İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/1338 K.2024/1172

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/05/2024 ara karar tarihli ve 2024/58 Esas sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden/davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

2008 yılından beri anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise seviyesindeki öğrencilere yönelik özel eğitim alanında faaliyet göstermekte olduğunu, faaliyetlerinde ... ibaresini hem ticaret ünvanı hem de marka olarak kesintisiz ve fasılasız olarak kullanmaya devam ettiğini, yaptığı reklamlar, afişler, fuar çalışmaları, bakanlık ve ilgili kamu kurumları ve özel kurumlarla yazışmalar, antet kullanımı, okul tabelaları ve birden farklı şehirde açılan şubeleri dikkate alınarak ... markasınıı eğitim-öğretim alanında halk tarafından bilinir ve davacının işletmesiyle ilişkilendirilir hale geldiğini, davalı tarafın 2011/94202 tescil numaralı "...

2012 eğitim kurumları", 2017/112244 tescil numaralı "...", 2015/77386 tescil numaralı "...", 2021/150674 tescil numaralı "..." ve 2022/167538 tescil numaralı "... eğitim koleji anaokulu-ilkokul-ortaokul-anadolu lisesi" ve diğer markalar yönünden kendi adına tescil başvurusu yaptığını, bu markaların davalı adına tescil edildiğini, davacının önceye dayalı kullanım hakkı nedeniyle gerçek hak sahibi olduğu markayı aynı faaliyet alanı içerisinde hukuka aykırı olarak kullandığını tespit ettiğini, davalının bu markaları kullanmasının davacının haklarını ihlal ettiğini, söz konusu tescillerin ticari ünvanına ve işletme adına tecavüz teşkil ettiğini,

davalının kullanımının ... markasının hitap ettiği tüketici nezdindeki konumuna ve imajına zarar verdiğini ileri sürerek, dava konusu markaların hükümsüzlüğünün tespitine ve sicilden terkinine karar verilmesini, davalının kullanımının ve tecavüz tespiti, tecavüzün önlenmesini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, dava sonuna kadar davalının kullanımının durdurulmasına, "..." ibaresi içeren her türlü reklam, afiş, ambalajın ve bu ibareyi içeren her türlü araç gerecin üçüncü kişiler elinde olsa dahi imhasına, gerekçeli kararın ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "... tedbir talebinin ruhsat başvurusunun tek başına yurt içinde ve yerelden daha geniş bir coğrafyada fasılasız ve yoğun şekilde kullanım belgesi olarak değerlendirilmeyeceği..." gerekçesiyle İhtiyati tedbir talebinin REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden/davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda her ne kadar ruhsat üzerinden değerlendirme yapılmış olsa da yapılan değerlendirmenin eksik olduğunu, davaya konu markanın fasılasız ve yoğun bir biçimde kullanılmadığı hususunun doğru olmadığını belirterek, yerel mahkeme ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; mahkemece verilen ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece; ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

İhtiyati tedbir; 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

Somut olayda; davacı önceya dayalı kullanım hakkına sahip olduğu iddiasıyla davalının markalarının hükümsüzlüğünü talep ettiği davada, tedbiren davalının bu markaları kullanımının önlenmesini talep etmiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacının davalıya ait olan en eski tarihli (2011 yılı) markasında önce ruhsat başvurusunun olduğu, bu başvuruya ait belgelerin önceye dayalı kullanıma dayanak olup olmayacağının mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiş, mahkemece de bu aşamada tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosyanın geldiği bu aşamada şimdilik ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karar doğru olduğu anlaşılmakla, davacının istinaf sebepleri ise yerinde görülmemiş ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.