İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/341 K.2024/599

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ;tarafların birlikte gayrimenkul danışmanlığı faaliyeti yürütmek üzere 01.03.2021 tarihinde Kadıköy ... Noterliğinde ... yevmiye numarasına kaydedilen “... Adi Ortaklık Sözleşmesini” imzalayarak adi ortaklık ilişkisi kurulduğu, Adi ortaklığın kurulmasından sonra, emlak danışmanlık acentesi olarak kullanmak amacıyla ... Mah., ... Cad., No ...

Bodrum/Muğla adresinde kain işyeri için 01.04.2021 tarihli kira sözleşmesi imzalandığı, bahse konu kira sözleşmesinde her iki ortak kiracı sıfatıyla sözleşmeye katıldığı, ancak taraflar arasında bir takım anlaşmazlıkların ortaya çıkması sonucu, davalı Nino tarafından müvekkile keşide edilen Beyoğlu ... Noterliği 17.05.2023 tarihli ... Yevmiye Numaralı Fesih İhbarı ve buna karşılık müvekkil tarafından davalıya keşide edilen Kadıköy ... Noterliğinin 29.05.2023 Tarih ve ...

Yevmiye Numaralı evrakı ile adi ortaklık ilişkisi tarafların ortak iradesi ile sona erdirildiği, ancak, kira sözleşmesinin kiracı tarafında birden çok kişinin bulunması halinde; sözleşmenin feshi gibi yenilik doğuran hakların da tüm kiracılar tarafından birlikte kullanılması gerektiği, açıklanan nedenlerle, adi ortaklık adına imzalanan kira sözleşmesinin feshi de tasfiye kapsamında olduğundan ve ortaklar tasfiyeye ilişkin bu hususta anlaşamamış olduğundan tasfiyenin tamamlanması için tasfiye görevlisi atanmasını talep etmek gerektiği, taraflar arasındaki adi ortaklık sözleşmesinin 8-1 hükmünde;

"...ihtilaf halinde önce İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu" belirtildiğinden, her iki tarafın tacir olduğu göz önünde bulundurularak geçerli olarak belirlenmiş yetki şartına uygun olarak dava mahkemenizde açıldığı, arz ve izah edilen nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla ; tarafların karşılıklı fesih beyanı ile sona eren adi ortaklık ilişkisinin tasfiyesine, tasfiyeye ilişkin tüm iş ve işlemlerin yürütülmesi ve bu kapsamda adi ortaklığın ticari faaliyeti için kiralanan iş yerinin kira sözleşmesinin feshedilmesi ve tahliye işlemlerinin tamamlanması için ivedilikle tasfiye görevlisi atanmasına,

tasfiyeden doğan alacaklarının müvekkiline temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davacı tarafların tacir olduğundan hareketle, davaya bakmakla görevli ticaret mahkemesinin görevli olduğunu iddia ettiği, Türk Ticaret Kanunun 5/A maddesinde ticari dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olarak düzenlendiği, ancak davacı arabuluculuk dava şartını gerçekleştirmediği, kaldı ki dava görevli mahkemede açılmadığı,bu sebeple usul ve esastan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece sonunda ; dosyaya giren müzekkere cevapları ile somut olaya bakıldığında; davacının tacir olmadığı, taleplerin TTK'da sayılan mutlak ticari dava türlerine girmediği, bu sebeple eldeki davanın mutlak veya nisbi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan sözedilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görevi kapsamında kaldığı gerekçesiyle, 6100 sayılı HMK m. 114/I-c ve 115'e göre mahkememizin görevsiz olması nedeniyle DAVANIN USULDEN REDDİNE,

HMK 20 maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliği ile kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde talep edilmesi halinde dava dosyanının görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE, karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı, davalı vekili istinaf etmiştir. Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle.

Bodrum Vergi Dairesinin 18.07.2023 tarihli E-24118419-250.02-108144 sayılı yazısı ile davalı müvekkilinin ve davacının VUK m.176'ya göre ikinci sınıf tüccar oldukları, işletme esasına göre defter tuttukları, aynı kanunun 177/1 maddesindeki esnaf sınırını aşmadıklarının belirtildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu taciri, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi olarak tanımladığı,

aynı kanuna göre ticari işletme ise esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme olduğu,bu sebeple tarafları tacir olmayan iş bu davada asliye ticaret mahkemelerinin görevli olmadığı yönündeki kararın usule ve hukuka uygun olduğu, ancak.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. maddesinde genel yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin yerleşim yeri mahkemesi olduğu hüküm altına alındığı, kesin yetki hali ve geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmayan hallerde davanın, davalının yerleşim yerinde açılacağı, geçerli bir yetki sözleşmesinin varlığından söz edilebilmesi için taraflarının tacir veya kamu tüzel kişisi olması gerektiği, o halde, tarafları tacir olmayan dava konusu adi ortaklık sözleşmesinin 8.1 hükmüyle getirilen "... ihtilaf halinde önce İstanbul Mahkemeleri yetkilidir..." şeklindeki yetki şartının geçersiz olduğu,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda iş bu dava bakımından kesin yetki de öngörülmediğinden, yetkili mahkemenin davalı müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi olan Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu ,bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , adi ortaklığın fesih ve tasfiyesi talebine ilişkindir.

Dosya kapsamı itibarıyla,tarafların tacir olmadıkları,davanın nisbi ve mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı,bu sebeple davanın Ticaret Mahkemesinin görevine girmediği,genel mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesinin davada görevli olduğu gerekçesiyle verilen davanın usulden red kararında usul ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davalı tarafça ,cevap dilekçesinde görev itirazı ile birlikte mahkemenin yetkili olmadığından bahisle yetki itirazı da ileri sürülmüştür.

Görev ve yetki itirazının birlikte yapıldığı durumlarda ,mahkemenin yetkili olup olmadığından önce ,görevli olup olmadığını resen incelemesi ve bu hususta karar vermesi gereklidir.Kaldı ki ,görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece öncelikli olarak ve resen dikkate alınması gereklidir. Çünkü yetkisizlik kararını ancak görevli mahkeme verebilecektir.Bu sebeple mahkemece görevsizlik kararı verilmesi ile yetinilmesinde usul ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Davalı vekilinin ,istinaf talebi bu sebeplerle yerinde görülmemiştir. Böylece ,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R