İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/36 K.2025/1207

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2022 tarih ve 2021/946 Esas - 2022/807 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... plakalı aracının kusurunun bulunmadığı 17/02/2021 tarihinde meydana gelen kazada aracının çarpılması sonucu maddi hasara uğradığı, davalı sigorta şirketinden teminat altına alınan kusur konusunda anlaşmazlık bulunmayan ... plakalı aracın 31113753 nolu trafik poliçesinden 10629298 nolu hasar dosyası açıldığı,

davalı tarafından gönderilen sigorta eksperi raporunda tespit yaptığı 15.081,96 TL yedek parça tutarına 7.696,96 TL % 51 iskonto yaparak 7.385,00 TL ve işçilik 5.450,00 TL ile toplamda KDV dahil 6.431,00 TL tespit yaptığı fakat gerek yedek parçaların orijinal olarak tedarik edilmediği ve tedarik sürecini uzattığı muadil parça kullanıldığının gerekse işçiliklerin yetersiz olduğunun görüldüğü, iskonto yapılarak bulunan bu fiyatlar ile servisin orijinal parça temin etmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, aracın özel servis olan ... - ... mah ...

Cad.No:... ... / İZMİR de onarılmış olup bu serviste sadece işçilik hizmeti verildiği, servis ile yaptıkları görüşmede parça veya işçilik hakkında iskonto kabul edildiği gibi bir beyanları olmadığı bilgisinin öğrenildiği, kaldı ki sigortacı servis ile anlaşsa dahi mağdur olan 3.kişi konumundaki müvekkilini bağlamadığı, bu anlaşma sonucu müvekkilinin mağdur olmuş aracının, muadil parça ile daha da değer kaybettiği, söz konusu uyuşmazlığın müvekkilinin hasar tespitine karşı oluştuğu ve bu ücretler ve eksik tespit ile aracını yapmasının mümkün olmadığı,

muadil parça ile zararın sigortacı lehine haksız kazanç sağlandığını anlaması üzerine müvekkili tarafından 6100 sayılı HMK'nın 293. maddesine dayanılarak izmir adli bilirkişi listesinde kayıtlı bilirkişiden uzman görüşü raporu alındığı, bu rapora göre hasar tutarını KDV dahil 24.227,71 TL olarak hesaplanma yaptığı, hizmetler için 600,00 TL fatura düzenlediği, miştir. uzman görüşü ücretinin ıslaha konu olmayıp TTK 1426 gereği olmasını ve yargı gideri olarak kabul edilmesini talep ettikleri, uzman görüşü raporu incelendiğinde yedek parça tutarının 15.081,96 TL, işçiliğin 5.450,00 TL olduğu KDV dahil 24.227,71 TL görüldüğü,

iki ayrı ekspertiz rakamının farklı çıktığı ve söz konusu uyuşmazlığın meydana geldiği, davalının 15.145,30 TL hasar onarım ödemesi yaptığından fark olarak 9.082,41 TL daha ödemeyi 04/03/2021 (Temerrüt tarihi olarak Yargıtay kararının ekte olduğu) tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigortacıdan, haksız fiil tarihi 17/02/2021 itibari ile ... 'den avans faizi ile tahsiline karar verilmesi için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL den dava açıldığı,

kaza sonrası müvekkilinin aracında ödenmeyen değer kaybı tazminatının dilekçe içeriğinde belirtilen BAM kararı ve Yargıtay kararlarına göre hesaplanması gerektiği, ekte yer alan uzman görüşü raporuna göre değer kaybının 7.000,00 TL olduğu, bu tutarın ödenmesi gerektiği, davalının avans faiziyle birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL den dava açıldığı, müvekkilinin aracını onarım süresince kullanamadığı, gerek davalı sigortacının görevlendirdiği eksper raporunda gerekse uzman görüşü raporunda aracın onarım gün süresinin 7 iş gün olarak belirtildiği,

günlük 250,00 TL'den 1.750,00 TL kusurlu ... (... )sorumlu olduğu, bu tutarın trafik sigortası teminatında olmadığı, istem konusu edilen tutarların bilirkişi marifeti ile tespitinin yapılması gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla her iki davalı yönünden; eksik ödenen hasar tazminatı farkı olarak (hasar tazminatının yargıtay kararlarına göre iskontosuz gerçek zarar fiyatları ile rakama kdv dahil hesabı ile) şimdilik 10,00 TL den ...

