İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/829 K.2023/891

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2023 tarihli ve 2023/147 Esas - 2023/85 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ..., müvekkillerinden ... ve ...’nin, aynı zamanda huzurdaki dava ile iptali istenen hisselerden müteşekkil ... A.Ş.'nin, ... A.Ş.'nin ve müvekkilinin yetkilisi olduğu diğer bir kısım şirketlerin de vekilliğini yürütmekte olan bir avukat olduğunu, şu an devam etmekte olan ve davacısı ...

A.ş. olan Bodrum 1.asliye Hukuk Mahkemesi 2017/3 E. Sayılı davada, davalı halen vekillik yapmakta olduğunu ileri sürerek, Bodrum Ticaret Sicili 6450 sicil numarasında kayıtlı ...

A.Ş. ünvanlı şirketteki davalılar ... ve ... adına kayıtlı hisselerin 3. Kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir vaazına ve kararın şirket siciline ve pay defterine işlenmesine karar verilmesini, davalılardan ... şirketi münferiden temsile yetkili kılındığından şirket adına kayıtlı ... ili, ...

İlçesi, ... mah. ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazların 3.kişilere devrinin önlenmesi ve taşınmazlar üzerinde tasarrufu kısıtlayıcı her türlü işlemin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir vaazına karar verilmesini, ... a.ş.’ndeki müvekkillerden ...

A.Ş. adına kayıtlı iken davalılardan ...’a yapılan 1.000 adet, müvekkillerden ... adına kayıtlı iken davalılardan ...’a yapılan 2.400 adet, müvekkillerden ... adına kayıtlı iken davalılardan ...’ye yapılan 600 adet hisse devirlerinin iptaline karar verilmesini, söz konusu iptale tabi hisse devirlerinden sonra gerçekleştirilen 14.02.2018 tarihli Genel Kurul’un İptaline Karar verilmesini, söz konusu taleplerimizin kabul görmemesi halinde şirket hisselerinin değerinin belirlenerek gerçek hisse bedellerinin davalılardan tahsiline karar verilmesini,

yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince; " Bodrum 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 15/09/2021 tarih ve 2018/432 Esas, 2021/353 Kararı ile devir kararı verilmiş ise de; dava konusuna göre Mahkememize Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olmadığı bir dava dosyası geldiğinde, yine Mahkememizin 01/09/2021 tarihinde faaliyete geçmesi nedeniyle, bu tarihten önce açılan davalar yönünden, hangi mahkemenin görevli olduğu hususunda uyuşmazlık çıktığında (ki somut olayda bu durum mevcuttur),

görev uyuşmazlığı çıkması ve merci tayinine gidilebilmesi için her iki mahkeme tarafından verilen kararların istinaf edilmeden kesinleşmesi gerekmektedir. Ancak Bodrum 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nin 15/09/2021 tarih ve 2018/432 Esas, 2021/353 Kararı ile devir kararı verilmiş, ancak kararın kesin olduğu belirtilmiş ve gerekçeli karar taraf veya vekillerine tebliğ edilmeden, kanun yolu tüketilmeden dosya Mahkememize gönderilmiştir.

Bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi anlamında Bodrum 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi'nce verilmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığı..." gerekçesiyle Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 01/12/2021 TARİHLİ EK KARARI

İlk derece mahkemesince; "... 6100 sayılı HMK.nun 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kararın kesinleştiği 26/10/2021 tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği..." gerekçesiyle Davanın 6100 sayılı HMK'nun 20/1 maddesi gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmiştir. Karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

DAİREMİZİN 17/03/2022 TARİHLİ KARARI

Dairemizce; ".... dosyanın ilk önce Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 15/09/2021 tarihli ve 2018/432 esas - 2021/353 karar sayılı ilamı ile gönderme kararı verilerek Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi' ne gönderildiği anlaşılmaktadır.

İlk olarak verilen Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 15/09/2021 tarihli ve 2018/432 esas - 2021/353 karar sayılı kararının bir gönderme kararı olduğu, yasa yolu kapalı olarak verildiği, gönderme talebi için taraflara süre verilmediği ve kararın taraflara tebliğe de çıkarılmadığı,

göndrerme kararının, teknik anlamda bir görevsizlik kararı değil, sadece bir devir kararı olup ortada karşılıklı olarak iki ayrı görevsizlik kararı olduğundan söz edilemeyeceği, bu durumda 6100 sayılı HMK' nın 22. maddesi uyarınca yargı yeri belirlenmesi koşullarının oluşmadığı ve davacılar vekilinin başvurusunun istinaf başvurusu olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu açıklamalara göre.

İlk Derece Mahkemesince verilen gerekçeli kararın, davacılar ve davalı vekiline 11/10/2021 tarihinde tebliğ olunduğu, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine kesinleşme ile hükmün 26/10/2021 tarihinde kesinleştiği, 6100 sayılı HMK.nun 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kararın kesinleştiği, davacıların 26/10/2021 tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği,

mahkemenin hüküm kısmında, 6100 sayılı HMK' nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin açıkça ihtar edildiği,

ihtara rağmen başvuru yapılmadığı anlaşıldığından mahkemece verilen açılmamış sayılma kararında usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak..." gerekçesiyle davacıların istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 08/02/2023 TARİHLİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Bodrum 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin 15/09/2021 tarih ve 2019/432 Esas, 2021/353 Karar sayılı dosyası devir kararı ile Mahkememize gönderilmiş ve 2021/429 Esasına kaydı yapılmış, 05/10/2021 tarih ve 2021/429 Esas, 2021/226 Karar sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilerek görevli Mahkemenin Bodrum 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiş, iki haftalık süre içerisinde görevli mahkemeye gönderilmesi için taraf vekillerince talepte bulunulmadığından,

