. Sayılı dosyada görülmekte olan davada taraf teşkilinin sağlanabilmesi açısından davacıya İzmir 12. İş Mahkemesi tarafından işbu davayı açmak için mehil ve yetki verildiğini, müvekkilinin ekonomik durumunun çok kötü olduğunu, huzurda bulunan davanın yargılama giderlerini karşılayabilecek maddi durumu bulunmadığını, adli yardım talepli olarak açılan davanın giderlerinden muaf tutulmasını öncelikli olarak talep ettiğini, davanın ve adli yardım taleplerinin kabulü ile ... sicilinde kayıtlı ...

Şti. unvanlı şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sicil kayıtlarının tetkikinde, ...

Şirketi'nin 04/10/2002 tarihinde müdürlüğe tescil edildiğini, en son tescil edilen genel kurulun 18/10/2002 tarihinde tescil edildiğini, bu tarihten sonra herhangi bir genel kurul tescili yapılmadığını, 6102 sayılı TTK nun geçici 7. Maddesi uyarınca çıkarılan münfesih olmasına veya sayılmasına rağmen tasfiye edilmemiş anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyelerine ve ticaret sicil kayıtlarının silinmesine ilişkin tebliğ gereği 14/05/2013 tarihinde münfesih sayılarak tescilli adresine ihtarda bulunulduğu,

bu hususun 21/05/2013 tarih ve 8324 sayılı ticaret sicil gazetesinde yayımlandığını, yasal süresi içerisinde ihtara yanıt verilmemesi nedeniyle 26/09/2013 tarihinde sicil kaydının resen silindiğini, bu hususunda da ticaret sicil gazetesinde yayımlandığını, yapılan kayıt silme işleminin tamamen kanun hükmünün uygulanması olduğunu, müdürlüğün davanın türü itibariyle yasal hasım konumunda olup davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, müdürlük aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, '''....Davanın KABULÜ ile ...nün Merkez - ... sicil numarasında kayıtlı iken 26/09/2013 tarihinde resen terkin edilen ... Şirketi hakkında ...'nce verilen terkin kararının kaldırılmasına, şirketin ticaret siciline yeniden tescili ile İHYASINA, Keyfiyetin ticaret sicile tesciline ve ilanına, Harçlar Kanununun 1 sayılı tarifesi uyarınca 179,90-TL olan maktu karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafça yapılan 45,00-TL tebligat ve posta gideri olan yargılama giderinin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine, Davacının adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiş olmakla İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı İdari İşler Müdürlüğü tarafından mahkememiz dosyasına 15/03/2023 tarihinde yatırılmış olan gider avansından kullanılan 11,00-TL tebligat ve posta gideri olan yargılama giderinin davalı ...'nden alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,...'' şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının vekalet ücretine ilişkin herhangi bir istinaf başvurusu bulunmamasına rağmen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/961 Esas 2023/375 Karar sayılı ilamı ile ticaret sicili müdürlüğünce verilen terkin kararının kaldırılmasına,

şirketin ticaret siciline yeniden ihyasına ve müvekkili Müdürlük aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, gerekçeli kararda, 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinin (4)a. maddesi uyarınca terkin işleminden önce şirketi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere ihtar yollanacağı amir hüküm olarak düzenlenmiş olup bu düzenlemeye uygun olarak somut olay açısından şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere ihtar gönderilmeden işlem yapılmış olması nedeniyle terkin işleminin usulsüz olarak yapıldığının belirtildiğini,

işbu davada da gerek dava dilekçesinde gerekse istinaf sebeplerinde davacının müvekkili tarafından gerçekleştirilen terkin işlemlerinin usulüne aykırı olarak gerçekleştirildiği yönünde bir iddiası bulunmadığını, kaldı ki istinaf başvurusunda da davacı tarafın vekalet ücreti ve yargılama giderine ilişkin bir talebi bulunmadığını, yasal olarak gerekli bildirimleri yapmayan, sermayesini zorunlu miktara yükseltmeyen şirketin ve dolayısıyla yetkilisinin (davacının),

yükümlülüklerini yerine getirtmemelerinin yasal sorumluluğunun müvekkiline izafe edilmesinin yasaya aykırılık teşkil ettiğini belirterek müvekkili aleyhine yargılama giderine hükmedilmesine dair kararının kaldırılarak zorunlu yasal hasım konumunda olan ve ilgili yasa maddesinin uygulanmasından ibaret olan müvekkilinin gerçekleştirmiş olduğu resen terkin işleminden dolayı aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. Maddesi uyarınca ticaret sicilden terkin edilen şirketin yeniden ihyası istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Mahkemenin 08/06/2022 tarih ve 2022/196 Esas 2022/445 Karar sayılı kararı ile "Davanın kabulü ile ...nün Merkez - ... sicil numarasında kayıtlı iken 26/09/2013 tarihinde resen terkin edilen ...

