İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/337 K.2024/369

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2023 ara karar tarihli ve 2023/571 Esas (derdest) sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati Tedbir Talep Eden - davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kısıtlı ...'ye usulüne uygun çağrı yapılmamış olması sebebiyle kısıtlının kendisini genel kurulda temsil ettiremediğinin dosya kapsamı ile sabit olduğunu bildirerek, davalı şirketin 15/08/2023 15.08.2023 tarihli olağan genel kurulunda alınmış olan tüm kararların tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Karşı Taraf - Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; birleştirilen dosyada davacı ...'ye çalışanı ... imzasına tebligat yapıldığını, tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN KARAR

Mahkemece; "...4.gündem maddesi ile, 2022 yılına ilişkin bilanço ve kar zarar hesaplarının okunup müzakereye açıldığı, ...'nin olumlu oyu ile oy çokluğuyla 2022 yılına finansal tablolar, bilanço ve kar zarar hesaplarının kabulüne karar verildiği, 5.gündem maddesi ile, yönetim kurulunun 2022 yılı hesap dönemine ilişkin olarak yönetim kurulu ...'nin ibra edilmemesine karar verildiği, gündem maddesi ile, yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri devam ettiğinden gündemin 6.maddesi görüşülmeden geçilmesine oy çokluğu ile karar verildiği, gündem maddesi ile,

yönetim kurulu başkanı ...'ye toplantı tarihinden itibaren aylık 200.000,00 TL net huzur hakkı ödenmesine ve şirketin mali dönem sonu net karı üzerinden ayrıca hesaplanacak net %2 oranında prim ödenmesine oy çokluğu ile karar verildiği, gündem maddesi ile, kar dağıtılmamasına oy çokluğu ile karar verildiği, 10. gündem maddesi ile, TTK'nun 395 ve 396.maddelerine göre yönetim kurulu üyelerine izin verilmesi önerisinin reddine..." karar verildiği, bu kararlar dışındaki genel kurul kararlarının infaz kabiliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan ve infaz kabiliyeti bulunan dava konusu genel kurul kararların yönünden; davalı şirketin yönetim kurulu başkanının ... olmasına ve uzun yıllardır bu görevi sürdürmesine, şirketin olağan seyrinde yönetici aracılığıyla faaliyetini sürdürmesinin şirketin-ortaklarının ve alacaklılarının menfaatine olmasına,

yöneticinin ibra edilmemesinin ve TTK'nun 395 ve 396.maddeleri çerçevesinde yöneticiye izin verilmemesinin davacının menfaatine olmasına göre "2022 yılına finansal tablolar, bilanço ve kar zarar hesaplarının kabulü", "yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri devam ettiğinden gündemin 6.maddesi görüşülmeden geçilmesi", "hakim ortak ...'ye yıllık net 2.400.000,00 TL huzur hakkı ve net kar üzerinden %2 net prim verilmesi"ne ilişkin genel kurul kararlarının icrasının geri bırakılmaması halinde şirket tüzel kişiliğinin,

şirket alacaklılarının ve/veya pay sahiplerinin telafisi mümkün olmayan zarara uğrayacağı vakasının yaklaşık ispat seviyesinde ispatlanamamasına, diğer kararların davacının menfaatine olmasına veya yukarıda açıklandığı şekilde infaz kabiliyetinin bulunmamasına göre, sözü edilen tüm kararların tedbiren durdurulması yönündeki birleştirilen dosyada davacı vekili talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; birleştirilen dosyada davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine, kararın taraf vekillerine tebliğine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Karara karşı İhtiyati tedbir talep eden - davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati Tedbir Talep Eden - Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından 15.08.2023 tarihli genel kurul ile ilgili olarak kısıtlı hissedar ...'ye usulüne uygun çağrının yapılmadığını, bu nedenle kısıtlı ve vasisi 15.08.2023 tarihli genel kurul toplantısından haberdar olamadıklarını ve dolayısıyla katılım da sağlayamadıklarını, kısıtlının ... adına ve genel kurula katılma yetkisi bulunmayan müvekkiline posta gönderilmişse de gönderilmiş olan postanın muhteviyatının belli olmadığını, gönderilen postalar ne vasi ... ne de kısıtlı ... tarafından teslim alındığını,

