İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/345 K.2024/321

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/11/2023 tarihli ve 2023/204 D.İş Esas - 2023/203 D.İş Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, davalı şirketten alacağına karşılık, 30.09.2023 keşide, 02.10.2023 ödeme tarihli, 2434452 Çek Nolu 300.000,00 TL'lik çeki aldığını, isteme konu müvekkilin alacağı ödenmediği gibi rehinle veya başka suretle de teminat altına alınmadığını, borçlu hakkında icra takibine geçeceklerinden ve icra takibinden haberdar oldukları takdirde malları kaçırmalarından endişe ettiklerinden buna mani olmak için borçlunun taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Karşı taraf vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, hamili olduğu Muş ... Bank Şubesi ait 2434451 seri numaralı, 2434452 seri numaralı, 2434453 seri numaralı, 2434454 seri numaralı, 2434455 seri numaralı çeklerin kaybolduğunu, Muş ...

Bankası tarafından aranıp 2434451 seri numaralı, 2434452 seri numaralı çeklerin ibraz edildiğini belirtmeleri üzerine müvekkil şirket yetkilisi çeklerin teslim edilmediğini netleştirerek iş bu çekler üzerindeki imzaların kendisine ait olmadığını fark ettiğini ve hemen ilgili bankaya dilekçe sunarak çekler üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını belirttiğini, müvekkil şirket ile namına çek yazılan firma arasında her ne kadar sözleşme yapılmış ise de sözleşme şartlarının yerine getirilmemesi sebebi ile müvekkil şirket yetkilisi çekleri imzalamadığını ve teslim etmediğini,

söz konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bu nedenle çek karşılığının haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimal ve tehlikesine binaen önlem alınması, söz konusu kaybolan çeklerin meşru hamil olmayan kişilerce tahsiline mahal vermemek amacıyla müvekkil açısından ileride daha büyük zararların doğmaması için Muş Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusunda bulunulduğunu ve söz konusu çekler hakkında soruşturma başlatıldığını, hemen ardından 06.10.2023 tarihinde Muş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/584 D.

İş.

2023/585 K. Sayılı kararında 2434452 seri numaralı çekin ödenmemesi için gerekli teminat yatırılarak ihtiyati tedbir kararı alındığını, taraflarınca teminat yatırılmış olup söz konusu çekin ödenmemesine ilişkin açacakları menfi tespit davası için dava şartı olan arabuluculuk başvurusu da yapıldığını, ardından 18.10.2023 tarihinde müvekkil şirkete karşı İzmir 16. İcra Dairesinin 2023/18585 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını öğrendiğini, söz konusu icra dosyasına vekalet sunulduğunu ve borca itiraz edildiğini ve Muş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/584 D.

İş.

2023/585 K. Sayılı kararının gönderildiğini, ihtiyati haciz kararının icrasının ancak İhtiyati haciz takibe konu olan borcun kaynağına göre yetkili icra dairesinin bulunduğu yer olduğunu, ibraz edilen çekten de anlaşılacağı üzere çekin keşide yeri Muş ili olduğunu, müvekkil şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicil yerinin de Muş ili olduğunu, icra takibi yetkisiz icra müdürlüğünde açıldığını, yetkili icra müdürlüğünün Muş İcra Müdürlüğü olduğunu, mahkemenizin işbu dava bakımından yetkili olmadığını, zira, davacı taraf, işbu davayı, yukarıda belirtilen yerlerden hiçbirine dahil olmayan kendi yerleşim yerinde açtığını,

bu nedenle yetki ilk itirazında bulunmak zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle alacaklıya karşı açacakları menfi tespit davasına teminat olması ve İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2023/18585 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibine itiraz etmiş olduklarından verilen haciz kararından müvekkil yönünden dönülmesini vekaleten talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle iş bu itirazlarının kabulü ile, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa karşı yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "....Kambiyo senetlerinden çeke dayanarak yapılan ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin, İcra ve İflas Kanunu’nun 50. maddesinin atfı uyarınca, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun yetkiye ilişkin hükümleri uygulanmak suretiyle tespit edilebileceği buna göre, kambiyo senetlerinden çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkeme veya mahkemelerin, keşidecinin ikametgâhı mahkemesi, keşide yeri mahkemesi, ödeme yeri mahkemesi olduğu,

Dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, talep dilekçesine ekli çek sureti ile sair hususlar birlikte değerlendirildiğinde, talebe dayanak çekte ödeme yerinin Muş, keşideci yerleşim yerinin Muş olduğu, dikkate alındığında, ihtiyati haciz talebi açısından mahkememizin yetkisinin bulunmadığı, talebin yetkisiz mahkemede ikame edildiği kanaatiyle, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yetki itirazının kabulüne...." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; borçlu şirket yetkilisi ...'ın babası ... tarafından bizzat imzalanarak verildiğini, öyle ki, ... bu çeklerle birlikte yetkilisi olduğu "... ŞTİ." nin çeklerini de imzalayarak sözleşmenin tarafı olan ve çeklerde lehtar sıfatını haiz " "... A.Ş" ye malzeme ve işçi ücretlerine istinaden verdiğini, bu sözleşmeyi de borçlu şirket yetkilisi ...'ın kardeşi ... imzalamıştır.

Baba ... ve oğulları ... ile ... birlikte hareket etmek suretiyle piyasayı dolandırdıklarını, konuyla ilgili Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/30866 soruşturma dosyasından şahıslar hakkında "Nitelikli Dolandırıcılık ve Resmi Evrakta Sahtecilik" suçlarından suç duyurusunda bulunulduğunu, borçlu şirketin yetki itirazı, söz konusu çek ve çeke konu sözleşmenin İzmir'de düzenlenmiş olması,

çekin arkasına karşılıksızdır kaşesi vurulması suretiyle aranılacak borç vasfından çıkarak götürülecek borçlardan olması ve B.K 89. Madde gereğince genel yetki kuralının geçerli olması nedeniyle geçersiz olduğunu, mahkemenin bu hususu göz ardı ederek karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca, İhtiyati Hacze konu çek ... Lisesi İnşaatının malzeme ve işçilik ücretine istinaden verildiğini, aynı çek koçanına ait; keşidecisi ... ŞTİ., lehtarı "... A.Ş" olan ...bank A.Ş ...

Muş Şubesine ait 30/08/2023 keşide tarihli, 2434449 çek Nolu. 104.000,00.TL (Yüz Dört Bin Türk Lirası) bedelli çek, keşidecisi ... LTD. ŞTİ., lehtarı "... A.Ş" olan ...bank A.Ş ... MUŞ Şubesine ait 15/09/2023 keşide tarihli, 2434450 çek Nolu.

100.000,00.TL (Yüz Bin Türk Lirası) bedelli çek, kendisini şirket yetkilisi gibi göstererek tüm çekleri imzalayan baba ... tarafından imzalandığını ve borçlu şirket tarafından bu çeklerin ödendiğini belirterek, tüm bu nedenlerle hukuka aykırı olarak verilen İhtiyati Haczin Kaldırılması Kararının İptaline, yargılama giderleri ile karşı taraf vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; çeke dayalı olarak verilen ihtiyati hacze itiraz istemine ilişkindir.

Mahkemece; itirazın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına göre ve HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması, keşidecinin adresinin ve çekin tanzim yerinin Muş ili olması, muhatap bankanın ... Bankası Muş Şubesi olması, kambiyo senetlerinden kaynaklanan alacakların aranacak alacak vasfında bulunması nazara alınarak İzmir Mahkemeleri yetkisiz olmakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/11/2023 tarihli ve 2023/204 D.İş Esas - 2023/203 D.İş Karar sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gerekli 427,60-TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL'nin ihtiyati haciz talep edenden alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),

3-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,