Mahkememizce 01/12/2021 tarih ve 2021/429 Esas, 2021/226 Karar sayılı ek kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, ancak sehven işbu dosya Bodrum 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesine gönderilmiş ve Bodrum 2. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesince, işbu dosya mahkememize iade edilmiş olup, işbu dosyada açılmamış sayılması kararı bulunduğundan..." gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi ve Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararlar “devir” ve “gönderme” kararı niteliğinde olduğunu, bu nedenle yargılamaya HMK M.20/1 çerçevesinde son verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyanın yargılamasının Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görülmekte iken, Muğla’da Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin açılması nedeniyle Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderildiğini, ardından yine Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla yargılamasına devam olunmak üzere gönderildiğini,

her iki mahkeme tarafından verilen kararın da niteliği itibariyle “görevsizlik” kararı olarak değerlendirilemeyeceğini, zira huzurdaki yargılamada görevli mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığını, uyuşmazlığın, yalnızca yargılamanın doğrudan Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi’nde veya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülmesine ilişkin olduğunu, yerleşik yargı içtihatlarında da mahkemeler arasındaki bu tür kararlar “devir kararı” niteliğinde olduğu,

teknik anlamda bir görevsizlik kararının varlığından bahsedilemeyeceğinin belirtildiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararların görevsizlik kararı niteliğinde olduğunun değerlendirilmesi halinde dahi, mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunması nedeniyle dosyanın bölge adliye mahkemesine gönderilmesinin gerektiğini, Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi kararlarının devir kararı niteliğinde olduğu son derece açık olduğundan, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/147 E.,

2023/85 K. ve 08.02.2023 tarihli kararının hukuka aykırı olduğunu, ancak Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen kararların teknik anlamda görevsizlik kararı olarak değerlendirilmesi halinde de, mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun tespiti ile görevsizlik kararlarının kesinleşmesi akabinde görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesinin gerektiğini,

dolayısıyla Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/429 E. sayılı dosyasından verilen 05.10.2021 tarihli kararın akabinde dosyanın Bodrum 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne geri gönderilmesinin başlı başına hukuka aykırı olduğunu, bu karara dayanılarak yine aynı dosya üzerinden verilen davanın açılmamış sayılması yönündeki 01.12.2021 tarihli ek karar ve istinaf başvurularına konu Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/147 E. sayılı dosyadan verilen ve 08.02.2023 tarihli kararın da hukuka aykırı olduğunu, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/147 E., 2023/85 K. ve 08.02.2023 tarihli karar ile dosyanın esasının kapatılmasının,

müvekkili adına telafisi mümkün olmayacak zararlar doğuracağını ve ciddi hak kayıplarına sebep olacağını, yargılamanın 2018 yılından beri devam ettiğini, delilleri büyük ölçüde toplandığını, bilirkişi ve adli tıp kurumu raporları alındığını ve hukuki sorunun çözümü bakımından ciddi bir aşama kaydedildiğini, gelinen noktada hatalı ve hukuka aykırı kararlar silsilesi ile dosyanın yargılamasına son verilmesi müvekkillerin uğrayacağı mağduriyetin yanında usul ekonomisine de aykırılık teşkil edeceğini belirterek,

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 08.02.2023 tarihinde verilen 2023/147 E. ve 2023/85 K. sayılı kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dava dosyası, 31/07/2018 tarihinde Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/432 esas sayılı dosyasına kaydedildiği, yapılan yargılamada anılan mahkemece 15/09/2021 tarihinde HSK 1. Dairesinin 08/07/2021 tarih ve 568 sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı uyarınca dosyanın görevli ve yetkili Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine devrine ve gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına karar verildiği, dosyanın bu şekilde Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/429 sayılı esasına kaydedildiği, anılan mahkemece 05/10/2021 tarihli karar ile,

Bordum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin verdiği karar teknik olarak bir görevsizlik kararı olmadığından mahkemenin görevsizliğine, görevli ve yetkili mahkemenin Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına karar verildiği, bu kararın davacılar ve davalı vekillerine 11/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği,

tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine kararın 26/10/2021 tarihinde kesinleştiği, bu tarihten itibaren iki hafta içerisinde taraflardan hiç birinin dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi üzerine Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince 2021/429 E.-226 K. Sayılı ve 01/12/2021 tarihli ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, bu kararın davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2022/437 E.- 478 K. ve 17/03/2022 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kararın kesinleştiği ve dosyanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmıştır.

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince işi biten bu dosyanın esası kapatılarak arşive gönderilmesi gerekirken, Mahkemece Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesine tevzi edilmek üzere gönderildiği, Bodrum 2. Asliye Hukuk Mahkemesince de hataen 2022/390 sayılı esasa kaydedildiği ancak bu hata fark edilerek 12/10/2022 tarihli karar ile esasın kapatılmasına ve dosyanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,

bu kararın da taraflarca istinaf edilmeyerek kesinleştiği, bu sefer dosyanın Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince 2023/147 nolu esasa kaydedildiği ve 08/02/2023 tarih, 2023/85 karar sayılı karar ile davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği,

bu kararın davacılar tarafından istinaf edilerek inceleme için Dairemize gönderildiği anlaşılmış ise de, dosyanın Dairemizin 2022/437 E.-478 K. Ve 17/03/2022 tarihli kararı ile kesinleşmiş olması sebebiyle artık yerel mahkemece esasın kapatılarak dosyanın arşive gönderilmesi gerekirken hem 01.12.2021 tarih ve 2021/429 E.- 226 K. Sayılı ek karara yollama yapılarak karar verilmesine yer olmadığına kararı verilip hem de aynı ek karardaki gibi ikinci kez olacak şekilde taraflara yargılama gideri yüklenmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.