davalı şirket tarafından gönderilen postaları teslim alan ... isimli şahıs müvekkili vasinin veya kısıtlının çalışanı olmadığını, kısıtlı ...'ye ve vasisi ...'ye herhangi bir şekilde genel kurul toplantısına çağrı yapıldığını kabul etmemek kaydıyla, 15.08.2023 tarihinde gerçekleştirilecek olan genel kurul toplantısı için müvekkiline toplantıdan sadece 10 gün önce 05.08.2023 tarihinde çağrının yapıldığını, müvekkiline süresinde ve usulüne uygun toplantıya çağrının yapılmadığını, 15.08.2023 tarihli genel kurul toplantısı kanuna uygun şekilde gerçekleşmediğini,

ekte sunulu ticaret sicil gazetesi kayıtlarında görüldüğü üzere 2022 yılı olağan genel kurul toplantısı 14.07.2023 tarihinde yapılacak iken ertelendiğini ve genel kurul toplantısının 15.08.2023 tarihinde gerçekleştirilmesinin kararlaştırıldığını, ancak 15.08.2023 tarihine ertelenen genel kurul toplantısının gündem maddelerine eklemenin yapıldığını, davalı şirket tarafından her iki gündem için de usulüne uygun çağrı yapılmasının gerektiğini, ancak davalı şirket tarafından 2022 yılı olağan genel kurul toplantısının gündem değişikliğinden önce de sonra da usulüne uygun çağrının yapılmadığını,

dava konusu toplantıda çağrıda usulsüzlüğün bulunmasının yanı sıra alınan kararların kanuna ve dürüstlük kuralına da aykırılık teşkil ettiğini, gündem madde 4 ile davalı şirketin 2022 yılına ilişkin Finansal tablolar, Bilanço ve Karar / Zarar hesaplarının kabul edildiğini, ancak hakim pay sahibi ...'nin yönetimindeki davalı şirketin mali hesapları kendi çıkarları doğrultusunda düzenlenmekte olup, şeffaf bir şekilde şirketin gerçek mali durumunu yansıtmadığını, şirketin kullandığı kredilerin hangi bankadan, hangi vadeyle ve ne kadar olduğu hakkında da şirket hissedarları bilgi sahibi olmadığını,

gündem madde 7 ile hakim ortak ...'ye huzur hakkı olarak aylık net 200.000,00-TL. ve net kar üzerinden yüzde 2 net prim verilmesine karar verildiğini, ... önceki yıl, yıllık net 1.200.000,00-TL. olan huzur hakkını net 2.400.000,00-TL.ye çıkardığını, ancak 21.12.2023 tarihinde gerçekleşen olağan üstü genel kurul toplantısında ise "...'nin piyasada oluşan rekabete karşı varlığını sürdürebilmesi için yeni teknolojilere ve makinelere ihtiyacı olması, şirketin Turgutlu Organize Sanayi Bölgesinde almış olduğu binada ilave üretim ve idari bina yatırımı için finansmana ihtiyaç duyması,

kredi, ana para ve faiz ödemelerinin olması ve işletme sermayesinin ihtiyaçları" şeklindeki gerekçelerle haksız şekilde sermaye artırımına gidildiğini, bu iki karar esasen birbiriyle çelişkili olduğunu, hakim ortak öncesinde şirketin kasasından çıkacak olan şirkete zarar verecek yüksek miktarda huzur hakkın ödenmesini karara bağladığını, sonrasında ise birçok soyut nedenlerle sermaye artırımına gidilmesini, bu durum dahi hakim ortağın davalı şirketi kişisel çıkarları doğrultusunda yönettiğini ispatlamakta olup, şirketin akıbetini ne denli düşündüğünün şaibeli olduğunu,

açıklandığı üzere gerek kısıtlı ...'ye usulüne uygun çağrı yapılmamış olması sebebiyle kısıtlının kendisini genel kurulda temsil ettirememesi gerek 15.08.2023 tarihli toplantıda alınan kararların kanuna ve dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil etmesi nedeniyle 20.12.2023 tarihli ara karara itirazlarının kabulü ile kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, genel kurul karar iptali davasında ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Mahkemece, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş; hüküm ihtiyati tedbir isteyen ( davacı) vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılmıştır.