A.Ş yönünden 04/03/2021'den (temerrüt tarihi olarak-Yargıtay kararı ektedir.), diğer davalı ... (... ) yönünden ise haksız fiil tarihinden 17/02/2021 den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini, her iki davalı yönünden; değer kaybı tazminatı farkı olarak (yargıtay kararlarına göre) yine şimdilik 10,00 TL den ...

A.Ş yönünden 04/03/2021 (temerrüt tarihi olarak-Yargıtay kararı ektedir.) tarihinden itibaren, diğer davalı ... (... ) yönünden ise haksız fiil tarihinden 17/02/2021'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesinin ve ayrıca sadece davalı ... (... ) yönünden ikame araç 7 gün için araçtan mahrum kalma tazminatı olarak şimdilik 10,00 TL nin , haksız fiil tarihi 17/02/2021'den itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesinin yanı sıra A.A.Ü.T 16/2 gereği vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden, yargılama gideri,

vekalet ücreti ve uzman görüş ücret bedeli olan 600,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hasara ilişkin talebine yönelik 07/04/2021 tarihinde 8.714,30 TL ve işçilik bedeli olarak ise 22/03/2021 tarihinde 6.431,00 TL bizzat başvurana ödenmekle zararın giderildiği, her ne kadar davacı yanca bakiye hasar yönünden talepte bulunulmuş ise de araç onarımına yönelik bedelin kendilerine tarafından karşılandığına ilişkin bir iddia bulunmadığı gibi onarım faturasının da sunulmadığı, araçta ayıplı bir onarım söz konusu ile onarımı yapan servisten bunun talep edilmesi gerektiği, hariçten bir ödeme yapıldığına ilişkin belge sunulmadığından başvurunun haksız olduğu,

hasar bedelinin genel şartlar uyarınca hesaplanması gerektiği, müvekkilinin KDV'den sorumlu olmadığı, yine davacının değer kaybına ilişkin talebine yönelik 27/07/2021 tarihinde 969,00 TL ödenmekle değer kaybı tutarındaki zararın karşılandığı, bu nedenle değer kaybı bedelinin de tahsilinin talebinde haklı olunmadığı, aksi kanaate olunur ise de yine genel şartlar uyarınca bu tazminat talebinin değerlendirilmesi gerektiği, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaların kabul edilmediği,

ayrıca ekspertiz ücretine ilişkin taleplerin reddi gerektiği ve aksi kanaatte olunur ise de ücretin makul oranı aştığı ve ayrıca bu talebin yargılama gideri ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği, faize ilişkin taleplerin de yerinde olmadığını savunarak, sigorta şirketinden istem konusu edilen bakiye hasar ve bakiye değer kaybı bedeline yönelik davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmadığından ve ayrıca esasen sigorta şirketince de davaya süresinde cevap verilmediğinden her iki davalının da işbu davayı inkar çerçevesinde savunduklarının anlaşıldığı, dilekçelerin teatisi aşamasının usulüne uygun tamamlandığı ve taraf teşkili sağlanarak tahkikat aşamasına geçildiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...yukarıda oluş şekli belirtilen davaya konu trafik kazasından kaynaklı davacı aracında toplamda 24.227,71 TL tutarda hasar meydana geldiği, araçtaki oluşan bu hasarın kaza ile uyumlu olduğu, yapılan başvuruya istinaden hasara yönelik davalı sigorta şirketince 15.145,30 TL tutarda ödeme yapıldığı, bu ödemeden diğer davalının da yararlanması gerektiği, ödeme miktarına gire davacının gerçek hasar tutarının karşılanmadığı,

davacı aracının bu kaza meydana gelmeden evvel ikinci el piyasa rayiç değeri ile söz konusu hasar, davacı aracının geçmiş hasar kaydı ve kazanın oluş şekli göz önüne alındında davacı aracının kazadan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arası farkın davacının gerçek değer kaybı zararı olduğu, buna göre göre davacı aracının 4.000,00 TL değer kaybı zararı olduğu, davalı sigorta şirketince 969,00 TL tutarda ödeme yapıldığı, bu ödemeden diğer davalının da yararlanması gerektiği, ödeme miktarına gire davacının gerçek değer kaybı zararının da karşılanmadığı,

