İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/427 K.2024/517

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/03/2024 ara karar tarihli ve 2023/971 Esas (derdest) sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden/davacı vekili talep dilekçesinde özetle; davacı ...'in, davalı ...'in yönetici olduğu ... İnş.San.Tic. Ltd.Şti."nin 25 hisse ile ortağı olduğunu, davalı ...'in de, 29.07.2015 tarihinden bu yana ... Ltd.Şti.'nin yetkilisi (müdürü) olarak görev yaptığını, davalı ...'in, yöneticisi olduğu ...

Ltd.Şti.'ni ve bu şirketin ortaklarını zarara sokan, şirketin malvarlığını muvazaalı işlemlerle devreden, şirketin geleceğini tehlikeye sokan, şirket ortaklarının yasadan doğan inceleme haklarını engelleyerek şirket ortaklarını şirketten dışlayan işlemler ile, "özen ve bağlılık yükümünü" kanunlardan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlüklerini ağır bir şekilde ihlal ettiğini bildirerek, ...

Ltd.Şti'ne, öncelikle tedbiren ve sonrasında verilecek hükümle birlikte kayyum atanmasına, davalının yetkilisi olduğu ... Ltd.Şti.'ne ait bir kısım taşınmazların tapu kaydına üçüncü kişilere devir ve temlikinin engellenmesi ve ortaklığın giderilmesi suretiyle ve icra daireleri aracılığıyla yapılacak satışlar da dahil olmak üzere tüm devir ve tasarruf işlemlerinin kısıtlanması konusunda HMK'nın 389.

Maddesi gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına ve bu taşınmazlar ile ilgili devam eden İzmir 5.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/28 Satış sayılı dosyasındaki satış işlemlerinin tedbiren durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİNCE VERİLEN İHTİYATİ TEDBİR KARARI

05/01/2024 tarihli ara karar gereğince; "....davalının şirketin yetkilisi konumunda davacının da şirket ortağı konumunda bulunduğu, açılan davanın niteliği göz önüne alındığında bu aşamada şirket müdürü davalının şirketi yönetim hakkının ve temsil yetkisinin sınırlandırılarak, davalının şirketi borç altına sokacak ve şirketin mal varlığını eksiltecek işlemler yapabilmesinin davacı ortak ...'in onayına bağlı tutulmasına yönelik tedbir kararı verilmesinin taraf menfaatlerine uygun nitelikte ve yeterli olduğu,

davacının taşınmazlara yönelik tedbir talebi açısından ise davanın şirket müdürünün azlı ile şirkete kayyım atanmasına yönelik dava olduğu, ihtiyati tedbir konulması talep edilen taşınmazların dava konusu olmadığı, söz konusu talep yönünden HMK'nun 389 vd. maddelerindeki ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkin yasal koşulların oluştuğunun belirlenemediği..." gerekçesiyle "... Davacıların ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile, dava dısı ...

Uluslararası Nakliyat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi şirket müdürü davalı ...'in şirketi yönetim hakkının ve temsil yetkisinin ihtiyati tedbir yolu ile sınırlandırılmasına, şirket müdürü ...'in şirketi borç altına sokacak ve şirket mal varlıgını eksiltecek işlemler yapabilmesinin davacı ortak ...'in onayına bağlı tutulmasına.." şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati tedbir isteyen (davacı) vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir isteyen (davacı) vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir talep dilekçesini tekrar ile ihtiyati tedbir talepleri ile ilgili olarak verilen 05.01.2024 tarihli ara kararın kabul edilen kısmının; hukuka ve dosya kapsamına uygun olduğunu,

dilekçelerinde belirttikleri taşınmazlardaki hisselerinin tapu kaydına üçüncü kişilere devrinin engellenmesini ve ortaklığın giderilmesi suretiyle ve icra daireleri aracılığıyla yapılacak satışlar da dahil olmak üzere tüm devir ve tasarruf işlemlerinin kısıtlanması konusunda HMK md. 389 gereğince teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına ve bu taşınmazlar ile ilgili devam eden İzmir 5.Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2021/28 Satış sayılı dosyasındaki satış işlemlerinin tedbiren durdurulmasına, davalının yönetim hakları ve temsil yetkileri çerçevesinde ...

Ltd.Şti'yi kötü niyetli işlemlerle zarara uğrattığından bu nitelikteki muvazaalı ve kötü niyetli işlemlere, davalının bu davadan haberdar olduktan sonra tekrar etmesinin önlenmesi ve ... Ltd.Şti. ve ortaklarının zarara uğramasının engellenmesi bakımından ... Ltd.Şti'ne, tedbiren dava süresince kayyum atanmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, limited şirket müdürünün azli davasında dava dışı şirkete tedbiren kayyım atanması, şirkete ait taşınmazların devrinin önlenmesi amacıyla tapu kayıtlarına ihtiyati tedbir konulması ve ortaklığın giderilmesine ilişkin satış dosyasında satış işlemlerinin durdurulması istemine ilişkindir.

Mahkemece; ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş; karar ihtiyati tedbir isteyen (davacı) vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati tedbir; 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

Eldeki davada dava dışı limited şirkete ait olan ve ihtiyati tedbir konulması istenilen taşınmazların, uyuşmazlık konusu olmadıkları, dava konusunun dava dışı şirketin davalı müdürünün azli olduğu anlaşıldığından, mahkemece taşınmazlar ile Sulh Hukuk Mahkemesi satış dosyasına konu satışın durdurulması ile ilgili ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ayrıca bir tüzel kişiliğe kayyım atanması için kural olarak kurumun yasal organlarının mevcut olmaması gerekmektedir. Bu kural 4721 sayılı TMK'nın 427/1-4. maddesinde ifade edilmiştir. Bu maddeye göre: Bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa, yönetim kayyımı atanmak zorundadır. Yönetim kayyımı atanabilmesi için şirketin yönetim kurulunun bir şekilde oluşturulmasının mümkün olmaması ve bu boşluğun başkaca hukuki yollarla giderilmemiş olması şarttır. Şirketin seçilmiş yönetim kurulu bulunduğu takdirde organ yokluğundan sözetmek mümkün olmadığı gibi, mevcut yönetim kurulunun, çalışamaz halde olması da TTK'nin sistematiği içinde giderilmesi her zaman mümkün bir durumdur.

Dava dışı limited şirket tüzel kişiliğinde, dava tarihi itibariyle temsil sorunu ve organ boşluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince, bu yöndeki ihtiyati tedbir talebinin reddi kararı da yerindedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına karşı ihtiyati tedbir talep eden( davacı) vekili tarafından yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.