1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, talebe konu bir kısım hususların yargılamayı gerektirdiğinin anlaşılmasına, göre; ihtiyati tedbir isteyen ( davacı) vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

2-HMK'nın 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, HMK'nın 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

İhtiyati tedbir kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca tarafların dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı hukuki korumadır.

İhtiyati tedbir kararı verilebilmesinin diğer bir koşulu ise mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak ya da tamamen imkansız hale gelecek ise veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesidir.

6102 sayılı TTK'nın kararın yürütülmesinin geri bırakılması başlıklı 449. maddesinde; genel kurul kararları aleyhine iptal veya butlan davası açıldığı taktirde mahkemenin, yönetim kurulu üyelerinin görüşünü aldıktan sonra, dava konusu kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebileceği, bu hükme göre yapılacak değerlendirmede HMK'nın 389/1 maddesindeki;

mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, yaklaşık ispat koşulu da gözetilerek uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği kıstası göze alınacaktır.

Öte yandan kanun koyucu şirketler hukukunda genel kurul kararlarına karşı ayrı bir prosedür öngörmekle (TTK'nun 449. maddesi) tedbir koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilirken şirketler hukukunun kendisine özgü yapısının gözetilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Eldeki davada asıl dava yönünden 14/09/2023 tarihli tensip tutanağının dokuz nolu ara kararı ile dava konusu yönetim kurulu görüş bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verildiği, ancak dosya içerisinde ve uyap ortamından öyle bir görüş dilekçesinin bulunmadığı görülmüştür.

Somut olayda, davaya konu 15/08/2023 tarihli genel kurulun yedinci maddesi ile hakim ortak ...'ye yıllık net 2.400.000,00 TL huzur hakkı ve net kar üzerinden %2 net prim ödenmesinin kararlaştırıldığı, ihtiyati tedbir isteyen davacının kısıtlandığını ve vasisi ...'ye genel kurul çağrısının tebliğ edilmediğini, toplantıdan haberi olmaması nedeniyle anılan toplantıya katılamadığını bildirerek genel kurul kararlarının tedbiren yürütmesinin durdurulmasını talep ettiği, talep gerekçesinde davacının ve diğer şirket ortaklarının, davalı şirketten alacakları kar paylarının bu karardan olumsuz anlamda etkilenme ihtimalinin bulunduğunu belirttiği görülmüştür.

6100 Sayılı HMK'nun 389.maddesi gereğince dosyadaki bilgi belgelere göre açılan davanın mahiyeti de gözetildiğinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale gelme veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağı anlaşıldığından, ihtiyati tedbirin iş bu davada şartları kısmen oluştuğundan, ihtiyati tedbir talep eden (davacının) ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde tümden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak Dairemizce HMK nın 353/1/b/2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-İhtiyati tedbir talep eden birleşen dosya/davacı vekilinin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/12/2023 tarihli ve 2023/571 Esas (derdest) sayılı ara kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca KISMEN KABULÜNE; İhtiyati tedbir talebinin tümden reddine ilişkin ara kararının HMK.'nun 353(1)b-2 gereğince KALDIRILARAK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,

"1-İhtiyati tedbir isteyen (davacı) vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KISMEN KABULÜ ile, takdiren 100.000,00 TL nakdi teminat veya teminat mektubu karşılığında 15/08/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan yedi (7) numaralı karar gereğince hakim ortak ...'ye yıllık net 2.400.000,00 TL huzur hakkı ve net kar üzerinden %2 net prim verilmesine ilişkin genel kurul kararının icrasının dava sonuna kadar geri bırakılmasına (teminat alınmasına ilişkin işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine), fazlaya dair istemin reddine,

2-Alınması gereken ihtiyati tedbir harcı peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

3-İhtiyati tedbir görülmekte olan dava içinde verilmiş olduğundan, ihtiyati tedbir talep eden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-İhtiyati tedbir kararı talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin esas hakkında verilecek nihai karar ile değerlendirilmesine,

5-İhtiyati tedbirin infazı ve teminat alınması yönündeki işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,"