İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/1336 K.2024/1283

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2023 tarihli 2023/819 Esas ve 2023/964 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; müdürlüğün Merkez-... sicil numarasında kayıtlı ... hakkında, şirket ortağı ... tarafından sunulan dilekçe ekinde yer alan Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/02/2023 tarihli, 2022/377 esas, 2023/56 karar sayılı kararı ile ...'un şirket ortaklığından bedelsiz olarak çıkmasına karar verildiğini, şirketin 22/05/2009 tarihinde tescil edilip, ... ve ...'un ortakları olduğunu, 11/05/2009 tarihli karar ile ...'un 10 yıl süre ile münferiden temsile yetkili müdür olarak seçildiğini, merkez nakli tescilinden sonra herhangi bir tescil işleminin yapılmadığını,

ortaklıktan çıkma kararının 29/03/2023 tarihinde kesinleştiğini, kararın tescili için TSY'nin 36. maddesi gereği tescile davet işlemleri yürütüldüğünü, davalı şirkete ve şirket yetkilisine gönderilen 07/04/2023 tarihli yazılar ile mahkeme kararının tescili için TTK'nun 33. maddesi ve TSY'nin 36. maddesi gereği tescile davet işlemlerinin uygulanması gerektiğini, gerekli evraklar ile veya tescilden kaçınma için haklı bir sebep var ise ispata elverişli delillerle beraber otuz gün içerisinde müdürlüğe başvurulmasının ihtar edildiğini,

ancak yasal süresinde tescilden kaçınma sebeplerine ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulmadığı gibi tescil için de başvurulmadığını, bunun üzerine TTK'nun 33(2) maddesi gereği idari para cezası uygulanması için İzmir Valiliği'ne bildirimde bulunulduğunu, İzmir Valiliği'nin 18/09/2023 tarihli yazısı ile ilgili şirket hakkında idari para cezası uygulandığını, bu karara rağmen tescil talebinde bulunmaması,

kaçınma sebeplerinin de bildirilmemesi sebebiyle TTK'nın 33(3) maddesi gereği mahkemeye başvurma zorunluluğunun hâsıl olduğunu bildirmiş, ...Şirketi hakkında Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/377 esas ve 2023/56 karar sayılı, 09/02/2023 tarihli, ...'un, ortaklıktan çıkmasına dair kararının, ... tarafından resen tescili ile çıkan ortağın payının kime iktisap ettirileceğine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmaya da katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince "...Talebin REDDİNE..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; işbu dava konusu mahkeme kararında ... taraf olmamakla birlikte Mahkeme kararında da Müdürlüğün resen tescil ile sorumlu tutulmadığını, dolayısıyla Müdürlük tarafından TSY'nin 26/lI fıkrası gereği TSY'nin 36. Maddesi gereğince işlem tesis edildiğini, Müdürlük tarafından da Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 36. Maddesinin üçüncü fıkrası gereği Müdürlükçe verilen süre içerisinde tescil isteminde bulunulmaması ve kaçınma sebeplerinin de bildirilmemesi sebebiyle idari para cezası uygulanması için Valiliğe bildirimde bulunulduğunu ve idari para cezası uygulandığını,

yine dördüncü fıkranın idari para cezası verilmesine rağmen kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir hükmü gereği resen tescil talebinde bulunulduğunu,

Müdürlük tarafından gerçekleştirilen işlemler tamamen Kanun ve Yönetmeliğin ilgili hükümlerinin uygulanmasından ibaret olup Mahkemenin aksi yöndeki talebin reddine ilişkin kararının hukuka aykırı olması sebebiyle kaldırılarak davanın kabulü ile resen tescile karar verilmesini istediklerini belirterek İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/819 Esas 2023/964 Karar sayılı 20/12/2023 tarihli talebin reddine dair kararının kaldırılarak Müdürlüğün Merkez- ... sicil numarasında kayıtlı ... hakkında,

