İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/1525 K.2024/1379

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/201 Esas-2024/505 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 21/10/2023 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki, diğer davalı ...'e ait ... plakalı aracın müvekkiline ait ... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın Konya ili, Meram ilçesinde müvekkilinin aracı park halindeyken ve davalı araç sürücüsünün geri geri gelirken hatalı manevra yapmasıyla müvekkilinin aracının sol yan kısımlarına çarpması neticesinde gerçekleştiğini, husumetin şahıs davalılara kazaya sebebiyet veren araç sürücüsü ve aracın işleteni sıfatıyla, davalı ...

Sigorta A.Ş'ye ise ZMMS poliçesi nedeniyle yöneltildiğini, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin işbu davada görevli olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu'nun 110.maddesi gereği motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya şubesinden veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceğini, davalı ...

Sigorta A.Ş'nin İzmir Ege Bölge Müdürlüğü (şubesi) bulunduğu için İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin işbu dava bakımından yetkili olduğunu, müvekkiline ait araçta kaza neticesi oluşan hasar dikkate alındığında tamirinin ekonomik olduğunun ortada olduğunu, Almanya'da bulunan bilirkişi bürosu tarafından düzenlenen 01/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile KDV dahil hasar miktarının 6.602,81 Euro olarak tespit edildiğini, aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değerinin 31.000,00-35.000,00 Euro arası değiştiğini, aracın tamir maliyeti rayiç değerine göre çok düşük kaldığından hurda değeri araştırılmasından vazgeçildiğini,

davalıların KDV miktarından da sorumlu olduklarını, davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğünü belirterek, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, araçta meydana gelen hasar karşılığı 6.602,81 Euro tutarındaki maddi tazminatın fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru Türk Lirası karşılığının; şahıs davalılardan kaza tarihi olan 21/10/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte, davalı ...

Sigorta A.Ş'den kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçe teminat limiti olan 120.000,00 TL dikkate alınarak temerrüt tarihi olan 26/02/2024'den itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede ikame ediğini, müvekkilinin merkezinin Ataşehir/İstanbul adresinde bulunduğu göz önüne alındığında huzurdaki davanın yetki bakımından İstanbul Anadolu Mahkemesi yetki alanına girdiğini, başvuru şartının yerine getirilmemesi sebebiyle taleplerin reddi gerektiğini, itirazları saklı kalmak kaydıyla, araçta meydana gelen hasar bedelinin araç üzerinde fiziki inceleme yapılmak suretiyle tespitinin gerektiğini, araç onarılmış ise onarım faturalarının sunulması,

onarılmamış ise konusunda uzman aralarında makine ve otomotiv mühendislerinin yer aldığı bilirkişi heyeti ile araç üzerinde ekspertiz incelemesi yapılması gerektiğini, fiziki incelemenin mümkün olmaması halinde ise hasar ile kaza arasında uyum ve parça ve işçilik bedelleri bakımından ayrıntılı rapor tanzimi gerektiğini, müvekkili şirketin KDV'den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, hasar ve tamir bedelinin poliçe genel şartlarına göre tespit edilmesini, haksız fiilden kaynaklanan zararın ancak haksız fiil tarihinde ve memleket parası üzerinden gerçekleştiğinin kabul edilmesi gerektiğini,

müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğunun yargılamanın her aşamasında dikkate alınmasını talep ettiklerini, temerrütlerinden bahsedilemeyeceğinden davacı tarafın faiz taleplerinin reddini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ikametinin ve kaza yerinin Konya ili olduğunu, davada HMK ve genel hükümlere göre ihtiyari dava arkadaşları olan müvekkilleri için davanın yetkili ve görevli Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, İzmir Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, dosyanın yetkili ve görevli Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, kazada müvekkili ....'nin asli ve tam kusurlu olduğu yönündeki davacı iddiasını kabul etmediklerini,

aracın Türkiye'de kazaya karıştığını ve buradaki ekonomik koşullar göz önüne alınarak tamirinin yaptırılması gerektiğini, davacının sunduğu bedel olan 6.602,81 Euro'nun oldukça fahiş olduğunu, araçtaki hasar bedeli için diğer davalı sigorta şirketince ekspertiz raporu hazırlandığını ve malzeme, işçilik toplam bedel 56.316,91 TL olarak tespit edilmiş iken, davacının sigorta şirketince hasarın karşılanmasını ve aracının yaptırılmasını tercih etmediğini, akabinde işbu davada haksız şekilde fahiş miktarda hasar bedeli talep ettiğini, tarafların Türk vatandaşı olup haksız fiil niteliğindeki kazanın Türkiye'de gerçekleştiğini,

talep edilebilecek hasar bedelinin de Türkiye'deki piyasa şartlarına göre Türk Lirası cinsinden belirlenmesi gerektiğini, davacının KDV talebi ile Euro cinsinden para talebinin yersiz olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, "....6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; 'Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir', 7. maddesinde; 'davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.

Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.' denildiği, yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, 'Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.' hükmünün yer aldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 18/2. maddesinde;

'Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir.

Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.' denilmek suretiyle yetki itirazının ileri sürülüş biçiminin düzenlendiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceğinin düzenlendiği, davalılar ... ve ...'in adreslerinin Konya olduğu, kaza yerinin de Konya ili olduğu belirtilerek yetki itirazında bulunulduğu, davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi'nin adresinin de İstanbul olduğu, davacının ikametgah adresinin Almanya olduğu, zararın haksız fiilden meydana geldiği, 6100 sayılı Yasa'nın 16. maddesi gereğince haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu, kazanın Konya ilinde meydana geldiği, zararın meydana geldiği yerin Konya ili olması, zarar görenin yerleşim yerinin Almanya olması birlikte değerlendirildiğinde; ortak yetkili mahkeme olan Konya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dosyanın gönderilmesine karar vermek gerekmekle.

HMK'nın 116. maddesi uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE, kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde, kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde gönderme talebinde bulunulduğu takdirde dava DOSYASININ YETKİLİ KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından, "...Haksız fiilin vuku bulduğu yer mahkemesi hususunda HMK'da kesin yetki kuralı bulunmadığını, birden fazla yer mahkemesinin yetkili olması durumunda davacının yetkili yer mahkemeleri arasında seçim yapma hakkının mevcut olduğunu, işbu davada İzmir Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğu kabul edilerek işin esasına girilmesi gerekirken mahkemece yetkisizlik kararı verilmesinin doğru olmadığını, nitekim Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, davalı sigortanın İzmir'de şubesi bulunmakta olup bu davalılar bakımından KTK 110.maddesi gereği İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunu,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110.maddesinde; 'Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir' denildiğini, dava dilekçelerinin ekinde davalı sigorta şirketinin İzmir'de şubesi olduğunu gösterir ticaret sicil kaydı örneğinin dosyaya sunulduğunu, HMK'nın 7/2.maddesi mucibince davalarının davalı ZMMS sigortacısı yönünden yetkili İzmir Mahkemesinde açıldığını, 6100 sayılı HMK'nın 7.maddesine göre davalının birden fazla olması halinde,

bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabileceğini (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2012/13528 Esas-2013/163 Karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2014/16851 Esas-2014/12855 Karar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/17-110 Esas-2017/860 Karar), özel kanun niteliğindeki Karayolları Trafik Kanunu'ndaki yetki düzenlemelerinin geçerliliğinin HMK'da açıkça belirtildiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun HMK'ya göre özel kanun niteliğinin kabulü gerektiğini, HMK'nın 5.maddesinde;

'Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu kanundaki hükümlere tabidir' düzenlemesinin yer aldığını, bu durumda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun özle kanun niteliği ile ilgili öncelikle uygulanacağının kabulü gerektiğini, yetkisizlik kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın yetki yönünden usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davalılar arasında yer alan ...

Sigorta AŞ'nin İzmir'de bölge müdürlüğü şeklinde teşkilatı olduğu, davanın da İzmir'de açıldığı dikkate alındığında, somut uyuşmazlık bakımından kesin yetki kuralı da bulunmayıp davacı tarafça seçimlik hakkın davalı sigorta şirketinin İzmir'deki bölge müdürlüğü gözetilerek İzmir olarak kullanılmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, sırf davalıları kendi yerleşim yerlerinden başka mahkemeye getirmek için dava açıldığına dair herhangi bir delil de bulunmadığı görülmekle, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile, mahkemece işin esasına geçilmesi için kararın HMK 353/1-a-3.madde uyarınca kaldırılarak,

dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir (Bu yönde bknz. Yargıtay HGK 2017/17-1100 E.-2019/593 K., Yargıtay 4. HD 2021/22551 E.-2023/1329 K).

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-a-3. maddesi gereğince kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.