Şirketi'nin, İzmir 12. İş Mahkemesi'nin 2021/97 Esas sayılı dosyasının görülüp sonuçlandırılması ve infazı işlemleri ile ilgili ek tasfiye işlemleri ile sınırlı olmak kaydı ile ticaret sicile yeniden tescili ile ihyasına, tasfiye memuru olarak mahkememizce resen seçilen YMM ...'ün görevlendirilmesine,

tasfiye memurunun, tasfiye işlemleri hususunda harcayacağı emek ve mesai için 5.000,00-TL ücret takdirine, karar kesinleştiğinde ve tasfiye memurunun ücretinin davacı tarafça dosyaya yatırılması halinde keyfiyetin ticaret sicile tesciline ve ilanına, Harçlar Kanununun 1 sayılı tarifesi uyarınca 80,70-TL olan maktu karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, davalı ... yasal hasım olması ve davanın açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle, davalı aleyhine davacı yararına vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine," karar verildiği anlaşılmaktadır.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 06/10/2022 tarih ve 2022/1547 Esas 2022/1485 Karar sayılı ilamı ile "...

Davalının ihyası istenen şirketin sicil kayıtlarındaki adresine gönderdiğini belirttiği 14/05/2013 tarihli ihtar yazısının suretinin dosyada bulunduğu, ancak ihtar yazısının şirkete tebliğ edildiğine ilişkin tebligat belgesinin dosyada bulunmadığı, Ticaret Sicil Gazetesinde ilan yapıldığı ve 26/09/2013 tarihinde şirketin terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Öncelikle ihtarın tebliğ edilip edilmediği hususunda ilgili ticaret sicili müdürlüğüne yazı yazılarak tebliğ işlemleri hususunun araştırılması, ayrıca davalı ...nün dosyaya gönderdiği ticaret sicil gazetelerinin suretlerinin okunaklı ve denetime elverişli olmadığı anlaşılmakla, okunaklı suretlerinin yeniden celbi ile değerlendirilmesi, bundan sonra sonucuna göre istenilen tebliğe ilişkin hususların araştırılmasından ve belirtilen belgelerin okunaklı suretlerinin de celbi ile sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği..." gerekçesi ile mahkeme kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Dairemizin kaldırma kararı sonrasında, Mahkemece, davalı ...ne yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda, 6102 sayılı TTK nun geçici 7. Maddesinin uygulandığı dönemde, çok sayıda firmaya ihtar gönderilmesi sebebiyle, söz konusu şirkete ilişkin tebligat bilgilerine ulaşılamadığı, ancak 6102 TTK nun geçici 7. Maddesinin 4. Bendinin a) fıkrasına göre, ihtarın şirketi temsile ve ilzama yetkili kişilere ulaşmasa dahi, ilan tarihinden itibaren 30. günü akşamı itibariyle, ihtarın tebliğ edilmiş sayılacağı, bu hususta ihtarın ilan edildiği ve tebligat şartının yerine getirilmiş sayıldığının bildirildiği görülmüştür.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; davalının ihtar yazısının şirkete tebliğ edildiğine ilişkin tebligat belgesinin dosyada bulunmadığı, davalının ihtarı tebliğe çıkarttığına dair belge sunamadığı, bu durumda davalı tarafından gerçekleştirilen terkin işleminin usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dairemiz kaldırma kararı öncesinde kaldırma kararına konu Mahkemenin 08/06/2022 tarihli 2022/196 Esas 2022/445 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin kararının talepleri şeklinde tasfiye memuruna takdir edilen 5.000,00-TL ücret yönünden kaldırılarak düzeltilmesine, diğer bütün hususların onanmasına karar verilmesi şeklinde talepte bulunduğu, davacının istinaf isteminin sadece davacı aleyhine olmak üzere tasfiye memuruna takdir edilen ücrete yönelik olup, davacı tarafın vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden bir talepte bulunmadığı,

bu durumda davacı vekili tarafından istinaf itirazına konu edilmeyen diğer hususların kesinleştiğinin kabulü gerektiği, kaldı ki davacı vekilinin istinaf başvurusunda talep ettiği husus dışındaki ilk derece mahkemesinin kararının aynen onanmasına karar verilmesinin de talep ettiği; ilk derece mahkemesince yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden davacı aleyhine hükmedilen ilk hüküm yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden davacı tarafından istinaf edilmediğinden davalı yararına usûli kazanılmış hak oluşmuştur.

İlk derece mahkemesince, davalı yararına oluşan bu usûli kazanılmış hak gözetilmeksizin, Dairemiz kaldırma kararından sonra Mahkemece istinaf incelemesine konu 03/05/2023 tarihli, 2022/961 Esas 2023/375 Karar sayılı ilamı ile davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiş, davalının itirazının kabulü ile kararın bu yönden kaldırılması gerekmiştir.

Kabule göre ise; şirketin İzmir 12. İş Mahkemesi' nin 2018/517 esas sayılı dosyası ve infazı ile ilgili işlemler yönünden sınırlı bir şekilde ihyasına karar verilmesi gerekirken, genel ihya kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca, davalının terkin işleminde kusurlu olması nedeniyle, davacı adli yardımdan faydalandığı için, başlangıçta alınmayan başvuru harcından ve maktu karar harcından davalının sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalıya hiç başvuru harcının yükletilmemesi de doğru olmamıştır.

Davalının ünvanı " ... " olmasına rağmen,Mahkemece gerekçeli karar başlığında " ... ... " şeklinde yanlış yazılması 6100 sayılı HMK' nın 297/1-b maddesine aykırılık teşkil etmekte ise de; bu husus sonuca etkili olmadığından kaldırma nedeni yapılmamış ve eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalının istinaf itirazlarının HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.