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/377 Esas 2023/56 K sayılı 09/02/2023 tarihli kararı ile dava dışı ... ( ...)'nin ortaklıktan çıkmasına dair kararının ... tarafından resen tescili ile çıkan ortağın payının kime iktisap ettirileceğine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı TTK'nun 33/3 maddesi hükmü gereği ortaklıktan çıkmaya ilişkin tescil işleminin yapılabilmesi için tescil kararı ile bu işlemin yapılabilmesi için çıkan ortağın hisselerinin kime devir ve intikal edeceğine karar verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Somut olayda; dosyada toplanan delil ve belge örnekleri ile; şirket ortağının, ortaklıktan çıkma talebi ile dava açtığı, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 09/02/2023 tarihli, 2022/377 esas ve 2023/56 karar sayılı ilamla davacı ortağın davasının kabulü ile, TTK'nun 638(2) maddesi uyarınca ortaklıktan çıkmasına, davacıya ayrılma akçesi ödenmesine yer olmadığına ilişkin verilen kararın 17/03/2023 tarihinde kesinleştiği, davacının tescil istemiyle talepte bulunan Sicil Müdürlüğüne başvurduğu, Sicil Müdürlüğünün kararın tescili için şirkete ve şirket yetkilisine yazılar gönderdiği,

bir cevap alınamaması üzerine para cezası uygulanması için yaptığı başvurunun İzmir Valiliği tarafından kabul edilerek para cezası uygulanmasına karar verildiği, şirket ve şirket yetkilisi tarafından tescil işlemi için başvurulmaması nedeniyle davacı tarafça bir işlem yapılamadığı ve mahkememizden talepte bulunulduğu anlaşılmaktadır.

TTK'nun 33(1). maddesinde tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan bir hususu haber alan sicil müdürünün, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağıracağı, sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişinin idari para cezası ile cezalandırılacağı, süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği taktirde,

sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesinin dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürlüğüne emredeceği, aksi takdirde tescil istemini reddedeceği, süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılmasının bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmayacağı düzenlenmiştir.

Buna göre; tescile davet yazısında belirtilen süre içerisinde kaçınma sebeplerinin bildirilmesi halinde, kaçınma sebeplerinin yerinde olup olmadığının takdirinin yapılarak, mahkemenin kaçınma sebeplerini yerinde görmediği takdirde tescili emredeceği düzenlenmiştir. Somut olayda kaçınma sebebinin bildirilmediği açıktır.

Bunun yanında TTK'nundaki düzenlemelere göre bir ortağın, şirket ortaklığından çıkmasına mahkemece karar verilmesi halinde kararda ayrılan ortağın paylarının ne olacağının belirtilmemesi halinde şirketin, ayrılan ortağın paylarını devretme veya esas sermayenin azaltılması yoluna gitmesi mümkün olup, koşullarının bulunması halinde ticaret sicilinin kesinleşen mahkeme kararına göre işlem yapma yükümlülüğü mevcuttur.

Ayrılan ortağın paylarının şirketçe iktisap edilip edilmeyeceği veya şirket tarafından üçüncü kişilere veya diğer şirket ortaklarına devredilip devredilmeyeceği, şirket genel kurulunun yetkisindedir.

Davacı ortağın, ortaklıktan ayrılma davasında talep etmediği ayrılma payı için sonradan dava açarak talepte bulunması da mümkündür. Açıklanan yasal düzenlemeler gereği davacı ... müdürlüğünün, kesinleşen hükümde payların kime devredileceğinin belli olmadığı gerekçesiyle davalı şirketi ve yetkilisini tescile davet üzerine kaçınma sebeplerinin bildirilmediğini belirterek, tescil istemi ile birlikte çıkan ortağın payının kime iktisap ettirileceğine ilişkin karar verilmesi talebinin TTK'nun 33(3). maddesi hükmüne uygun bulunmadığı, belirtilen nitelikte bir tescil hükmünün verilmesinin mümkün olmadığı dikkate alınarak, mahkemece talebin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacının istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.