yine davacı aracının bu kaza nedeniyle mevcut hasarı dikkate alındığında düzenli ve sistemli bir çalışma ile makul tamir süresinin 7 gün olduğu ve günlük 200,00 TL ikame araç bedeli zarar tutarının belirlenmesine yönelik bilirkişi görüşünün yerinde ve isabetli görüldüğü, bu kapsamda davacının bu kazadan kaynaklı 1.400,00 TL tutarda oluşan ikame araç zararının karşılanmadığı,

söz konusu bu kazaya davalı ... 'in tam kusurlu eyleminin sebebiyet verdiği anlaşılmakla birlikte davalı sigortanın karşılanmamış değer kaybı ve hasar tutarından 2918 sayılı yasanın 91. maddesi uyarınca, gerek karşılanmamış değer kaybı ve hasar tutarı ile gerekse ikame araç bedelinden kaynaklı zarar tutarından davalı ... 'in ise 6098 sayılı BK'nın 52 vd maddeleri gereği sorumluğunun bulunduğu,

aksi iddia edilmekle birlikte davalı sigortanın bakiye hasardan ilk eksik ödeme tarihi olan 07/04/2021 tarihi itibariyle, değer kaybı zararından ise bu konuya ilişkin ödeme tarihi olan 27/07/2021 tarihi itibariyle temerrüte düşeceği, diğer davalının haksız fiil tarihi itibariyle temerrüte düşeceği, kazaya karışan araçların hususi vasıfta olmaları nedeniyle talep miktarına yasal faiz hükmedilmesi gerektiği..." gerekçesiyle davanın KABULÜ ile davaya konu trafik kazasından kaynaklı;

- bakiye 9.082,41 TL hasar tazminat tutarının davalı sigorta şirketi açısından 07/04/2021 tarihinden, diğer davalı ... açısından ise olay tarihi olan 17/02/2021 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, - bakiye 3.031,00 TL değer kaybı tutarının davalı sigorta şirketi açısından 27/07/2021 tarihinden, diğer davalı ... açısından ise olay tarihi olan 17/02/2021 tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

-1.400,00 TL ikame araç zararının olay tarihi olan 17/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... (... )'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı sigorta vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda dava konusu araçta meydana gelen hasar tutarına ilişkin değerlendirmelerin denetime elverişli olmaması nedeniyle hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, dava konusu araca ilişkin hasar bedelinin ödendiğini, bu başvurunun reddi gerektiğini, araç onarım bedelinin davacı tarafından daha yüksek bedelle karşılandığına ve müvekkili tarafından hasar bedelinin eksik ödendiğine ilişkin iddiayı kanıtlar delil bulunmadığını, buna ilişkin herhangi bir onarım faturası da sunulmadığını,

yerel mahkeme yargılaması arasında bilirkişi raporunda uygulanması gereken iskontonun hesaplamaya dahil edilmediğini, müvekkili sigorta şirketinin KDV'den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, dava konusu aracın tamir servisine yönelik yasalarda düzenlenen sürelerde ayıp ihtarı yapıldığına dair dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığını, her halükarda değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından değer kaybı tutarının genel şartlara uygun olarak hesaplanarak ödendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybı tespitinde önceki hasarların dikkate alınmadığını,

değer kaybı ispat yükünün davacı tarafta olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasına dayalı bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin davalı zorunlu trafik sigortacısı ve işleten/sürücüden tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup hüküm, davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, yerleşmiş Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere hasar bedelinin tazmininde gerçek zararın belirlenmesi gerekmekte olup davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisler arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanmasının davacı sigortalıyı bağlamayacağı (Bu yönde bknz.

Yargıtay 4. HD 2021/3294 E.-2021/4214 K), buna göre mahkemece hükme esas alınan raporda iskontosuz ve kdv dahil onarım bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, yine anılan raporda değişmesi gerekli parçaların piyasa rayiç değerlerine göre tespit edildiği,

değer kaybının da Yargıtay uygulaması uyarınca genel şartlara göre değil, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri ile onarımdan sonraki piyasa değeri arasındaki fark olarak hesaplandığı anlaşılmakla, davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.